Mấy năm trước đÃ¢y cÃ³ một lÃ£o lÃ£nh chÃºa Nga tÃªn lÃ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch TơrÃ´iÃªkurốp, sống tại một trong những điền trang của lÃ£o. Nhờ cÃ³ lắm của, lại dÃ²ng dÃµi quÃ½ phÃ¡i vÃ thường giao thiệp với nhiều kẻ quyền cao chức trọng, nÃªn TơrÃ´iÃªkurốp cÃ³ một uy thế lớn đối với bọn quan lại ở trong vÃ¹ng. Những người lÃ¡ng giềng của TơrÃ´iÃªkurốp đều vui mừng chiều theo những Ã½ thÃch nhỏ nhặt nhất của lÃ£o, vÃ bọn quan chức ở trÃªn tỉnh chỉ nghe đến tÃªn lÃ£o thÃ´i cũng đủ run sợ; Kirila PÃªtơrÃ´vÃch chấp nhận những cử chỉ luồn cÃºi của mọi người như một điều tất nhiÃªn phải cÃ³ đối với lÃ£o; nhÃ lÃ£o lÃºc nÃ o cũng đầy những khÃ¡ch khứa sẵn sÃ ng mua vui cho cảnh sống vÃ´ cÃ´ng rồi nghề của chủ nhÃ¢n, hưởng ứng những trÃ² giải trÃ ồn Ã o vÃ đÃ´i khi thÃ´ bạo của lÃ£o. KhÃ´ng cÃ³ ai lại dÃ¡m từ chối một lời mời của Kirila PÃªtơrÃ´vÃch; đến ngÃ y lÃ£o đÃ£ định thÃ¬ mọi người đều răm rắp kÃ©o đến ấ PÃ´krốpxcÃ´iÃª với thÃ¡i độ thÃ nh kÃnh đÃºng mức. Trong sinh hoạt hÃ ng ngÃ y ở nhÃ , Kirila PÃªtơrÃ´vÃch tỏ ra cÃ³ tất cả những thÃ³i quen xấu của một kẻ vÃ´ học. Được mọi người ở chung quanh chiều chuộng, lÃ£o thường quen được thả lỏng cho cÃ¡i tÃnh khÃ hung hÃ£n của mÃ¬nh hoÃ nh hÃ nh, vÃ lÃ m theo tất cả những Ã½ thÃch của một trÃ Ã³c khÃ´ng lấy gÃ¬ lÃ m thÃ´ng minh cho lắm. Mặc dÃ¹ cÃ³ một sức khoẻ phi thường, tuần nÃ o lÃ£o cũng đÃ´i ba lần bị bội thực, vÃ hễ cứ đến t�! ��i lÃ người ta thấy lÃ£o chuếnh choÃ¡ng hơi men.

Một trong những ngÃ´i nhÃ phụ trong ấp của lÃ£o được dÃ nh riÃªng cho mười sÃ¡u cÃ´ hầu gÃ¡i, ngÃ y ngÃ y chăm việc thÃªu thÃ¹a vốn lÃ nghề riÃªng của giới họ. CÃ¡c cửa sổ của ngÃ´i nhÃ nÃ y đều cÃ³ chấn song bằng gỗ, cửa ra vÃ o đều khoÃ¡ bằng ổ khoÃ¡, mÃ chÃ¬a khoÃ¡ thÃ¬ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch giữ. Cứ đến giờ đÃ£ định, những người con gÃ¡i bị cấm cung nÃ y được xuống vườn đi dạo với hai bÃ giÃ cÃ³ nhiệm vụ kiểm soÃ¡t họ. LÃ¢u lÃ¢u Kirila PÃªtơrÃ´vÃch lại cho vÃ i cÃ´ đi lấy chồng vÃ đưa mấy cÃ´ khÃ¡c vÃ o thay. Đối với nÃ´ng dÃ¢n vÃ gia nÃ´ lÃ£o cư xử rất khắc nghiệt vÃ lại hay dở chứng; tuy vậy, họ rất tận tuỵ với chủ: họ thường dựa vÃ o của cải vÃ danh vọng của lÃ£o để lÃªn mặt, vÃ ỷ vÃ o sự che chở của lÃ£o để tha hồ bắt nạt những người lÃ¡ng giềng.

Những cÃ´ng việc thường xuyÃªn xưa nay của TơrÃ´iÃªkurốp lÃ đi thăm những điền trang rộng lớn của lÃ£o, bÃ y ra những bữa tiệc linh đÃ¬nh vÃ dai dẳng, hÃ ng ngÃ y nghĩ ra những trÃ² đÃ¹a kỳ quặc mÃ nạn nhÃ¢n lÃ một người khÃ¡ch mới quen nÃ o đấy. Nhưng ngay cả cÃ¡c Ã´ng bạn cũ đÃ´i khi cũng khÃ´ng thoÃ¡t khỏi những trÃ² đÃ¹a nÃ y, trừ một người lÃ AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch Đubrốpxki. Ã"ng Đubrốpxki nÃ y lÃ một viÃªn trung uÃ½ cận vệ về hưu, vÃ lÃ người lÃ¡ng giềng gần gũi nhất của TơrÃ´iÃªkurốp. Ã"ng ta cÃ³ cả thảy bảy mươi nÃ´ng nÃ´. TơrÃ´iÃªkurốp vốn hống hÃ¡ch với mọi người, ngay cả với những người quyền cao chức trọng cũng vậy, nhưng đối với Đubrốpxki thÃ¬ lại kÃnh nể, mặc dÃ¹ Ã´ng nÃ y chẳng cÃ³ địa vị hay của cải gÃ¬ đÃ¡ng kể. NgÃ y trước họ lÃ bạn đồng ngũ với nhau, vÃ TơrÃ´iÃªkurốp hồi ấy đÃ£ từng cÃ³ dịpiết rÃµ cÃ¡i tÃnh cương trực vÃ quả quyết của Ã´ng bạn. HoÃ n cảnh khiến cho họ phải xa nhau một thời gian khÃ¡ lÃ¢u. VÃ¬ gia tÃ i gần khÃ¡nh kiệt, Đubrốpxki buộc lÃ²ng phải về hưu. Ã"ng ta về ở trong thÃ´n ấp cuối cÃ¹ng cÃ²n lại của mÃ¬nh. TơrÃ´iÃªkurốp biết tin nÃ y liền ngỏ Ã½ muốn giÃºp đỡ cho Đubrốpxki, nhưng Đubrốpxki cảm tạ lÃ£o ta vÃ tiếp tục sống nghÃ¨o nÃ n vÃ độc lập như cũ. Mấy năm sau, TơrÃ´iÃªkurốp cũng về hưu với cấp bậc tướng. Khi lÃ£o trở về ở hẳn trÃªn ấp trại của mÃ¬nh, hai người bạn cũ gặp nhau tay bắt mặt mừng. Từ dạo đÃ³ ngÃ y nÃ o họ cũng đến thăm nhau, vÃ�! � TơrÃ´iÃªkurốp, một người xưa nay vốn khÃ´ng bao giờ hạ mÃ¬nh xuống đi thăm ai, bÃ¢y giờ cũng xuề xoÃ quÃ¡ bộ đến ngÃ´i nhÃ bÃ© nhỏ của Ã´ng bạn cũ. Vốn cÃ¹ng một lứa tuổi, lại đều lÃ dÃ²ng dÃµi quÃ½ phÃ¡i, cÃ¹ng chịu một lối giÃ¡o dục như nhau, họ cÃ³ nhiều chỗ hợp nhau về tÃnh tÃ¬nh vÃ sở thÃch. Về một phương diện nÃ o đÃ³ thÃ¬ cuộc đời của hai người cũng cÃ³ chỗ giống nhau; cả hai đều cưới vợ vÃ¬ tÃ¬nh yÃªu, cả hai đều goÃ¡ vợ sớm, vÃ cÃ¹ng rơi vÃ o cảnh gÃ trống nuÃ´i con. Người con trai của Đubrốpxki đi học ở PÃªterburg, cÃ²n con gÃ¡i của TơrÃ´iÃªkurốp thÃ¬ ở nhÃ với bố. TơrÃ´iÃªkurốp thường nÃ³i với Đubrốpxki: â€œBÃ¡c AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch nÃ y, khi thằng VÃ´lÃ´đia (cÃ¡ch gọi thÃ¢n mật tÃªn Vlađimia) nhÃ bÃ¡c ăn học thÃ nh đạt, thế nÃ o tÃ´i cũng gả con Masa (cÃ¡ch gọi thÃ¢n mật tÃªn Maria) cho, dÃ¹ nÃ³ cÃ³ nghÃ¨o rớt mồng tơi đi nữaâ€. Những lÃºc đÃ³ AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch thường lắc đầu mÃ rằng: â€œKhÃ´ng được đÃ¢u bÃ¡c Kirila PÃªtơrÃ´vÃch ạ. Thằng Vlađimia nhÃ tÃ´i chẳng xứng với cÃ´ Maria đÃ¢u. Một thanh niÃªn quÃ½ tộc nhÃ nghÃ¨o như nÃ³ thÃ¬ thÃ lấy một thiếu nữ quÃ½ tộc nhÃ nghÃ¨o, mÃ được lÃ m Ã´ng chủ trong nhÃ nÃ y, cÃ²n hơn lÃ về lÃ m quản lÃ½ cho một bÃ con cưng nhÃ giÃ uâ€.

Mọi người đều lấy lÃ m thÃ¨m muốn cÃ¡i khÃ´ng khÃ hoÃ thuận giữa lÃ£o TơrÃ´iÃªkurốp hống hÃ¡ch vÃ người lÃ¡ng giềng nghÃ¨o của lÃ£o, vÃ đều lấy lÃ m lạ về cÃ¡i thÃ¡i độ cả gan của Ã´ng nÃ y, khi ngồi ăn cÃ¹ng bÃ n với TơrÃ´iÃªkurốp lại dÃ¡m nÃ³i thẳng Ã½ kiến của mÃ¬nh ra, khÃ´ng hề sợ trÃ¡i Ã½ chủ nhÃ¢n. CÃ³ mấy người cũng muốn bắt chước lÃ m như vậy, vÃ vượt ra ngoÃ i khuÃ´n khổ vÃ¢ng dạ một tÃ½, nhưng TơrÃ´iÃªkurốp lại lập tức cho họ biết thÃ¢n biết phận, lÃ m cho họ thất kinh đến nỗi từ đÃ³ về sau, khÃ´ng cÃ²n ai dÃ¡m phạm thượng như vậy nữa, vÃ Đubrốpxki vẫn lÃ một người độc nhất ở bÃªn ngoÃ i luật chung. Một việc đột ngột xảy ra lÃ m thay đổi tất cả.

Một hÃ´m vÃ o đầu mÃ¹a thu TơrÃ´iÃªkurốp soạn sửa đi săn. Từ hÃ´m trước lÃ£o đÃ£ ra lệnh cho bọn chăn chÃ³ vÃ bọn giÃ¡m mÃ£ chuẩn bị sẵn sÃ ng từ năm giờ sÃ¡ng. Lều vải vÃ bếp nÃºc đều được đưa trước ra chỗ TorÃ´iÃªkurốp sẽ nghỉ ăn trưa. Chủ vÃ khÃ¡ch kÃ©o nhau ra thăm sÃ¢n nuÃ´i chÃ³. Ở đÃ¢y cÃ³ hơn năm trăm con chÃ³ săn sống một cuộc đời no ấm, ngÃ y ngÃ y ca ngợi lÃ²ng bao dung của chủ nhÃ¢n bằng cÃ¡i ngÃ´n ngữ chÃ³ mÃ¡ của chÃºng. Ở đÃ¢y cÃ³ cả một nhÃ thương nhỏ cho chÃ³ ốm dưới quyền trÃ´ng nom của thầy lang TimÃ´sca, vÃ cÃ³ một nơi dÃ nh cho những con chÃ³ cÃ¡i quÃ½ phÃ¡i của nhÃ nÃ y đẻ vÃ cho con bÃº. TơrÃ´iÃªkurốp rất lấy lÃ m hÃ£nh diện về cÃ¡i chÃnh nghiệp tuyệt vời nÃ y, vÃ khÃ´ng bao giờ để lỡ cơ hội đem khoe với khÃ¡ch khứa, mặc dÃ¹ trong số những người nÃ y mỗi người đÃ£ xem đến vÃ i chục lần lÃ Ãt. LÃ£o dẫn khÃ¡ch đi quanh sÃ¢n, theo sau cÃ³ TimÃ´sca vÃ bọn giữ chÃ³; thỉnh thoảng lÃ£o dừng lại trước một vÃ i ổ chÃ³ nÃ o đÃ³, khi thÃ¬ hỏi han về tÃ¬nh trạng sức khoẻ của chÃ³ ốm, khi thÃ¬ đưa ra vÃ i điều nhận xÃ©t nghiÃªm nghị vÃ cÃ´ng minh, khi thÃ¬ gọi một vÃ i con chÃ³ quen thuộc đến vÃ nÃ³i chuyện với chÃºng một cÃ¡ch Ã¢u yếm. CÃ¡c tÃ¢n khÃ¡ch đều nhận thấy cÃ³ nhiệm vụ tấm tắc thÃ¡n phục cÃ¡i sÃ¢n nuÃ´i chÃ³ của TơrÃ´iÃªkurốp; riÃªng chỉ cÃ³ một mÃ¬nh Đubrốpxki lặng thinh, vẻ mặt lầm lầm. Ã"ng lÃ một người rất ham mÃª săn bắn. HoÃ n cảnh của Ã´ng chỉ cho phÃ©p Ã´ng ! nuÃ´i dăm bảy con chÃ³ săn; Ã´ng khÃ´ng khỏi thấy ganh tỵ với cÃ¡i sÃ¢n nuÃ´i chÃ³ thật lÃ hoÃ n hảo nÃ y. TơrÃ´iÃªkurốp thấy vậy liền lÃªn tiếng hỏi:

- Sao trÃ´ng bÃ¡c khÃ´ng được vui? Hay lÃ sÃ¢n nuÃ´i chÃ³ của tÃ´i cÃ³ chỗ cÃ²n chưa lÃ m bÃ¡c hÃ i lÃ²ng?

Đubrốpxki đÃ¡p xẵng:

- KhÃ´ng, sÃ¢n nuÃ´i chÃ³ của bÃ¡c rất tốt, nÃ´ng dÃ¢n nhÃ bÃ¡c cũng khÃ³ lÃ²ng mÃ cÃ³ được một đời sống sung sướng như chÃ³ săn ở đ

Một tÃªn giữ chÃ³ chạnh lÃ²ng. Hắn nÃ³i:

- ChÃºng tÃ´i nhờ ơn Thượng đế vÃ nhờ ơn ChÃºa của chÃºng tÃ´i đÃ¢y nÃªn sống cũng được sung tÃºc, khÃ´ng hề than phiền điều gÃ¬; thật tÃ¬nh chỉ thương cho một vÃ i nhÃ quÃ½ tộc: cÃ³ lẽ họ dọn đến một cÃ¡i chuồng chÃ³ ở đÃ¢y mÃ ở thÃ¬ hơn lÃ ở nhÃ nhiều; họ nhất định sẽ được no ấm hơn.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nghe tÃªn nÃ´ng nÃ´ của mÃ¬nh ăn nÃ³i hỗn xược như vậy thÃ¬ cười lÃªn ha hả, vÃ bao nhiÃªu khÃ¡ch khứa đều bật cười theo, tuy họ cũng cảm thấy rằng cÃ¢u nÃ³i đÃ¹a kia rất cÃ³ thể Ã¡m chỉ cả chÃnh bản thÃ¢n họ nữa. RiÃªng Đubrốpxki thÃ¬ tÃ¡i mặt đi vÃ lặng thinh.

Vừa lÃºc ấy người ta mang lại cho TơrÃ´iÃªkurốp một cÃ¡i giỏ trong cÃ³ mấy con chÃ³ con mới đẻ. TơrÃ´iÃªkurốp ngắm nghÃa một lÃºc, chọn lấy hai con cÃ²n bao nhiÃªu sai đem dÃ¬m nước. Trong khi đÃ³ AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch lẫn đi mÃ khÃ´ng ai để Ã½.

Sau khi đi xem sÃ¢n nuÃ´i chÃ³, TơrÃ´iÃªkurốp cÃ¹ng với khÃ¡ch khứa trở về ăn bữa chiều, vÃ đến lÃºc khÃ´ng thấy Đubrốpxki đÃ¢u, lÃ£o mới hỏi. Người ta trả lời rằng AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch đÃ£ trở về nhÃ rồi. TơrÃ´iÃªkurốp lập tức sai người cưỡi ngựa đi mời Ã´ng trở lại. Xưa nay khÃ´ng bao giờ TơrÃ´iÃªkurốp lại đi săn mÃ khÃ´ng cÃ³ Đubrốpxki lÃ người cÃ³ nhiều kinh nghiệm, biết đÃ¡nh giÃ¡ một cÃ¡ch tinh vi những cÃ¡i hay cÃ¡i dở của chÃ³ săn vÃ cÃ³ khả năng giải quyết tất cả những cuộc tranh cÃ£i cÃ³ thể xảy ra trong một cuộc săn bắn. Người đÃ y tớ được phÃ¡i đi phi ngựa trở về bÃ¡o với chủ rằng AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch nhất định khÃ´ng chịu quay lại. Cũng như thường lệ, mỗi khi rượu say ngÃ ngÃ TơrÃ´iÃªkurốp nổi nÃ³ng lÃªn vÃ bắt người đầy tớ cưỡi ngựa đi mời lần nữa, dặn hắn nÃ³i với AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch rằng hễ mÃ Ã´ng ta khÃ´ng lập tức đến ấp PÃ´krốpxcÃ´iÃª nghỉ lại đÃªm nay, thÃ¬ TơrÃ´iÃªkurốp vÃ Đubrốpxki từ nay trở đi khÃ´ng bạn khÃ´ng bạn bÃ¨ gÃ¬ nữa. Người đÃ y tớ lại phi ngựa đi. TơrÃ´iÃªkurốp đứng dậy cÃ¡o từ khÃ¡ch khứa vÃ o đi ngủ.

HÃ´m sau cÃ¢u hỏi đầu tiÃªn của lÃ£o lÃ : â€œAnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch cÃ³ ở đÃ¢y khÃ´ng?â€ Người ta liền đưa cho lÃ£o một bức thư xếp hÃ¬nh tam giÃ¡c. TơrÃ´iÃªkurốp sai người thư kÃ½ đọc to lÃªn vÃ nghe được những điều sau đÃ¢y:

â€œKirila PÃªtơrÃ´vÃch tÃ´n huynh cÃ¡c hạ,

TÃ´i khÃ´ng cÃ³ Ã½ định đến ấp PÃ´krốpxcÃ´iÃª nữa, cho tới khi nÃ o tÃ´n huynh chịu cho tÃªn giữ chÃ³ ParamÃ´sca sang đÃ¢y chịu tội vÃ để tÃ´i tuỳ Ã½ trừng trị hay xÃ¡ tội cho nÃ³; chứ tÃ´i khÃ´ng dung thứ được những cÃ¢u đÃ¹a nhả của nÃ´ng nÃ´ nhÃ tÃ´n huynh, mÃ cũng khÃ´ng dung thứ được những cÃ¢u đÃ¹a nhả của chÃnh tÃ´n huynh nữa, vÃ¬ tÃ´i khÃ´ng phải lÃ một thằng hề, mÃ lÃ người của một dÃ²ng dÃµi quÃ½ tộc lÃ¢u đời. Nay kÃnh thư.

AnđrÃ¢y Đubrốpxkiâ€.

Theo quan niệm hồi đÃ³ thÃ¬ bức thư nÃ y thật lÃ khÃ´ng đÃºng phÃ©p xÃ£ giao, nhưng TơrÃ´iÃªkurốp nổi giận khÃ´ng phải vÃ¬ giọng văn kỳ quặc ở trong thư, mÃ chÃnh lÃ vÃ¬ nội dung của bức thư. TơrÃ´iÃªkurốp chÃ¢n khÃ´ng nhảy xuống đất, gầm lÃªn:

- Gớm chưa! Cho người của ta sang bÃªn ấy để chịu tội ư? Hắn muốn tha thÃ¬ tha, muốn trị thÃ¬ trị Ã ? Hắn nghĩ thế nÃ o mÃ dÃ¡m nÃ³i như vậy? Hắn cÃ³ biết rằng hắn đang nÃ³i với ai đÃ¢y khÃ´ng? Ã"ng thÃ¬ Ã´ng cho hắnâ€¦ Rồi cÃ²n phải khÃ³c với Ã´ng! Tưởng chống lại TơrÃ´iÃªkurốp nÃ y mÃ được Ã ?

TơrÃ´iÃªkurốp mặc Ã¡o vÃ lÃªn đường đi săn với tất cả những kiểu cÃ¡ch sang trọng như thường lệ, nhưng buổi săn khÃ´ng cÃ³ kết quả gÃ¬. Cả ngÃ y chỉ gặp được một con thỏ, mÃ cũng để sổng mất. Buổi ăn trưa dưới lều vải cũng khÃ´ng ra gÃ¬, hoặc giả khÃ´ng vừa Ã½ TơrÃ´iÃªkurốp: lÃ£o đÃ¡nh đập đầu bếp, chửi bới khÃ¡ch khứa vÃ trÃªn đường về cố Ã½ cưỡi ngựa băng qua đồng lÃºa của nhÃ Đubrốpxki

ĐÃ£ mấy ngÃ y trÃ´i qua mÃ mối hiềm khÃch giữa hai người lÃ¡ng giềng vẫn khÃ´ng dịu bớt. AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch khÃ´ng trở lại ấp PÃ´krốpxcÃ´iÃª nữa. TơrÃ´iÃªkurốp khÃ´ng cÃ³ Ã´ng ta thÃ¬ thấy chÃ¡n ngắt, bực mÃ¬nh văng cả những cÃ¢u chửi rủa hết sức tục tằn. Những cÃ¢u nÃ y được bọn khÃ¡ch khứa của TơrÃ´iÃªkurốp bổ sung vÃ thÃªm thắt lÃªn mÃ đến tai Đubrốpxki. Rồi một sự việc nữa xảy ra lÃ m tiÃªu tan mọi hy vọng hoÃ giải.

Một hÃ´m Đubrốpxki đi thăm khu điền trang nhỏ bÃ© của mÃ¬nh. Đang đi lại gần khÃ³m rừng bạch dương thÃ¬ nghe cÃ³ tiếng rÃ¬u vÃ một lÃ¡t sau nghe cÃ³ tiếng cÃ¢y đổ. Đubrốpxki vội đi vÃ o rừng vÃ chạm trÃ¡n với mấy tÃªn nÃ´ng nÃ´ ở ấp PÃ´krốpxcÃ´iÃª đang điềm nhiÃªn đẵn trộm gỗ nhÃ Ã´ng. Thấy Đubrốpxki đến, họ toan bỏ chạy. Đubrốpxki vÃ người đÃ¡nh xe của Ã´ng tÃ³m được hai đứa, trÃ³i lại dẫn về nhÃ . Ba con ngựa của địch quÃ¢n cũng được giữ lại lÃ m chiến lợi phẩm. Đubrốpxki giận lắm: Trước đÃ¢y người của TơrÃ´iÃªkurốp tuy vốn lÃ những tay đầu trộm đuÃ´i cướp, nhưng khÃ´ng bao giờ dÃ¡m đụng đến địa phận nhÃ Ã´ng, vÃ¬ họ biết rằng chÃºa của họ với Ã´ng lÃ chỗ thÃ¢n bằng cố hữu. Đubrốpxki thấy bÃ¢y giờ họ đÃ£ lợi dụng mối hiềm khÃch giữa hai người để lÃ m cÃ n, cho nÃªn, trÃ¡i với tất cả luật lệ thời chiến, Ã´ng quyết định mang hai người bị bắt ra vÃ dÃ¹ng chỗ roi bạch dương mÃ họ đẵn trộm trong rừng đÃ¡nh cho họ một trận. CÃ²n mấy con ngựa thÃ¬ cho đi kÃ©o cÃ y với bầy ngựa nhÃ .

NgÃ y hÃ´m ấy tin nÃ y đến tai TơrÃ´iÃªkurốp. LÃ£o ta nổi giận đÃ¹ng đÃ¹ng, vÃ toan kÃ©o nÃ´ng nÃ´ sang ấp KixtÃªnhốpca (đÃ³ lÃ tÃªn điền trang nhÃ Đubrốpxki) phÃ¡ sạch tất cả vÃ vÃ¢y kÃn dinh thự Đubrốpxki lại – xưa nay Kirila PÃªtơrÃ´vÃch chẳng e ngại gÃ¬ mÃ khÃ´ng thực hiện những chiến cÃ´ng như vậy. Nhưng chẳng mấy chốc Ã½ nghĩ của lÃ£o lại chuyển sang một hướng khÃ¡c.

Đang bước những bước nặng trịch đi đi lại lại trong gian phÃ²ng lớn, Kirila PÃªtơrÃ´vÃch tÃ¬nh cờ nhÃ¬n ra ngoÃ i cửa sổ vÃ thấy một chiếc xe tam mÃ£ dừng lại ở trước cổng. Một người thấp bÃ© đội một chiếc mũ lưỡi trai bằng da vÃ mặc một chiếc Ã¡o choÃ ng bằng dạ thÃ´ xuống xe vÃ đi vÃ o gian nhÃ của viÃªn quản lÃ½. TơrÃ´iÃªkurốp nhận ra viÃªn bồi thẩm Sabaskin vÃ cho người gọi hắn vÃ o. Một lÃºc sau Sabaskin đÃ£ đứng trước mặt lÃ£o, cÃºi chÃ o lia lịa vÃ khÃºm nÃºm đứng đợi lệnh. TơrÃ´iÃªkurốp nÃ³i:

- ChÃ o anh, anh tÃªn lÃ cÃ¡i quÃ¡i gÃ¬ nhỉ? Đến đÃ¢y cÃ³ việc gÃ¬ đấy?

- Bẩm quan lớn, con đi ra tỉnh đÃ¢y ạ, – Sabaskin đÃ¡p. – Con ghÃ© vÃ o Ivan ĐÃªmianốp để hỏi xem quan lớn cÃ³ gÃ¬ sai bảo khÃ´ng đấy ạ.

- Anh đến thật đÃºng lÃºc, anhâ€¦ anh tÃªn lÃ cÃ¡i quÃ¡i gÃ¬ nhỉ? Ta đang cần đến anh đÃ¢y, nÃ o uống rượu đi, rồi nghe ta bảo!

CÃ¡ch tiếp đÃ£i Ã¢n cần như vậy lÃ m cho viÃªn bồi thẩm ngạc nhiÃªn vÃ sung sướng. Y từ chối khÃ´ng uống rượu vÃ bắt đầu lấy hết sức bÃ¬nh sinh ra lắng tai nghe TơrÃ´iÃªkurốp nÃ³i.

- TÃ´i cÃ³ một lÃ£o lÃ¡ng giềng, hắn lÃ một tÃªn tiểu địa chủ thÃ´ lậu, ta muốn chiếm khoảng đất của hắn. Anh thấy thế nÃ o?

- Bẩm quan lớn, giÃ¡ cÃ³ được một số giấy tờ nÃ o hoặc lÃ â€¦

- ThÃ´i đi, lÃ m chÃ³ gÃ¬ cÃ³ giấy tờ. Thế mới lÃ lệnh cho nhÃ anh. Chẳng cÃ³ quyền cÃ³ hÃ nh gÃ¬ hết, mÃ đoạt lấy điền trang ấy mới nÃªn chuyện! Nhưng khoan, để ta xemâ€¦ CÃ¡i điền trang nÃ y ngÃ y xưa lÃ của nhÃ ta bÃ¡n cho một tÃªn XpÃtxưn nÃ o đÃ³, rồi sau tÃªn nÃ y bÃ¡n cho bố tÃªn Đubrốpxki ngÃ y nay. Liệu cÃ³ thể vịn vÃ o đấy được khÃ´ng?

- Bẩm khÃ³ lắm, cÃ³ lẽ mua bÃ¡n như vậy đều tiến hÃ nh một cÃ¡ch hợp phÃ¡p cả.

- Anh thử nghĩ xem, tÃ¬m nữa đi xem cÃ³ cÃ¡ch gÃ¬ khÃ´ng nÃ o?

- GiÃ¡ mâ€¦ vÃ thử như quan lớn cÃ³ cÃ¡ch gÃ¬ lấy lại được văn tự bÃ¡n đất ở như lÃ£o ta, thÃ¬ cố nhiÃªn lÃ â€¦

- Hiểu rồi, nhưng khốn nỗi, dạo trước bÃªn nhÃ hắn cÃ³ hoả hoạn, thế lÃ giấy tờ chÃ¡y mất cả rồi cÃ²n đÃ¢u.

- Bẩm sao ạ? Bẩm, quan lớn dạy rằng giấy tờ của lÃ£o ta chÃ¡y cả rồi Ã ? Thế cÃ²n gÃ¬ hơn nữa – nếu vậy xin quan lớn cứ hÃ nh động theo đÃºng phÃ¡p luật, thÃ¬ thế nÃ o cũng được như Ã½ thÃ´i ạ.

Sabaskin cÃºi rạp xuống gần sÃ¡t đất, rồi lui ra. NgÃ y hÃ´m đÃ³ hắn bắt đầu chạy chọt để lo liệu cÃ´ng việc vÃ nhờ tÃ i xoay xở của hắn, khoảng chừng một tuần sau AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch Đubrốpxki nhận được trÃ¡t trÃªn huyện gửi về yÃªu cầu Ã´ng phải lập tức đệ trÃ¬nh những giấy tờ cần thiết để lÃ m bằng lÃ Ã´ng cÃ³ quyền chiếm hữu đất KixtÃªnhốpca.

AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch rất kinh ngạc trước cÃ¡i trÃ¡t đột ngột đÃ³ vÃ lập tức viết một bức thư khÃ¡ lỗ mÃ£ng trả lời rằng thÃ´n KixtÃªnhốpca lÃ do cụ cố thÃ¢n sinh của Ã´ng để lại, rằng quyền chiếm hữu của Ã´ng lÃ quyền thừa hưởng gia tÃ i của cha, rằng TơrÃ´iÃªkurốp khÃ´ng việc gÃ¬ phải thÃ² mÃµm vÃ o đấy, vÃ tất cả những sự dÃ²m ngÃ³ qua điền trang của Ã´ng đều lÃ vu khống vÃ bịp bợm.

Bức thư nÃ y lÃ m cho viÃªn bồi thẩm Sabaskin rất hÃ i lÃ²ng. Y thấy rÃµ rằng thứ nhất lÃ Đubrốpxki khÃ´ng am hiểu gÃ¬ về việc kiện tụng, thứ hai nữa lÃ một con người nÃ³ng nảy vÃ thiếu đắn đo như vậy thÃ¬ rất dễ cho vÃ o trÃ²ng.

Sau khi đÃ£ xÃ©t lại một cÃ¡ch bÃ¬nh tĩnh cÃ¡c yÃªu sÃ¡ch của viÃªn bồi thẩm, AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch thấy cần phải trả lời sao cho thÃch hợp với hoÃ n cảnh hơn. Ã"ng bÃ¨n viết một lÃ¡ thư khÃ¡c xÃ¡c đÃ¡ng, nhưng do tÃnh thời gian mÃ bức thư nÃ y thÃ nh ra việu.

Vụ Ã¡n cứ kÃ©o dÃ i. Tin chắc vÃ o lẽ phải của mÃ¬nh, AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch khÃ´ng lo nghĩ gÃ¬ mấy đến cÃ´ng việc kiện tụng, Ã´ng khÃ´ng hề cÃ³ Ã½ muốn, mÃ cũng khÃ´ng cÃ³ khả năng vung tiền ra để lo liệu. Hơn ai hết, Đubrốpxki vẫn thường nhạo bÃ¡ng cÃ¡i lương tÃ¢m cÃ³ thể đem ra mua bÃ¡n của bọn nha lại, nhưng Ã´ng khÃ´ng hề thoÃ¡ng cÃ³ Ã½ nghĩ rằng mÃ¬nh đang lÃ nạn nhÃ¢n của một vụ vu khống. Về phÃa TơrÃ´iÃªkurốp thÃ¬ lÃ£o ta cũng chẳng chÃº Ã½ gÃ¬ đến việc kiện tụng nÃ y – Sabaskin đÃ£ lÃ£nh hết mọi trÃ¡ch nhiệm lo toan, lấy danh nghĩa của TơrÃ´iÃªkurốp mÃ hÃ nh động; hắn doạ nạt, mua chuộc cÃ¡c quan toÃ , xuyÃªn tạc cÃ´ng văn nÃ y, vặn vẹo phÃ¡p lệnh kia. DÃ¹ sao thÃ¬ đến ngÃ y mÃ¹ng chÃn thÃ¡ng Hai năm 18â€¦ AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch Đubrốpxki cũng được phÃ²ng cảnh sÃ¡t huyện N. chuyển cho một tờ giấy mời ra toÃ Ã¡n huyện để nghe tuyÃªn cÃ¡o về vụ tranh chấp đất đai giữa Ã´ng ta, tức trung tÃ¡ Đubrốpxki, với tướng TơrÃ´iÃªkurốp, vÃ để kÃ½ vÃ o bản tuyÃªn Ã¡n, cho biết lÃ đÃ£ chịu Ã¡n, hay cÃ²n chống Ã¡n. Ngay hÃ´m đÃ³ Đubrốpxki lÃªn huyện lỵ; dọc đường, xe của TơrÃ´iÃªkurốp vượt qua xe của Đubrốpxki. Họ vÃªnh mặt nhÃ¬n nhau, vÃ Đubrốpxki thoÃ¡ng thấy một nụ cười nham hiểm nở trÃªn mÃ´i kẻ thÃ¹.

Chương II

LÃªn đến huyện lỵ AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch ghÃ© vÃ o một nhÃ buÃ´n quen nghỉ lại đÃªm vÃ sÃ¡ng sớm hÃ´m sau ra dự phiÃªn toÃ . KhÃ´ng ai để Ã½ đến Ã´ng ta cả. Một lÃ¡t sau Kirila PÃªtơrÃ´vÃch vÃ o, mấy viÃªn lục sự liền đứng dậy vÃ cÃ i bÃºt lÃ´ng ngỗng lÃªn vÃ nh tai. CÃ¡c viÃªn chức trong toÃ đều khÃºm nÃºm chÃ o mời, xÃch ghế bÃ nh lại cho lÃ£o ngồi để tỏ lÃ²ng thÃ nh kÃnh đối với danh vị, tuổi tÃ¡c vÃ dÃ²ng dÃµi của lÃ£o. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch ngồi bÃªn mấy cÃ¡i cửa mở, cÃ²n AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch thÃ¬ đứng dựa lưng vÃ o tường. Trong phÃ²ng im phăng phắc, vÃ viÃªn thư kÃ½ lÃªn giọng sang sảng bắt đầu đọc lời tuyÃªn cÃ¡o của toÃ Ã¡n.

ChÃºng tÃ´i xin đăng toÃ n văn bản tuyÃªn cÃ¡o sau đÃ¢y, trộm nghĩ rằng cÃ³ lẽ ai cũng sẵn lÃ²ng muốn biết một trong những phương tiện mÃ ở nước Nga nÃ y ngư̖ể dÃ¹ng để tướt đoạt điền trang của một kẻ khÃ¡c, mặc dÃ¹ kẻ đÃ³ cÃ³ quyền chiếm hữu hợp phÃ¡p đến đÃ¢u chăng nữaâ€¦ (tiếp đÃ³ Puskin dẫn ra một bản tuyÃªn Ã¡n, một kiểu mẫu của lối văn khuÃ´n sÃ¡o vÃ cÃ³ nhiều lỗi ngữ phÃ¡p trong cÃ¡c văn bản phÃ¡p lÃ½ hồi đÃ³, mÃ chÃºng tÃ´i khÃ´ng dịch lại ở đÃ¢y. Bằng những lối nÃ³i lắp lửng đủ mọi kiểu về mặt phÃ¡p lÃ½, bản tuyÃªn Ã¡n đÃ£ â€œchứng minhâ€ rằng TơrÃ´iÃªkurốp lÃ người sở hữu hợp phÃ¡p điền trang của Đubrốpxki).

ViÃªn thư kÃ½ đọc xong, viÃªn bồi thẩm đứng dậy vÃ cung kÃnh cÃºi chÃ o TơrÃ´iÃªkurốp một cÃ¡i, rồi mời lÃ£o kÃ½ vÃ o tờ giấy; TơrÃ´iÃªkurốp đắc chÃ vớ lấy bÃºt vÃ kÃ½ tÃªn xuống phÃa dưới bản tuyÃªn cÃ¡o của toÃ Ã¡n để tỏ Ã½ hoÃ n toÃ n tÃ¡n đồng.

Tiếp theo đến lượt Đubrốpxki. ViÃªn thư kÃ½ đưa tờ giấy cho Ã´ng. Nhưng Đubrốpxki cÃºi đầu xuống, đứng yÃªn, bất động.

ViÃªn thư kÃ½ lại một lần nữa mời Đubrốpxki kÃ½ vÃ o bản tuyÃªn Ã¡n để cho biết lÃ đÃ£ hoÃ n toÃ n vÃ tuyệt đối tÃ¡n đồng hoặc dứt khoÃ¡t khÃ´ng tÃ¡n đồng, nếu như vạn nhất Ã´ng thật sự cho mÃ¬nh lÃ phải vÃ cÃ³ Ã½ định khiếu nại lÃªn những nơi cÃ³ thẩm quyền trong những thời hạn đÃ£ được phÃ¡p luật quy định. Đubrốpxki vẫn lặng thinhâ€¦ Bỗng Ã´ng ngẩng đầu lÃªn, hai mắt sÃ¡ng quắc. Ã"ng giẫm chÃ¢n xuống đất, giơ tay gạt mạnh viÃªn thư kÃ½ lÃ m cho hắn ngÃ£ ngửa ra, rồi vớ lấy một lọ mực, Ã´ng nÃ©m thẳng vÃ o mặt viÃªn bồi thẩm. Mọi người đều kinh hÃ£i. Đubrốpxki quÃ¡t:

- Thế nÃ o! Bọn bay khÃ´ng kiÃªng nể gÃ¬ nhÃ thờ ChÃºa cả sao? CÃºt ngay, phường vÃ´ lại!

Rồi quay sang phÃa Kirila PÃªtơrÃ´vÃch, Ã´ng nÃ³i tiếp:

- Thưa ngÃ i, cÃ³ đời thuở nÃ o bọn giữ chÃ³ lại dắt chÃ³ vÃ o nhÃ thờ ChÃºa! ChÃ³ chạy khắp nhÃ thờ kia kÃ¬a. TÃ´i sẽ cho ngÃ i một bÃ i họcâ€¦

Đội lÃnh gÃ¡c nghe ồn Ã o cạy vÃ o vÃ chật vật lắm mới giữ nổi Đubrốpxki lại. Họ dẫn Ã´ng ra ngoÃ i vÃ đặt Ã´ng ngồi lÃªn xe trượt tuyết. TơrÃ´iÃªkurốp ra theo, vÃ tất cả toÃ Ã¡n cũng theo sau. Cơn điÃªn đột ngột của Đubrốpxki lÃ m cho trÃ tưởng tượng của TơrÃ´iÃªkurốp bị kÃch động mạnh vÃ phÃ¡ hỏng mất cÃ¡i thÃº đắc thắng của lÃ£o.

Bọn quan lại trước đÃ¢y vẫn mong được hậu tạ, nay khÃ´ng cÃ³ lấy được một lời Ã´n tồn. Ngay hÃ´m ấy TơrÃ´iÃªkurốp trở về PÃ´krốpxcÃ´iÃª. Trong khi đÃ³ Đubrốpxki vẫn mÃª man trÃªn giường bệnh. ViÃªn thầy thuốc ở huyện lỵ, may thay, cũng cÃ³ biết đÃ´i chÃºt về thuốc men vÃ đÃ£ kịp thời dÃ¹ng đỉa vÃ ruồi trÃ¢u để chÃch mÃ¡u cho Đubrốpxki. Đến tối thÃ¬ thấy đỡ, người ốm hồi tỉnh. HÃ´m sau người ta chở Ã´ng về thÃ´n KixtÃªnhốpca; đất nÃ y bÃ¢y giờ đÃ£ hầu như đÃ£ khÃ´ng phải lÃ đất của Ã´ng nữa rồi.

Chương III font>

Một thời gian đÃ£ qua, mÃ bệnh tÃ¬nh của Đubrốpxki vẫn khÃ´ng thuyÃªn giảm. Những cơn điÃªn quả nhiÃªn khÃ´ng phÃ¡t trở lại nữa, nhưng sức của Ã´ng cứ kiệt dần. AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch quÃªn hết những cÃ´ng việc trước đÃ¢y thường phải lÃ m, Ãt khi ra khỏi phÃ²ng vÃ suốt ngÃ y đÃªm nằm suy nghĩ. ÃŠgÃ´rốpna, một bÃ giÃ hiền lÃ nh trước kia nuÃ´i đứa con trai của Đubrốpxki, bÃ¢y giờ lại trở thÃ nh u giÃ của Ã´ng ta. BÃ chăm sÃ³c Đubrốpxki như chăm một đứa trẻ, nhắc cho Ã´ng nhớ giờ ăn vÃ giờ đi ngủ, cho Ã´ng ăn vÃ dÃ¬u Ã´ng đi nằm. AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch vÃ¢ng lời u giÃ một cÃ¡ch ngoan ngoÃ£n vÃ ngoÃ i u ra khÃ´ng cÃ²n tiếp xÃºc với ai nữa. Bấy giờ Ã´ng khÃ´ng cÃ²n đủ sức nghĩ đến cÃ´ng việc cai quản lÃ m ăn gÃ¬ nữa, nÃªn u giÃ ÃŠgÃ´rốpna thấy cần phải bÃ¡o tin cho con Ã´ng lÃ Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch Đubrốpxki biết mọi việc. Vlađimia tÃ²ng ngũ trong một trung đoÃ n bộ binh của quÃ¢n cận vệ vÃ bấy giờ đang ở PÃªterburg. Thế lÃ u giÃ xÃ© một tờ giấy trong quyển sổ chi tiÃªu ra vÃ đọc cho người đầu bếp KharitÃ´n viết: KharitÃ´n lÃ người biết chữ độc nhất trong nhÃ KixtÃªnhốpca. Bức thư viết xong, ngay hÃ´m ấy u giÃ cho mang ra trạm gửi

Nhưng đÃ£ đến lÃºc cần phải giới thiệu với độc giả nhÃ¢n vật chÃnh của cÃ¢u chuyện mÃ chÃºng tÃ´i đang kể.

Vlađimia Đubrốpxki được ăn học trong một Trường thiếu sinh quÃ¢n vÃ ra trường với chức thiếu uÃ½ quÃ¢n cận vệ. AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch khÃ´ng hề tiếc một điều gÃ¬ để cung cấp đầy đủ cho con, vÃ chÃ ng Đubrốpxki trẻ tuổi nÃ y thường được nhÃ gửi cho nhiều tiền hơn lÃ chÃ ng dÃ¡m mong đợi. TÃnh vốn hÃ o phÃ³ng vÃ hay sĩ diện, chÃ ng thường tiÃªu xÃ i sang trọng, đÃ¡nh bÃ i vÃ mắc nhiều cÃ´ng nợ. ChÃ ng khÃ´ng hề lo nghĩ đến tương lai vÃ tÃnh chuyện khÃ´ng chÃ³ng thÃ¬ chÃ y sẽ lấy một cÃ´ vợ giÃ u: một ước mơ của thanh niÃªn nghÃ¨o hồi đÃ³.

Một buổi tối, ở nhÃ Vlađimia đang cÃ³ mấy người sĩ quan đến chơi nằm dÃ i ra trÃªn cÃ¡c ghế đi-văng hÃºt thuốc lÃ¡ thÃ¬ Grisa, người hầu phÃ²ng của Vlađimia, vÃ o đưa cho chÃ ng một bức thư. NÃ©t chữ vÃ dấu ấn trÃªn phong bÃ¬ lập tức lÃ m cho chÃ ng chÃº Ã½. ChÃ ng hấp tấp xÃ© phong bÃ¬ ra vÃ đọc thấy những dÃ²ng sau đÃ¢y:

â€œCậu Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch, chÃºa của chÃºng tÃ´i, u giÃ của cậu đÃ¢y, cÃ³ mấy lời để trÃ¬nh cậu rÃµ về sức khoẻ cụ thÃ¢n sinh của cậu. Cụ nhÃ hiện nay mệt nặng, thỉnh thoảng lại mÃª sảng vÃ cả ngÃ y ngồi thừ ra như đứa trẻ dại, cÃ³ sống hay chết lÃ do ChÃºa định đoạt cả. Cậu về ngay nhÃ©, con phượng hoÃ ng con yÃªu quÃ½ của u giÃ , u sẽ cho ngựa đến đÃ³n cậu ở PÃªxốtsnÃ´iÃª. Nghe toÃ Ã¡n huyện định đặt chÃºng tÃ´i dưới quyền của Kirila PÃªtơrÃ´vÃch TơrÃ´iÃªkurốp: đÃ¢u họ nÃ³i rằng chÃºng tÃ´i lÃ người của họ, nhưng kỳ thật chÃºng tÃ´i xưa nay vẫn lÃ người nhÃ nhÃ cậu, – từ bÃ© đến lớn chưa bao giờ lại nghe thấy chuyện lạ như thế. Cậu ở PÃªterburg cÃ³ cÃ¡ch gÃ¬ trÃ¬nh với đức HoÃ ng đế, chắc ngÃ i sẽ khÃ´ng để cho chÃºng ta bị ức hiếp. U giÃ đời đời vẫn lÃ tÃ´i tớ trung thÃ nh của cậu.

U giÃ kÃ½:

Ã"rina ÃŠgÃ´rốpna BudưriÃ´v

U gửi lời cầu phước của một người mẹ cho con u lÃ thằng Grisa. NÃ³ hầu hạ cậu cÃ³ được chu đÃ¡o khÃ´ng? Ở nhÃ ta mưa tầm tÃ£ đÃ£ hai tuần nay vÃ lÃ£o chăn cừu RÃ´đia đÃ£ chết vÃ o khoảng ngÃ y lễ thÃ¡nh NhikÃ´laiâ€.

Vlađimia đọc đi đọc lại mấy lần liền những dÃ²ng chữ khÃ´ng lấy gÃ¬ lÃ m mạch lạc trÃªn đÃ¢y vÃ thấy vÃ´ cÃ¹ng xÃºc động. ChÃ ng mồ cÃ´i mẹ từ thuở bÃ© vÃ hầu như chưa được biết nhiều về cha, đến năm lÃªn tÃ¡m chÃ ng đÃ£ được đưa lÃªn PÃªterburg ăn học. Tuy vậy chÃ ng quÃ½ mến cha với tÃ¬nh cảm quyến luyến bồng bột vÃ lÃ£ng mạn, vÃ vÃ¬ Ãt được hưởng những thÃº vui Ãªm ả của gia đÃ¬nh, chÃ ng lại cÃ ng thấy yÃªu thÃch đời sống gia đÃ¬nh hơn nữa.

Ã nghĩ mÃ¬nh cÃ³ thể mất cha lÃ m cho lÃ²ng chÃ ng se lại, vÃ tÃ¬nh cảnh của người cha giÃ đau yếu mÃ chÃ ng cÃ³ thể đoÃ¡n biết qua bức thư của u giÃ lÃ m cho chÃ ng kinh hÃ£i. ChÃ ng hÃ¬nh dung cha mÃ¬nh bơ vơ trong một thÃ´n lÃ ng hẻo lÃ¡nh, phÃ³ mặc cho một bÃ giÃ dốt nÃ¡t vÃ mấy người gia nÃ´, đang bị một tai vạ đÃ¢u đÃ¢u đe doạ, vÃ chết dần mÃ²n trong cảnh cÃ´ đơn, đau đớn cả thể xÃ¡c lẫn tinh thần. Vlađimia nghĩ giận mÃ¬nh đÃ£ cÃ³ một thÃ¡i độ tắc trÃ¡ch tội lỗi. Từ lÃ¢u lắm chÃ ng khÃ´ng nhận được thư từ gÃ¬ của cha, nhưng cũng khÃ´ng nghĩ đến việc hỏi thăm, cứ yÃªn trÃ rằng cha mÃ¬nh đang đi đÃ¢u vắng hoặc quÃ¡ bận việc nhÃ .

Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch quyết định về với cha vÃ thậm chÃ sẽ xin giải ngũ, nếu bệnh tÃ¬nh của cha chÃ ng đÃ²i hỏi phải cÃ³ chÃ ng ở bÃªn cạnh. CÃ¡c bạn bÃ¨ thấy Vlađimia đang cÃ³ chuyện lo lắng thÃ¬ bỏ ra về cả. Ngồi lại một mÃ¬nh, Vlađimia liền viết đơn xin nghỉ phÃ©p, rồi chÃ¢m thuốc hÃºt vÃ bắt đầu suy nghĩ miÃªn man.

Ngay hÃ´m sau đÃ³ chÃ ng đi thu xếp việc xin nghỉ, vÃ ba ngÃ y sau chÃ ng đÃ£ lÃªn đường.

Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch đÃ£ gần đến chỗ ngÃ´i trạm nơi bắt đầu rẽ về thÃ´n KixtÃªnhốpca. ChÃ ng thấy lÃ²ng trÃ n những linh cảm buồn bÃ£, chÃ ng sợ rằng về đến nhÃ thÃ¬ cha chÃ ng đÃ£ khÃ´ng cÃ²n ở trÃªn thế gian nÃ y nữa, chÃ ng tưởng tượng thấy đời sống tẻ nhạt đang đợi chÃ ng trong thÃ´n vắng, khÃ´ng bạn bÃ¨, nghÃ¨o tÃºng vÃ phải cÃ¡ng đÃ¡ng những cÃ´ng việc mÃ xưa nay chÃ ng khÃ´ng hề hiểu biết một tÃ gÃ¬. Đến trạm, Vlađimia vÃ o gặp viÃªn coi trạm hỏi ngựa. ViÃªn coi trạm hỏi Vlađimia đi đÃ¢u, vÃ khi đÃ£ rÃµ, liền cho chÃ ng biết rằng ngựa ở KixtÃªnhốpca đưa đến đÃ£ chực sẵn từ bốn ngÃ y nay. Một lÃºc sau bÃ¡c đÃ¡nh xe AntÃ´n vÃ o trÃ¬nh diện với Vlađimia. Hồi chÃ ng cÃ²n bÃ©, AntÃ´n thường dẫn chÃ ng đi xem cÃ¡c chuồng ngựa vÃ chăm sÃ³c con ngựa con của chÃ ng. Thấy Vlađimia, AntÃ´n ứa nước mắt, cÃºi rạp xuống, chÃ o chÃ ng, vÃ cho chÃ ng biết rằng cụ nhÃ vẫn cÃ²n sống, rồi chạy đi thắng ngựa. Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch từ chối bữa ăn sÃ¡ng mÃ người ta định dọn mời chÃ ng, vÃ hấp tấp lÃªn đường. AntÃ´n đÃ¡nh xe đi theo những con đường tắt. Hai người bắt chuyện.

- BÃ¡c AntÃ´n ạ, cha tÃ´i với TơrÃ´iÃªkurốp cÃ³ chuyện gÃ¬ thế?

- CÃ³ trời biết được cậu ạâ€¦ chả biết cụ nhÃ cÃ³ chuyện gÃ¬ xÃch mÃch với Kirila PÃªtơrÃ´vÃch, thế lÃ lÃ£o ấy liền đưa ra toÃ , tuy xưa nay cÃ³ chuyện gÃ¬ lÃ£o cũng thường tự mÃ¬nh xử lấy cả. NÃ´ng nÃ´ chÃºng tÃ´i thÃ¬ cũng chả dÃ¡m bÃ n vÃ o việc cÃ¡c chÃºa, nhưng quả tÃ¬nh cụ nhÃ mÃ sinh sự với Kirila PÃªtơrÃ´vÃch thÃ¬ chẳng Ãt lợi gÃ¬. Lấy trứng chọi đÃ¡ sao nổi.

- Thế lÃ cÃ¡i lÃ£o Kirila PÃªtơrÃ´vÃch ấy muốn lÃ m gÃ¬ thÃ¬ lÃ m sao?

- ĐÃºng thế đấy, cụ ạ. Bồi thẩm với cảnh sÃ¡t trưởng trÃªn huyện thÃ¬ lÃ£o cÃ³ coi ra gÃ¬, họ đều lÃ tay chÃ¢n của lÃ£o, sợ lÃ£o một phÃ©p. CÃ¡c Ã´ng lớn đều phải đến chÃ o hỏi lÃ£o. Người ta nÃ³i cÃ³ đÃºng thật: cÃ³ mÃ¡ng thÃ¬ khắc cÃ³ lợn.

- CÃ³ thật lÃ lÃ£o định cướp đất nhÃ ta khÃ´ng?

- Ồ, cậu ạ, chÃºng tÃ´i cũng cÃ³ nghe như vậy. HÃ´m trước, lÃºc lÃ m lễ đặt tÃªn thÃ¡nh ở nhÃ lÃ£o trưởng thÃ´n, Ã´ng thầy dÃ²ng bÃªn ấp cÃ³ nÃ³i: â€œThÃ´i cÃ¡c bố nhÃ©, chơi bời thế lÃ đủ rồi! BÃ¢y giờ sắp lÃ m người của Kirila PÃªtơrÃ´vÃch rồi thÃ¬ liệu cÃ¡i thần xÃ¡c!â€ Anh thợ rÃ¨n Mikita mới bảo với hắn: â€œThÃ´i xin Ã´ng, Ã´ng đừng lÃ m phiền lÃ²ng người cha đỡ đầu, đừng lÃ m phiền lÃ²ng khÃ¡ch khứa ở đÃ¢y – Kirila PÃªtơrÃ´vÃch hay AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch cũng thế thÃ´i, chÃºng tÃ´i vẫn lÃ người của ChÃºa vÃ đức HoÃ ng đếâ€. Nhưng nÃ³i thế chứ chả ai cÃ i khuy vÃ o miệng ai được.

- Thế cÃ¡c ngươi khÃ´ng muốn về với TơrÃ´iÃªkurốp ư?

- Về lÃ m tÃ´i cho Kirila PÃªtơrÃ´vÃch ấy Ã ? Lạy ChÃºa, đừng để chÃºng tÃ´i lÃ¢m vÃ o cảnh ấy! LÃ£o ấy đối với người cũ của lÃ£o cũng đÃ£ Ã¡c chÃ¡n đi rồi. Người lạ mới đến lÃ m, lÃ£o ta khÃ´ng chỉ lột da ra mÃ thÃ´i đÃ¢u, lÃ£o cÃ²n phanh thịt ra chứ chả chơi. KhÃ´ng ạ, xin ChÃºa phÃ¹ hộ cho AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch được sống, mÃ cụ nhÃ cÃ³ mệnh hệ nÃ o thÃ¬ chÃºng tÃ´i cũng chỉ biết lấy cậu lÃ m người nuÃ´i nấng. Cậu đừng bỏ chÃºng tÃ´i, chÃºng tÃ´i thế nÃ o cũng bÃªnh cậu. – NÃ³i đoạn, AntÃ´n quất roi giật cương cho ngựa phÃ³ng nước kiệu.

Cảm động vÃ¬ lÃ²ng trung thÃ nh của lÃ£o bộc, Vlađimia Đubrốpxki yÃªn lặng vÃ trầm ngÃ¢m suy nghĩ miÃªn man. Hơn một giờ trÃ´i qua; bỗng chÃ ng bừng tỉnh vÃ¬ tiếng Grisa kÃªu: â€œẤp PÃ´krốpxcÃ´iÃª đÃ¢y rồi!â€.

Đubrốpxki ngẩng đầu lÃªn – xe đang đi men theo một cÃ¡i hồ lớn ăn thÃ´ng với một dÃ²ng sÃ´ng con chảy quanh co giữa mấy quả đồi; trÃªn một ngọn đồi cao, vượt lÃªn trÃªn một khÃ³m cÃ¢y rậm rạp, Đubrốpxki thấy mấy cÃ¡i mÃ¡i nhÃ mÃ u xanh thẫm vÃ tầng sÃ¢n thượng của một toÃ nhÃ đÃ¡ rất lớn. TrÃªn một quả đồi khÃ¡c cÃ³ một ngÃ´i nhÃ thờ năm thÃ¡p vÃ một cÃ¡i gÃ¡c chuÃ´ng cổ kÃnh, chung quanh rải rÃ¡c những ngÃ´i nhÃ gỗ cÃ³ vườn rau vÃ giếng nước. Đubrốpxki đÃ£ nhận ra nơi nÃ y, chÃ ng nhớ ra rằng chÃnh trÃªn quả đồi nÃ y, hồi cÃ²n bÃ© chÃ ng đÃ£ cÃ¹ng chơi đÃ¹a với cÃ´ bÃ© Masa TơrÃ´iÃªkurÃ´va. CÃ´ bÃ© kÃ©m chÃ ng hai tuổi vÃ ngay từ dạo đÃ³ đÃ£ cÃ³ nhiều hứa hẹn trở thÃ nh một thiếu nữ xinh đẹp. Đubrốpxki muốn hỏi thăm AntÃ´n về Masa, nhưng cảm thấy ngÃ i ngại thế nÃ o ấy, nÃªn lại th

Khi xe đi ngang qua toÃ nhÃ , chÃ ng thoÃ¡ng thấy một tÃ Ã¡o trắng lướt qua mấy khÃ³m cÃ¢y trong vườn. Vừa lÃºc đÃ³ AntÃ´n quất ngựa, vÃ tuÃ¢n theo một tÃ¢m lÃ½ sĩ diện thÃ´ng thường của những người đÃ¡nh xe ở nÃ´ng thÃ´n, lÃ£o cho ngựa phi hết tốc lực qua cầu, vượt qua lÃ ng PÃ´krốpxcÃ´iÃª vÃ bắt đầu lÃªn đồi. Vlađimia trÃ´ng thấy cÃ¡nh rừng bạch dương vÃ về phÃa trÃ¡i, trÃªn một khoảng đất thoÃ¡ng, một ngÃ´i nhÃ mÃ u xÃ¡m lợp ngÃ³i đỏ, vÃ tim chÃ ng đÃ£ bắt đầu đập dồn dập: trước mặt chÃ ng lÃ lÃ ng KixtÃªnhốpca vÃ ngÃ´i nhÃ thanh bạch của cha chÃ ng.

Mười phÃºt sau xe đÃ£ vÃ o đến sÃ¢n nhÃ . ChÃ ng đưa mắt nhÃ¬n quanh lÃ²ng cảm động khÃ´ng sao tả xiết. ĐÃ£ mười hai năm nay Vlađimia khÃ´ng về quÃª. Mấy cÃ¢y bạch dương năm nÃ o mới đem về trồng bÃªn hÃ ng giậu, bÃ¢y giờ đÃ£ thÃ nh những cÃ¢y cao lớn, cÃ nh lÃ¡ sum suÃª. CÃ¡i sÃ¢n ngÃ y trước cÃ³ ba bồn hoa đều đặn, ở giữa cÃ³ một lối đi xÃ©n phẳng, nay đÃ£ trở thÃ nh một bÃ£i cỏ xanh khÃ´ng cÃ³ vết liềm. Giữa bÃ£i một con ngựa buộc đang ăn cỏ. Mấy con chÃ³ xồ ra sủa, nhưng nhận ra AntÃ´n chÃºng im bặt vÃ ve vẩy những chiếc đua xÃ¹ lÃ´ng. CÃ¡c gia nÃ´ trong mấy tÃºp nhÃ gỗ chạy Ã¹a ra xÃºm xÃt xung quanh người chủ trẻ tuổi vÃ chÃ o mừng huyÃªn nÃ¡o cả lÃªn. Vlađimia Đubrốpxki phải chật vật lắm mới rẽ được một lối đi trong đÃ¡m người vồ vập nÃ y vÃ chạy lÃªn những bậc thềm cũ kỹ. U giÃ ÃŠgÃ´rốpna đứng đÃ³n chÃ ng ở phÃ²ng ngoÃ i vÃ Ã´m chầm lấy đứa con sữa của mÃ¬nh mÃ khÃ³c.

- ChÃ o u, chÃ o u, – Vlađimia khÃ´ng biết nÃ³i gÃ¬ hơn, chỉ Ã´m chặt u giÃ vÃ o lÃ²ng. – ThÃ¢n phụ con đÃ¢u hở u, người ra sao?

Vừa lÃºc đÃ³ một Ã´ng giÃ cao vÃ gầy, da mặt xanh xao, mÃ¬nh khoÃ¡c Ã¡o choÃ ng ngủ, đầu đội mũ chụp, khÃ³ nhọc nhấc từng bước đi vÃ o phÃ²ng. Cụ giÃ cất giọng yếu ớt nÃ³i:

- Con đấy Ã , Vlađimia?

Vlađimia Ã´m chầm lấy cha. Sự xÃºc động quÃ¡ mạnh vÃ¬ vui sướng lÃ m cho Ã´ng giÃ đau yếu lảo đảo. ChÃ¢n Ã´ng khuỵu xuống vÃ nếu khÃ´ng cÃ³Vlađimia đỡ lấy, thÃ¬ Ã´ng giÃ đÃ£ ngÃ£ rồi. ÃŠgÃ´rốpna gắt:

- Ã"ng bước ra khỏi giường lÃ m gÃ¬? ChÃ¢n thÃ¬ đứng khÃ´ng vững, mÃ người ta đi đÃ¢u, lÃ y như rằng muốn đi theo sau.

Người nhÃ khiÃªng Ã´ng giÃ vÃ o phÃ²ng ngủ. Ã"ng cụ cố sức nÃ³i chuyện với con, những Ã½ nghĩ cứ rối bung lÃªn trong đầu, vÃ Ã´ng chỉ nÃ³i ra được những cÃ¢u khÃ´ng cÃ³ mạch lạc gÃ¬ cả. Ã"ng giÃ khÃ´ng nÃ³i nữa vÃ thiếp đi, Vlađimia nhÃ¬n cha lÃ²ng đau như cắt. ChÃ ng dọn chỗ trong phÃ²ng ngủ của cha chÃ ng vÃ xin được ở lại một mÃ¬nh với cha. Mọi người nghe theo vÃ quay về phÃa Grisa, họ dẫn anh ra phÃ²ng gia nhÃ¢n vÃ niềm nở thết đÃ£i anh theo kiểu nÃ´ng dÃ¢n, vừa cho ăn uống, vừa chÃ o mừng hỏi han tÃu tÃt.

Chương IV

>

Nơi ngÃ y xưa thường dọn tiệc

BÃ¢y giờ đặt chiếc Ã¡o quan⁽¹⁾.

Về được mấy hÃ´m Vlađimia Đubrốpxki muốn thu xếp việc nhÃ , nhưng cha chÃ ng khÃ´ng đủ sức trÃ¬nh bÃ y với chÃ ng những điều cần thiết; AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch lại khÃ´ng cÃ³ người đại biện. Lục lọi giấy mÃ¡ của cha, Vlađimia chỉ thấy được bức thư đầu của viÃªn bồi thẩm vÃ bức thư trả lời viết nhÃ¡p. Đọc lại bức thư nÃ y chÃ ng khÃ´ng hiểu rÃµ được đầu đuÃ´i vụ kiện, nÃªn quyết định chờ xem kết quả, cho rằng cha mÃ¬nh phải, thÃ¬ thế nÃ o cÃ´ng việc cũng ổn thoả.

Trong khi đÃ³ sức khoẻ của AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch cứ mỗi lÃºc một kiệt dần. Vlađimia biết trước rằng Ã´ng chẳng cÃ²n sống được mấy đỗi, cho nÃªn chÃ ng khÃ´ng rời khỏi cha một bước. LÃºc đÃ³ Ã´ng giÃ đÃ£ trở thÃ nh ngÃ¢y dại như đứa trẻ.

Trong thời gian nÃ y hạn khiếu nại đÃ£ hết, mÃ vẫn khÃ´ng cÃ³ đơn chống Ã¡n nÃ o ghuyện. ThÃ´n KixtÃªnhốpca bÃ¢y giờ hoÃ n toÃ n thuộc quyền sở hữu của TơrÃ´iÃªkurốp. Sabaskin đến chÃ o lÃ£o ta vÃ xin cho biết bao giờ thÃ¬ lÃ£o muốn bắt đầu chiếm cứ cÃ¡i điền trang mới cÃ³ kia: cÃ³ thể hoặc thÃ¢n hÃ nh sang thu hồi lấy, hoặc uỷ nhiệm cho một người khÃ¡c. TơrÃ´iÃªkurốp thấy hoang mang. Tự bản chất thÃ¬ lÃ£o cũng chẳng tham lam gÃ¬, Ã½ muốn trả thÃ¹ đÃ£ đưa lÃ£o đi quÃ¡ xa, vÃ lương tÃ¢m lÃ£o bắt đầu thấy bứt rứt.

TơrÃ´iÃªkurốp biết rÃµ tÃ¬nh trạng kẻ thÃ¹ lÃ£o hiện nay ra sao; kẻ thÃ¹ đÃ³ đÃ£ từng lÃ bạn của lÃ£o từ thuở trai trẻ, vÃ bÃ¢y giờ lÃ²ng lÃ£o khÃ´ng thể thấy vui vÃ¬ trận thắng vừa rồi được nữa. LÃ£o hầm hầm nhÃ¬n Sabaskin vÃ tÃ¬m một cớ gÃ¬ để chửi bới hắn, nhưng tÃ¬m mÃ£i khÃ´ng ra, lÃ£o giận dữ nÃ³i:

- ThÃ´i cÃºt đi! Tao khÃ´ng hơi đÃ¢u mÃ nghĩ đến mÃ y.

Sabaskin thấy TơrÃ´iÃªkurốp gắt gỏng, liền cÃºi chÃ o lÃ£o vÃ hấp tấp lui ra. CÃ²n TơrÃ´iÃªkurốp ngồi lại một mÃ¬nh, bắt đầu đi đi lại lại, mồm huÃ½t sÃ¡o khe khẽ điệu â€œSấm chiến thắng vang lÃªnâ€⁽²⁾. Hiện tượng nÃ y bao giờ cũng bÃ¡o hiệu rằng đầu Ã³c lÃ£o đang suy nghĩ lung lắm.

Cuối cÃ¹ng TơrÃ´iÃªkurốp ra lệnh thắng xe ngựa, mặc thÃªm Ã¡o ấm (bấy giờ lÃ cuối thÃ¡ng ChÃn) vÃ tự đÃ¡nh xe đi.

Chẳng bao lÃ¢u lÃ£o thấy xuất hiện ra trước mắt ngÃ´i nhÃ của AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch vÃ những cảm xÃºc trÃ¡i ngược thi nhau trÃ n vÃ o tÃ¢m hồn lÃ£o. Sự thoả mÃ£n vÃ¬ đÃ£ trả thÃ¹ xong vÃ lÃ²ng hiếu thắng lấn Ã¡t một phần nÃ o những cảm xÃºc cao thượng hơn, nhưng những cảm xÃºc nÃ y cuối cÃ¹ng cũng chiếm phần thắng. LÃ£o quyết định giải hoÃ với Ã´ng bạn lÃ¡ng giềng giÃ vÃ xoÃ¡ bỏ hết mọi sự hiềm khÃch bằng cÃ¡ch trả lại điền trang cho người bạn cũ. Những Ã½ nghĩ tốt đẹp đÃ³ lÃ m cho Kirila PÃªtơrÃ´vÃch thấy tÃ¢m thần nhẹ nhÃµm hơn; lÃ£o đÃ¡nh xe chạy nước kiệu về phÃa ngÃ´i nhÃ của AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch vÃ cho xe chạy thẳng vÃ o trong sÃ¢n.

LÃºc nÃ y người ốm đang ngồi trong phÃ²ng ngủ,Ãªn cạnh cửa sổ. Ã"ng ta nhận ra Kirila PÃªtơrÃ´vÃch vÃ nÃ©t mặt của Ã´ng biểu lộ một sự kÃch động ghÃª gớm – sắc mặt thường ngÃ y tÃ¡i xanh bÃ¢y giờ bỗng trở thÃ nh đỏ tÃa, mắt Ã´ng sÃ¡ng lÃªn vÃ mÃ´i Ã´ng lắp bắp những gÃ¬ khÃ´ng rÃµ. Con trai Ã´ng lÃºc ấy đang ngồi soÃ¡t lại sổ sÃ¡ch ngẩng đầu lÃªn thấy vậy hết sức kinh hoÃ ng. Ã"ng giÃ giơ tay chỉ ra phÃa sÃ¢n, sắc mặt lộ vẻ sợ hÃ£i vÃ căm giận. Ã"ng hấp tấp vÃ©n tÃ Ã¡o ngủ, định đứng lÃªn. Ã"ng vừa nhỏm dậy thÃ¬ bỗng ngÃ£ nhÃ o xuống. Vlađimia vÃ¹ng chạy lại. Cha chÃ ng nằm sÃ³ng soÃ i trÃªn sÃ n, mÃª man bất tỉnh: Ã´ng giÃ vừa bị một cơn tÃª liệt thần kinh đột ngột.

Vlađimia thÃ©t:

- Nhanh lÃªn, đi ngay lÃªn huyện mời thầy thuốc!

Một người đÃ y tớ bước vÃ o:

- Thưa cÃ³ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đến hỏi ngÃ i.

Vlađimia quắc mắt nhÃ¬n người đÃ y tớ:

- Anh ra nÃ³i với Kirila PÃªtơrÃ´vÃch lÃ cÃ³ khÃ´n hồn thÃ¬ xÃ©o đi cho nhanh, đừng để tÃ´i phải cho người đuổi ra khỏi sÃ¢n nhÃ nÃ y! Đi đi!

Người đÃ y tớ mừng rỡ chạy đi thi hÃ nh mệnh lệnh của chủ. ÃŠgÃ´rốpna chấp tay khÃ³c lÃ³c:

- Cậu ơi lÃ cậu! Cậu lÃ m như vậy thÃ¬ thiệt thÃ¢n cậu thÃ´i! Kirila PÃªtơrÃ´vÃch hắn ăn thịt chÃºng mÃ¬nh mất.

Vlađimia giận dữ nÃ³i:

- U im đi! U cho AntÃ´n ra huyện gọi thầy thuốc ngay!

ÃŠgÃ´rốpna lui ra. KhÃ´ng cÃ³ ai ở phÃ²ng ngoÃ i cả: mọi người đều chạy ra sÃ¢n xem Kirila PÃªtơrÃ´vÃch. U giÃ ra trước thềm thÃ¬ vừa nghe người đÃ y tớ nÃ³i lại lời của chủ cho PÃªtơrÃ´vÃch nghe. Bấy giờ lÃ£o vẫn ngồi trÃªn xe ngựa. Nghe xong mặt lÃ£o sa sầm lại, tối hơn đÃªm, vÃ ỉm cười khinh bỉ, đưa cặp mắt dữ tợn nhÃ¬n qua bọn người nhÃ , rồi đÃ¡nh ngựa đi bước một qua sÃ¢n. Trước khi ra khỏi sÃ¢n, lÃ£o cÃ²n ngoÃ¡i cổ lại nhÃ¬n cÃ¡i cửa sổ lÃºc nÃ£y cÃ³ AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch ngồi, mÃ bÃ¢y giờ thÃ¬ vắng khÃ´ng. Người u giÃ đứng lặng bÃªn thềm, quÃªn cả lời dặn của Vlađimia. Gia nhÃ¢n đang bÃ n tÃ¡n xÃ´n xao về việc mới xảy ra. Bỗng nhiÃªn Vlađimia từ trong nhÃ bước ra cất giọng nghẹn ngÃ o, nÃ³i đứt quÃ£ng:

- KhÃ´ng cần mời thầy thuốc nữa, cha tÃ´i mất rồi.

NÃ´ng dÃ¢n nhốn nhÃ¡o cả lÃªn. Họ xÃ´ nhau chạy Ã¹a vÃ o phÃ²ng của chủ. AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch đang nằm trÃªn hai chiếc ghế bÃ nh mÃ Vlađimia vừa đặt Ã´ng xuống, cÃ¡nh tay phải của Ã´ng buÃ´ng thÃµng chấm đất, đầu Ã´ng gục xuống sÃ¡t ngực – bÃ¢y giờ đÃ£ khÃ´ng cÃ²n cÃ³ dấu hiệu gÃ¬ của sự sống trong cÃ¡i thÃ¢n thể hÃ£y cÃ²n hơi ấm, nhưng đÃ£ bị thần chết lÃ m cho biến dạng đi. ÃŠgÃ´rốpna oÃ lÃªn khÃ³c gÃ o thảm thiết. Gia nhÃ¢n xÃºm quanh thi hÃ i của chủ, họ rửa rÃ¡y cẩn thận, rồi lấy bộ quÃ¢n phục may từ hồi 1797 mặc cho AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch. Xong họ khiÃªng thi thể ra đặt trÃªn cÃ¡i bÃ n lớn mÃ bao nhiÃªu năm họ đÃ£ từng dọn ăn cho chủ.

Chương V

gn=”justify”>Ba hÃ´m sau lễ an tÃ¡ng được cử hÃ nh. Thi thể của Ã´ng giÃ đÃ¡ng thương nằm trÃªn bÃ n, phủ một chiếc khăn liệm vÃ chung quanh cÃ³ cắm nến. Gia nhÃ¢n đứng chật cả phÃ²ng ăn. Người ta sửa soạn đưa đÃ¡m. Vlađimia vÃ ba người đÃ y tớ nÃ¢ng quan tÃ i lÃªn. Người linh mục đi trước, người giÃºp lễ theo sau hÃ¡t những bÃ i kinh cầu hồn. Chủ nhÃ¢n ấp KixtÃªnhốpca đi qua ngưỡng cửa của nhÃ mÃ¬nh lần cuối cÃ¹ng. Người ta mang quan tÃ i đi qua khu rừng nhỏ. NhÃ thờ ở bÃªn kia khu rừng. NgÃ y hÃ´m ấy trời quang đÃ£ng vÃ giÃ¡ lạnh. LÃ¡ thu rụng lả tả.

Ra khỏi khu rừng nhỏ thÃ¬ thấy ngÃ´i nhÃ thờ bằng gỗ của thÃ´n KixtÃªnhốpca vÃ khu nghĩa địa nấp dưới bÃ³ng bồ đề cổ thụ. ĐÃ¢y lÃ nơi yÃªn nghỉ của mẹ Vlađimia. BÃªn cạnh ngÃ´i mộ của bÃ ngư̖Ã£ đÃ o một cÃ¡i huyệt mới.

NhÃ thờ đầy ắp những người nÃ´ng dÃ¢n thÃ´n KixtÃªnhốpca đến từ biệt chủ nhÃ¢n lần cuối cÃ¹ng. Vlađimia Đubrốpxki đứng cạnh bệ thờ; chÃ ng khÃ´ng khÃ³c vÃ cũng khÃ´ng cầu nguyện, nhưng nÃ©t mặt của chÃ ng trÃ´ng rất khủng khiếp. Buổi lễ buồn rầu đÃ£ chấm dứt. Vlađimia đến vĩnh biệt thi hÃ i cha trước vÃ sau chÃ ng lần lượt đến cÃ¡c gia nhÃ¢n. Người ta đến đÃ³ng vÃ¡n thiÃªn về quan tÃ i, những người đÃ n bÃ đến đưa ma khÃ³c nức nở. Bọn đÃ n Ã´ng thÃ¬ chốc chốc lại đưa nắm tay lÃªn quệt nước mắt, Vlađimia vÃ ba người đÃ y tớ lÃºc nÃ£y khiÃªng quan tÃ i ra mộ địa. Cả lÃ ng ra theo. Người ta hạ quan tÃ i xuống, mỗi người đi đưa nÃ©m vÃ o huyệt một nắm đất, người ta lấp huyệt, cÃºi chÃ o một lần cuối cÃ¹ng nữa vÃ ra về. Vlađimia vượt lÃªn trước vÃ đi vÃ o khu rừng KixtÃªnhốpca.

ÃŠgÃ´rốpna thay mặt chÃ ng mời linh mục vÃ mấy người phụ lễ dự bữa tiệc tan, phÃ¢n trần rằng Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch khÃ´ng cÃ³ Ã½ định dự buổi tiệc nÃ y. Thế lÃ linh mục AntÃ´n vÃ vợ của linh mục⁽³⁾ lÃ PhÃªđÃ´tốpna vÃ người giÃºp lễ đi bộ về dinh thự Đubrốpxki, vừa đi họ vừa bÃ n tÃ¡n với ÃŠgÃ´rốpna về đức hạnh của người đÃ£ quÃ¡ cố vÃ về cÃ¡i số phận đang chờ đợi người con trai của Ã´ng. (Việc TơrÃ´iÃªkurốp đến thăm nhÃ Đubrốpxki vÃ cÃ¡ch người ta đÃ³n tiếp lÃ£o ra sao thÃ¬ cả vÃ¹ng đều đÃ£ biết, vÃ cÃ¡c giới am hiểu ở đÃ¢y đều đoÃ¡n trước lÃ sẽ cÃ³ hậu quả ghÃª gớm).

PhÃªđÃ´tốpna nÃ³i:

- Đến đÃ¢u thÃ¬ đến! Nhưng kể ra ấp nÃ y mÃ khÃ´ng được cậu Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch lÃ m chủ thÃ¬ tiếc thật. Cậu nhÃ quả lÃ người rất tốt.

ÃŠgÃ´rốpna ngắt lời:

- KhÃ´ng cậu ấy lÃ m chủ thÃ¬ cÃ²n ai vÃ o đấy được? Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cÃ³ tÃ¡c oai tÃ¡c quÃ¡i rồi cũng chỉ cÃ´ng toi thÃ´i. Đừng tưởng dễ bắt nạt được Vlađimia. Con ượng hoÃ ng của tÃ´i sẽ khÃ´ng để cho lÃ£o ấy lÃ m cÃ n đÃ¢u. MÃ nhờ trời, Ã¢n nhÃ¢n của chÃºng ta cũng sẽ che chở cho cậu ấy. LÃ£o Kirila PÃªtơrÃ´vÃch hống hÃ¡ch thật, nhưng hÃ´m thằng Grisa nhÃ tÃ´i quÃ¡t: â€œCÃºt ngay, con chÃ³ giÃ ! Bước ngay ra khỏi sÃ¢n nhÃ nÃ y!â€ – thÃ¬ lÃ£o ấy cũng cứ cụp đuÃ´i mÃ chuồn như thường!

Người giÃºp lễ nÃ³i:

- ChÃ ! BÃ ÃŠgÃ´rốpna ạ, lÃ m sao mÃ anh Grisa nhÃ bÃ lại bạo mồm, bạo miệng thế! TÃ´i thÃ¬ mắng một Ã´ng giÃ¡m mục may ra cÃ²n dÃ¡m, chứ nhÃ¬n vÃ o mặt lÃ£o ấy thÃ¬ cũng xin chịu; hễ thấy lÃ£o ta, lÃ cứ sợ cuống lÃªn, vÃ cÃ¡i lưng cứ tự nhiÃªn khom xuống, cứ thế mÃ khom xuốngâ€¦

- PhÃ¹ phiếm cả! – Ã´ng linh mục nÃ³i. – Rồi thÃ¬ cũng đến ngÃ y đọc kinh cầu hồn cho Kirila PÃªtơrÃ´vÃch như hÃ´m nay đọc kinh cho AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch. CÃ³ lẽ đÃ¡m tang sẽ sang trọng hơn, sẽ mời nhiều người hơn. Nhưng đối với đức ChÃºa trời thÃ¬ cũng như nhau cả!

U giÃ ÃŠgÃ´rốpna phÃ¢n trần:

- Ã"i thưa cha! ChÃºng tÃ´i muốn mời thÃªm những người ở cÃ¡c lÃ ng bÃªn, nhưng Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch khÃ´ng chịu đấy chứ! NÃ o thức ăn cÃ³ thiếu gÃ¬, tha hồ thết khÃ¡ch, nhưng mÃ cÃ¡c Ã´ng cÃ¡c bÃ bảo tÃ´i lÃ m thế nÃ o được?â€¦ ThÃ´i thÃ¬ bÃ¢y giờ cÃ³ Ãt khÃ¡ch thế nÃ y, tÃ´i sẽ đÃ£i cÃ¡c vị một bữa thật linh đÃ¬nh.

Lời hứa hẹn Ãªm tai nÃ y, vÃ mối hy vọng được một bữa ăn ngon lÃ nh lÃ m cho cả bọn rảo bước, vÃ mọi người đều bÃ¬nh yÃªn vÃ´ sự đến dinh thự của nhÃ Đubrốpxki. Ở đÃ¢y, bÃ n tiệc đÃ£ bÃ y xong vÃ rượu vốt-ca đÃ£ dọn sẵn.

Trong khi đÃ³, Vlađimia đi sÃ¢u vÃ o khÃ³m rừng, cố vận động cho thể xÃ¡c mệt nhọc để Ã¡t cÃ¡i đau khổ trong tÃ¢m thần. ChÃ ng đi khÃ´ng cÃ³ chủ đÃch, khÃ´ng nhÃ¬n đường; cÃ nh cÃ¢y mÃ³c vÃ o Ã¡o sầy cả da, chÃ¢n lÃºn sÃ¢u xuống bÃ¹n, chÃ ng cũng chẳng để Ã½. ChÃ ng dừng lại bÃªn một khoảnh đất trũng chung quanh đều cÃ³ rừng bao bọc; một con suối nhỏ yÃªn lặng uốn quanh dướiÃ³m cÃ¢y mÃ hơi thu đÃ£ cuốn gần trụi lÃ¡. Vlađimia ngồi trÃªn cỏ lạnh vÃ những Ã½ nghĩ đen tối thi nhau trÃ n vÃ o tÃ¢m hồn chÃ ngâ€¦ ChÃ ng cảm thấy một cÃ¡ch sÃ¢u sắc nỗi cÃ´ quạnh của mÃ¬nh. ChÃ ng thấy tương lai hiện ra như một bầu trời phủ những đÃ¡m mÃ¢y đen đầy vẻ doạ nạt. Mối thÃ¹ với TơrÃ´iÃªkurốp sẽ đưa lại những tai hoạ mới.

CÃ¡i gia tÃ i thanh bạch của chÃ ng cÃ³ thể vÃ o tay kẻ khÃ¡c, vÃ lÃºc đÃ³ chÃ ng sẽ lÃ¢m vÃ o cảnh khốn cÃ¹ng. Vlađimia ngồi yÃªn một lÃºc lÃ¢u, khÃ´ng cử động, thẫn thờ nhÃ¬n dÃ²ng nước suối chảy yÃªn lặng, mang theo mấy chiếc lÃ¡ vÃ ng – vÃ thấy rÃµ trước mắt những hÃ¬nh ảnh của cuộc sống thường ngÃ y. Cuối cÃ¹ng Vlađimia sực nhớ ra rằng trời đÃ£ bắt đầu sẫm tối, chÃ ng đứng dậy tÃ¬m lối về nhÃ . ChÃ ng đi loanh quanh trong rừng một hồi lÃ¢u mới gặp một con đường mÃ²n nhỏ, dẫn thẳng về cổng dinh thự.

Bỗng Vlađimia thấy lÃ£o linh mục cÃ¹ng mấy người nữa đi ngược lại phÃa chÃ ng. ChÃ ng thoÃ¡ng cÃ³ Ã½ nghĩ rằng đấy lÃ một điềm gở. ChÃ ng bất giÃ¡c rẽ sang một bÃªn vÃ lẫn ra sau một khÃ³m cÃ¢y. Họ khÃ´ng thấy Vlađimia vÃ cứ tiếp tục bÃ n cÃ£i.

LÃ£o linh mục nÃ³i với vợ:

- HÃ£y trÃ¡nh điều Ã¡c vÃ lÃ m điều thiện⁽⁴⁾; mÃ¬nh khÃ´ng cÃ³ việc gÃ¬ phải ở lại đấy. Việc nÃ y về sau sẽ cÃ³ ra sao, thÃ¬ cũng chẳng thiệt đến mÃ¬nh.

Vợ lÃ£o trả lời một cÃ¢u gÃ¬ đấy nhưng chÃ ng khÃ´ng nghe rÃµ.

Về gần đến nhÃ , Vlađimia thấy cÃ³ một đÃ¡m rất đÃ´ng người; nÃ´ng dÃ¢n vÃ gia nÃ´ đều tụ họp cả trong sÃ¢n. Từ xa Vlađimia đÃ£ nghe thấy tiếng người nÃ³i xÃ´n xao vÃ một tiếng ồn Ã o khÃ¡c thường. BÃªn cạnh vựa thÃ³c cÃ³ hai chiếc xe ngựa đỗ. TrÃªn thềm nhÃ mấy người mặc đồng phục hÃ¬nh như đang bÃ n bạc điều gÃ¬â€¦

AntÃ´n thấy chủ về thÃ¬ chạy đến. Vlađimia bực bội hỏi:

- CÃ¡i gÃ¬ thế nÃ y? Bọn kia lÃ ai thế? Họ đến đÃ¢y lÃ m gÃ¬?

- Ồ! Cậu Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch ạ! – người lÃ£o bộc hổn hển đÃ¡p. – ToÃ Ã¡n đÃ£ đến rồi đấy. Họ định mang chÃºng tÃ´i trao cho TơrÃ´iÃªkurốp, họ định bắt chÃºng tÃ´i phải xa cậu đấy!â€¦

Vlađimia cÃºi đầu. NÃ´ng dÃ¢n xÃºm quanh người chủ đÃ¡ng thương. Họ đến hÃ´n tay Vlađimia vÃ nÃ³i:

- Cậu lÃ cha chÃºng tÃ´i, chÃºng tÃ´i chỉ muốn lÃ m tÃ´i tớ cho cậu, chứ nhất định khÃ´ng lÃ m cho ai khÃ¡c cả. Cậu ra lệnh đi, chÃºng tÃ´i sẽ trị cho bọn toÃ Ã¡n nÃ y một mẻ. ChÃºng tÃ´i thÃ chết chứ quyết khÃ´ng chịu bỏ cậu!â€¦

Vlađimia nhÃ¬n họ, vÃ những cảm xÃºc kỳ dị quay cuồng trong tÃ¢m hồn chÃ ng, chÃ ng nÃ³i với nÃ´ng dÃ¢n:

- CÃ¡c ngươi đứng yÃªn, cÃ²n tÃ´i sẽ nÃ³i chuyện với bọn nÃ y.

Trong đÃ¡m đÃ´ng cÃ³ nhiều tiếng thÃ©t:

- Cậu nÃ³i rÃµ cho chÃºng nÃ³ biết! HÃ£y để cho cÃ¡i bọn chết rấp ấy biết điều một tÃ!

Vlađimia đến gần bọn nha lại, Sabaskin đội mũ lưỡi trai trÃªn đầu, tay chống cạnh sườn vÃªnh vÃ¡o nhÃ¬n quanh. ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng lÃ một người cao lớn khoảng chừng năm mươi tuổi, mặt đỏ để rÃ¢u mÃ©p. Thấy Đubrốpxki về, y đằng hắng vÃ cất giọng khÃ n khÃ n nÃ³i:

- Vậy tÃ´i xin nhắc lại những điều mÃ tÃ´i đÃ£ nÃ³i rồi, lÃ theo quyết định của toÃ Ã¡n huyện từ rÃ y bọn cÃ¡c người lÃ người của Kirila PÃªtơrÃ´vÃch TơrÃ´iÃªkurốp mÃ Ã´ng Sabaskin đÃ¢y lÃ đại diện. CÃ¡c người phải nhất nhất nghe theo lệnh của Ã´ng ta, vÃ¬ Ã´ng ta vốn lÃ người rất thương yÃªu phụ nữ.

NÃ³i xong cÃ¢u khÃ´i hÃ i tị nÃ y, viÃªn cảnh sÃ¡t trưởng cười ha hả, vÃ Sabaskin cÃ¹ng bọn tuỳ tÃ²ng cũng cất tiếng cười theo. Vlađimia thấy lÃ²ng sÃ´i lÃªn vÃ¬ cÃ´ng phẫn. ChÃ ng cố lấy giọng bÃ¬nh tĩnh hỏi viÃªn cảnh sÃ¡t trưởng đang cười toe toÃ©t:

- Xin ngÃ i cho biết như vậy nghĩa lÃ thế nÃ o.

- Như vậy nghĩa lÃ chÃºng tÃ´i đÃ¢y đến để chuyển cÃ¡i điền trang nÃ y sang quyền sở hữu của Kirila PÃªtơrÃ´vÃch TơrÃ´iÃªkurốp vÃ yÃªu cầu một số người khÃ¡c liệu mÃ xÃ©o đi cho sớm.

- Nhưng đÃ¡ng lẽ ra trước khi nÃ³i với nÃ´ng dÃ¢n của tÃ´i, thÃ¬ cÃ¡c Ã´ng cũng nÃªn gặp tÃ´i, cho tÃ´i biết lÃ đÃ£ mất quyền sở hữu thế nÃ o chứâ€¦

Sabaskin nhÃ¬n Vlađimia một cÃ¡ch hỗn xược:

- Anh lÃ ai mới được chứ, quyền chủ nhÃ¢n lÃ AnđrÃ¢y con Gavrila họ Đubrốpxki đÃ£ chết vÃ¬ Ã½ ChÃºa, ta khÃ´ng biết anh lÃ ai, vÃ cũng khÃ´ng cần biết anh lÃ ai hết.

Trong đÃ¡m đÃ´ng cÃ³ tiếng nÃ³i:

- Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch lÃ chÃºa trẻ của chÃºng tÃ´i.

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng quắc mắt nạt:

- Đứa nÃ o dÃ¡m mở cÃ¡i mÃµm ra đấy, chÃºa, chÃºa nÃ o, Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch nÃ o? ChÃºa của chÃºng mÃ y lÃ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch TơrÃ´iÃªkurốp, đÃ£ nghe ra chưa, lũ đầu bÃ²!

Giọng nÃ³i lÃºc nÃ£y đÃ¡p:

- Đừng hÃ²ng!

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng quÃ¡t:

- Ã€ ra chÃºng bÃ¢y lÃ m loạn Ã ! ÃŠ, lÃ£o trưởng thÃ´n đÃ¢u!

LÃ£o trưởng thÃ´n bước

- LÃ£o tÃ¬m ngay đứa nÃ o dÃ¡m nÃ³i với ta như thế, rồi ta cho biết tay!

LÃ£o trưởng thÃ´n quay lại hỏi đÃ¡m đÃ´ng xem ai nÃ³i, nhưng mọi người đều im lặng; một lÃºc sau từ phÃa cuối nổi lÃªn một tiếng lầm rầm cứ lan rộng ra vÃ to dần lÃªn; vÃ chỉ trong chốc lÃ¡t đÃ£ trở thÃ nh những tiếng la Ã³ kinh khủng; viÃªn cảnh sÃ¡t trưởng hạ giọng vÃ muốn phÃ¢n trần. Bỗng mấy người nÃ´ng dÃ¢n quÃ¡t:

- CÃ²n đứng nhÃ¬n chÃºng nÃ³ lÃ m gÃ¬ nữa! Anh em ơi! Cho chÃºng nÃ³ một trận! ĐÃ¡nh bỏ mẹ nÃ³ đi! – VÃ đÃ¡m đÃ´ng Ã¹a tới.

Sabaskin vÃ bọn quan lại hấp tấp chạy vÃ o nhÃ đÃ³ng sầm cửa lại. Giọng nÃ³i lÃºc nÃ£y thÃ©t:

- Anh em ơi! TrÃ³i chÃºng nÃ³ lại! VÃ đÃ¡m đÃ´ng bắt đầu đổ xÃ´ đến.

Đubrốpxki quÃ¡t lớn:

- Đừng! CÃ¡c anh lÃ m cÃ¡i gÃ¬ thế, đồ ngốc! CÃ¡c anh lÃ m luỵ cho cÃ¡c anh, mÃ hại cho cả tÃ´i nữa. Về nhÃ đi vÃ để yÃªn đấy cho tÃ´i. Đừng sợ gÃ¬ hết! Đức vua ngÃ i rất khoan hồng, tÃ´i sẽ lÃªn cầu xin ngÃ i. NgÃ i sẽ khÃ´ng để cho chÃºng ta bị ức hiếp. ChÃºng ta đều lÃ con ngÃ i cả. CÃ¡c anh lÃ m loạn lÃªn như vậy, ngÃ i cÃ²n bÃªnh cÃ¡c anh thế nÃ o được nữa!

Lời lẽ của Vlađimia Đubrốpxki, giọng nÃ³i sang sảng vÃ dÃ¡ng điệu oai nghiÃªm của chÃ ng lÃ m cho nÃ´ng dÃ¢n thấy kÃnh nể. Họ im dần vÃ giải tÃ¡n. Bấy giờ trong sÃ¢n khÃ´ng cÃ²n ai nữa, nhưng bọn nha lại vẫn ngồi trong cửa chưa dÃ¡m ra. Một lÃºc sau Sabaskin mới từ từ hÃ© cÃ¡nh cửa lÃ³ mặt ra nhÃ¬n, rồi bước ra ngoÃ i thềm, gật đầu lia lịa kÃnh cẩn cÃ¡m ơn Đubrốpxki đÃ£ cÃ³ lÃ²ng tốt can thiệp hộ.

Vlađimia khinh bỉ nghe hắn nÃ³i vÃ lặng thinh khÃ´ng đÃ¡p. ViÃªn bồi thẩm tiếp:

- ChÃºng tÃ´i đÃ£ quyết định, nếu ngÃ i cho phÃ©p, ngủ lại đÃ¢y; vÃ¬ bÃ¢y giờ tối quÃ¡, nếu đi về cÃ³ thể bị nÃ´ng dÃ¢n của ngÃ i chặn đÃ¡nh dọc đường. Xin ngÃ i lÃ m ơn cho chÃºng tÃ´i một Ãt rạ vÃ o phÃ²ng khÃ¡ch được rồi; hễ trời sÃ¡ng lÃ chÃºng tÃ´i về.

Đubrốpxki đÃ¡p xẵng:

- CÃ¡c Ã´ng muốn lÃ m gÃ¬ thÃ¬ lÃ m; tÃ´i bÃ¢y giờ chẳng cÃ²n lÃ chủ nhÃ¢n ở đÃ¢y nữa.

NÃ³i đoạn chÃ ng bỏ vÃ o phÃ²ng của cha chÃ ng vÃ khoÃ¡ trÃ¡i cửa lại.

CHƯƠNG VI

>

â€œThế lÃ hết, – Đubrốpxki tự nhủ, – mới khi sÃ¡ng ta cÃ²n cÃ³ gÃ³c nhÃ mÃ ở, cÃ²n cÃ³ miếng bÃ¡nh mÃ ăn, thế mÃ ngÃ y mai lÃ đÃ£ rời bỏ ngÃ´i nhÃ nÃ y. Ta đÃ£ ra đời trong ngÃ´i nhÃ nÃ y, cha ta đÃ£ mất trong ngÃ´i nhÃ nÃ y, thế mÃ ngÃ y mai phải để nÃ³ lọt vÃ o tay chÃnh kẻ đÃ£ lÃ m cho cha ta phải chết vÃ lÃ m cho ta phải bần cÃ¹ngâ€. VÃ mắt chÃ ng đăm đăm nhÃ¬n vÃ o bức chÃ¢n dung của mẹ chÃ ng treo trÃªn tường. Hoạ sĩ đÃ£ vẽ mẹ chÃ ng đứng tựa lan can, mặc Ã¡o dÃ i buổi sÃ¡ng mÃ u trắng, trÃªn tÃ³c cÃ i một đoÃ¡ hoa hồng đỏ thắm. â€œThế bức chÃ¢n dung nÃ y sẽ lọt vÃ o tay kẻ thÃ¹ của gia đÃ¬nh ta; chÃºng sẽ vứt nÃ³ vÃ o trong phÃ²ng chứa đồ cũ cÃ¹ng với mấy chiếc ghế gÃ£y, hoặc đưa treo ở phÃ²ng đợi: bọn giữ chÃ³ của TơrÃ´iÃªkurốp sẽ tha hồ nhạo bÃ¡ng – vÃ trong phÃ²ng của mẹ ta, trong cÃ¡i phÃ²ngâ€¦ mÃ cha ta đÃ£ tắt thở, sẽ cÃ³ một tÃªn quản lÃ½ của TơrÃ´iÃªkurốp ở, hoặc giả hắn sẽ cho lÃ m nơi chứa gÃ¡i. KhÃ´ng! Hắn đuổi ta đi, nhưng nhÃ nÃ y khÃ´ng thể lọt vÃ o tay hắn đượcâ€. Vlađimia nghiến răng lại – những Ã½ nghĩ khủng khiếp nảy ra trong Ã³c chÃ ng. Tiếng sai bảo của bọn nha lại từ phÃ²ng khÃ¡ch vẳng đến; chÃºng nÃ³ lÃªn giọng chủ nhÃ , yÃªu sÃ¡ch nÃ y nọ, giọng nÃ³i khả ố của chÃºng đến quấy rầy Vlađimia trong khi chÃ ng đang triền miÃªn trong những Ã½ nghĩ buồn bÃ£ của mÃ¬nh. Nhưng cuối cÃ¹ng tất cả đều im lặng.

Vlađimia mở cÃ¡c ngăn kÃ©o ra vÃ điểm qua giấy tờ của Phần lớn đều lÃ những giấy tờ tÃnh tiền vÃ những thư từ về cÃ´ng việc. Vlađimia xÃ© những thứ đÃ³ đi, khÃ´ng đọc. Trong tập thư từ nÃ y cÃ³ một cÃ¡i gÃ³i đề lÃ : thư của vợ tÃ´i. LÃ²ng bồi hồi khÃ´n xiết, Vlađimia mở ra đọc. Những bức thư nÃ y viết từ hồi chiến dịch Thổ Nhĩ kỳ⁽⁵⁾ từ thÃ´n KixtÃªnhốpca gửi đến đơn vị AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch. Mẹ chÃ ng tả cho chồng nghe cảnh sống cÃ´ đơn ở nhÃ vÃ những cÃ´ng việc nội trợ mÃ bÃ phải cÃ¡ng đÃ¡ng, dịu dÃ ng than thở về nỗi vợ chồng xa cÃ¡ch vÃ cầu mong AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch sớm về với vợ hiện đang mÃ²n mỏi ngÃ³ng trÃ´ng. Trong một bức thư bÃ kể cho chồng nghe nỗi lo lắng của mÃ¬nh về sức khoẻ của cậu bÃ© Vlađimia, trong một bức thư khÃ¡c bÃ vui mừng về khiếu thÃ´ng minh sớm nÃ y nở của con trai vÃ tin tưởng rằng Vlađimia sau nÃ y sẽ cÃ³ một đời sống hạnh phÃºc vÃ một tương lai rực rỡ. Vlađimia mÃª mải đọc, quÃªn hết mọi chuyện ở trÃªn đời: tÃ¢m hồn chÃ ng lắng sÃ¢u vÃ o cÃ¡i thế giới của hạnh phÃºc gia đÃ¬nh; chÃ ng khÃ´ng để Ã½ gÃ¬ đến thời gian đang trÃ´i qua nữa. Đồng hồ treo tường điểm mười một tiếng. Vlađimia bỏ tập thư vÃ o tÃºi, vÃ cầm cÃ¢y nến đi ra khỏi phÃ²ng. Trong phÃ²ng khÃ¡ch, bọn viÃªn chức trÃªn huyện về đang nằm ngủ ở giữ sÃ n. TrÃªn sÃ n cÃ³ mấy cÃ¡i cốc khÃ´ng của bọn học uống rượu lÃºc nÃ£y. Trong phÃ²ng nồng nặc mÃ¹i rượu rÃ´m. Vlađimia kinh tởm rảo bước qua chỗ họ nằm! vÃ đi ra phÃ²ng ngoÃ i. Cửa đÃ³ng kÃn vÃ khoÃ¡ kỹ. KhÃ´ng thấy chÃ¬a khoÃ¡ đÃ¢u, Vlađimia trở vÃ o phÃ²ng khÃ¡ch: chÃ¬a khoÃ¡ nằm ở trÃªn bÃ n. Vlađimia mở cửa ra thÃ¬ vấp phải một người nÃ©p ở gÃ³c tường, tay cầm một cÃ¢y rÃ¬u sÃ¡ng loÃ¡ng. Giơ cÃ¢y nến lÃªn soi, Vlađimia nhận ra ÃckhÃp, người thợ rÃ¨n. ChÃ ng hỏi:

- Anh đến đÃ¢y lÃ m gÃ¬?

- Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch, cậu đấy Ã ? – ÃckhÃp thÃ¬ thÃ o đÃ¡p, – ChÃºa phÃ¹ hộ cho cậu! May quÃ¡, may mÃ cậu mang theo cÃ¢y nến!

Vlađimia kinh ngạc nhÃ¬n anh thợ rÃ¨n. ChÃ ng hỏi:

- Thế anh nấp ở đÃ¢y lÃ m gÃ¬?

- Ã€ tÃ´iâ€¦ tÃ´i đến xem xem cÃ³ mấ gÃ¬ khÃ´ng, – ÃckhÃp ấp Ãºng đÃ¡p khẽ.

- Thế thÃ¬ mang rÃ¬u đến lÃ m gÃ¬?

- CÃ¡i rÃ¬u ấy Ã ? ThÃ¬ thời buổi nÃ y đi đÃªm phải mang rÃ¬u theo chứ. Cậu cũng biết đấy. CÃ¡i tụi nha lại ấy thật lÃ đồ vÃ´ lại, cũng nÃªn đề phÃ²ng chÃºng nÃ³.

- Anh nÃ y say rượu hẳn; quẳng rÃ¬u đi, rồi về mÃ ngủ.

- TÃ´i say Ã ? Cậu Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch, nÃ³i cÃ³ trời chứng giÃ¡m, tÃ´i khÃ´ng hề uống qua một giọtâ€¦ cÃ²n lÃ²ng dạ nÃ o mÃ uống rượu lÃºc nÃ y nữa hả cậu. CÃ³ đời thuở nÃ o bọn nha lại lại dÃ¡m đến nạt nộ chÃºng tÃ´i, dÃ¡m đến đuổi chÃºng tÃ´i ra khỏi nhÃ như vậy. Ã€ chÃºng nÃ³ ngÃ¡y, cÃ¡i đồ chết rấp – cho chÃºng mỗi đứa một nhÃ¡t lÃ xong cả.

Đubrốpxki cau mÃ y. Im lặng một lÃºc, chÃ ng nÃ³i:

- Anh nghe tÃ´i, anh ÃckhÃp ạ, anh lÃ m thế khÃ´ng tốt đÃ¢u. Bọn họ cũng chẳng phải lÃ thủ phạm trong việc nÃ y. Anh đốt đÃ¨n lÃªn, rồi theo tÃ´i!

ÃckhÃp lấy cÃ¢y nến trong tay chủ, tÃ¬m cÃ¢y đÃ¨n lồng kÃnh sau lÃ² sưởi, thắp lÃªn vÃ cả hai im lặng bước xuống thềm ra sÃ¢n; người gÃ¡c đÃªm đÃ¡nh vÃ o mảnh gang mấy tiếng; chÃ³ sủa ran. Đubrốpxki hỏi:

- Ai gÃ¡c đấy?

- Thưa cậu chÃºng tÃ´i đấy ạ, Vaxilixa vÃ LukÃªria đÃ¢y ạ.

- Đi về đi, khÃ´ng cần gÃ¡c nữa đÃ¢u.

ÃckhÃp đệm theo: â€œDẹp!â€

- CÃ¡m ơn cậu, cha nuÃ´i chÃºng tÃ´i, – hai người đÃ n bÃ đứng gÃ¡c nÃ³i đoạn đi thẳng về nhÃ .

Đubrốpxki đi một quÃ£ng nữa, thÃ¬ thấy hai người đang tiến lại phÃa chÃ ngất tiếng gọi chÃ ng. Đubrốpxki nhận ra giọng nÃ³i của AntÃ´n vÃ Grisa.

- Sao cÃ¡c anh chưa đi ngủ?

- CÃ²n bụng dạ nÃ o mÃ ngủ nữa! – AntÃ´n đÃ¡p. – Ai ngờ đến nÃ´ng nỗi nÃ y!

- Khẽ chứ! U giÃ ÃŠgÃ´rốpna đÃ¢u?

- Trong nhÃ ấy, trong buồng u ấy, – Grisa đÃ¡p.

- Đi gọi u ra ngay, gọi tất cả mọi người ở trong nhÃ ra. Đừng để sÃ³t một người nÃ o hết, trừ bọn nha lại, cÃ²n AntÃ´n đÃ³ng ngựa vÃ o chiếc xe đi!

Grisa đi vÃ o vÃ một lÃºc sau đưa mẹ đến. U giÃ đÃªm hÃ´m ấy khÃ´ng cởi Ã¡o ngoÃ i: trừ bọn nha lại ra, trong nhÃ khÃ´ng cÃ³ ai chợp mắt. Đubrốpxki hỏi:

- Mọi người đÃ£ ra đÃ¢y cả chưa? CÃ²n ai ở trong nhÃ nữa khÃ´ng?

- Chẳng cÃ²n ai! Chỉ cÃ²n bọn nha lại thÃ´i, – Grisa đÃ¡p.

- Mang rơm ra đÃ¢y! – Đubrốpxki nÃ³i.

Mọi người chạy vÃ o chuồng ngựa, Ã´m những bÃ³ rạ lớn trở ra.

- Chất cả lÃªn thềm. Thế, thếâ€¦ thÃ´i, nÃ o bÃ¢y giờ chÃ¢m lửa!

ÃckhÃp mở nắp kÃnh cÃ¢y đÃ¨n lồng. Đubrốpxki lấy một que đÃ³m chÃ¢m lửa. Bỗng chÃ ng quay lại phÃa ÃckhÃp:

- Khoan đÃ£, hÃ¬nh như lÃºc nÃ£y tÃ´i vội quÃ¡ quÃªn mở cửa trước, anh đưa chÃ¹m chÃ¬a khoÃ¡ đến mở ngay ra.

ÃckhÃp chạy lại phÃa cửa – cửa vẫn mở. ÃckhÃp khoÃ¡ trÃ¡i cửa lại, miệng lẩm bẩm:

- Đừng hÃ²ng!â€¦ NÃ y thÃ¬ mở nÃ y!

Đubrốpxki đưa đuốc chÃ¢m lửa. Rạ bốc chÃ¡y, một ngọn lửa bÃ¹ng lÃªn, soi sÃ¡ng cả khoảng sÃ¢n. ÃŠgÃ´rốpna rÃªn rỉ:

- Trời ơi! Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch, cậu lÃ m gÃ¬ thế hả cậu!

- U im đi! ThÃ´i bÃ¢y giờ xin từ biệt, tÃ´i đi nhÃ©, ChÃºa cho đi đÃ¢u thÃ¬ đi đấy; chÃºc cÃ¡c anh em mạnh giỏi ở lại với chủ mới.

NÃ´ng dÃ¢n nhao nhao nÃ³i:

- Cậu ơi! Cha nuÃ´i của chÃºng tÃ´i! ChÃºng tÃ´i thÃ chết cÃ²n hơn rời cậu, cậu đi đÃ¢u chÃºng tÃ´i cũng xin đi với cậu.

Ngựa đÃ£ sẵn sÃ ng; Đubrốpxki vÃ Grisa ngồi lÃªn xe ngựa vÃ hẹn với mọi người sẽ gặp nhau ở khu rừng KixtÃªnhốpca. AntÃ´n quất ngựa vÃ chiếc xe rời khỏi sÃ¢n.

GiÃ³ nổi lÃªn, chỉ trong một phÃºt ngọn lửa đÃ£ bÃ¹ng lÃªn vÃ¢y kÃn cả ngÃ´i lÃ ng. Một đÃ¡m khÃ³i đỏ quằn quại ở phÃa trÃªn mÃ¡i. KÃnh nứt vỡ rơi loảng xoảng, những thanh xÃ chÃ¡y gÃ£y sập xuống sÃ n. Những tiếng kÃªu la thất thanh nổi lÃªn: â€œChÃºng tÃ´i chÃ¡y mất! Ai cứu với! Cứu tÃ´i với!â€ ÃckhÃp bÃ¬nh thản ngắm ngọn lửa, trÃªn mÃ´i nở một nụ cười tinh quÃ¡i:

- Đừng hÃ²ng!

ÃŠgÃ´rốpna khẩn khoản anh thợ rÃ¨n:

- Anh ÃckhÃp ơi! Anh cứu cÃ¡i bọn chết tiệt ấy với, ChÃºa sẽ phÃ¹ hộ anh!

- Đừng hÃ²ng, – anh thợ rÃ¨n đÃ¡p gọn.

LÃºc đÃ³ bọn nha lại ra lại cửa sổ, cố sức phÃ¡ cÃ¡c khung cửa lắp đÃ´i. Nhưng mÃ¡i nhÃ bỗng đổ xuống ầm ầm vÃ những tiếng kÃªu la im bặt.

Chẳng bao lÃ¢u tất cả cÃ¡c gia nhÃ¢n đều chạy ra khắp sÃ¢n. ĐÃ n bÃ ọi nhau Ã ới, chạy về nhÃ cứu lấy mấy cÃ¡i Ã¡o rÃ¡ch.

Trẻ con nhảy nhÃ³t mừng rỡ xem cảnh chÃ¡y nhÃ . TÃ n lửa bay theo giÃ³ thÃ nh từng đÃ¡m cuồn cuộn như bÃ£o tuyết, vÃ chẳng bao lÃ¢u mấy ngÃ´i nhÃ gỗ ở chung quanh bắt đầu bốc chÃ¡y.

ÃckhÃp nÃ³i:

- BÃ¢y giờ thÃ¬ ổn cả rồi. Xem chÃ¡y ghÃª chưa! Đứng bÃªn PÃ´krốpxcoiÃª mÃ nhÃ¬n sang thÃ¬ đẹp tuyệt.

Vừa lÃºc ấy một việc khÃ¡c xảy ra lÃ m cho anh thợ rÃ¨n chÃº Ã½: một con mÃ¨o đang chạy trÃªn mÃ¡i nhÃ kho, loay hoay tÃ¬m chỗ thoÃ¡t – bốn bề đều cÃ³ lửa. Con vật tội nghiệp cất tiếng kÃªu thảm thiết để cầu cứu. Bọn trẻ con thấy con mÃ¨o hoảng hốt như vậy Ã´m bụng cười sằng sặc. Anh thợ rÃ¨n tức giận quÃ¡t:

- Cười cÃ¡i gÃ¬ mÃ cười, hở đồ quỉ sứ! ChÃºng mÃ y khÃ´ng biết sợ ChÃºa Ã , một tạo vật của ChÃºa sắp chết, thế mÃ chÃºng mÃ y thÃ¬ vui mừng một cÃ¡ch ngu độn!

Rồi ÃckhÃp dựng một chiếc thang tựa vÃ o mÃ¡i nhÃ đang bốc chÃ¡y vÃ leo lÃªn bắt con mÃ¨o. Con vật hiểu Ã½ anh thợ rÃ¨n, lộ vẻ mừng rỡ vÃ biết ơn, hấp tấp bÃ¡m lấy ống tay Ã¡o của anh ta. Anh thợ rÃ¨n, mặt mÃ y chÃ¡y xÃ©m, mang con mÃ¨o tụt xuống. Anh ta chÃ o mọi người đang ngơ ngÃ¡c:

- ThÃ´i anh em ở lại nhÃ©, tÃ´i đi đÃ¢y, chả ở đÃ¢y lÃ gÃ¬ nữa. ChÃºc anh em may mắn, trước nay cÃ³ gÃ¬ bỏ quÃ¡ cho tÃ´i nhÃ©!

Anh thợ rÃ¨n đi rồi, lửa cÃ²n chÃ¡y to một hồi lÃ¢u. Cuối cÃ¹ng ngọn lửa lụi dần vÃ tắt hẳn, nhưng những đống than vẫn cÃ²n đỏ rực trong đÃªm tối. Chung quanh đấy, bÃ³ng những người dÃ¢n bị nạn của thÃ´n KixtÃªnhốpca vật vờ qua lại.

Chương VII

HÃ´m sau tin lÃ ng KixtÃªnhốpca chÃ¡y bay đi khắp vÃ¹ng. Mọi người bÃ n tÃ¡n xÃ´n xao, người đoÃ¡n thế nÃ y, người đoÃ¡n thế khÃ¡c. Người thÃ¬ cho rằng nÃ´ng dÃ¢n nhÃ Đubrốpxki đưa đÃ¡m về uống rượu say khướt, rồi vÃ´ Ã½ để lửa bÃ©n, người thÃ¬ đổ tội cho bọn nha lại đÃ£ quÃ¡ chÃ©n mừng nhÃ mới, nhiều người lại quả quyết rằng cả Đubrốpxki lẫn bọn nha lại vÃ bao nhiÃªu gia nhÃ¢n bÃªn ấy đều đÃ£ chÃ¡y ra tro cả. Cũng cÃ³ người đoÃ¡n biết được sự thật vÃ quả quyết rằng thủ phạm vụ chÃ¡y lÃ ng nÃ y chÃnh lÃ Đubrốpxki vÃ¬ cÃ¹ng đường vÃ căm phẫn quÃ¡ đÃ¢m ra tuyệt vọng mÃ lÃ m liều như vậy.

Cũng ngÃ y hÃ´m ấy Kirila PÃªtơrÃ´vÃch TơrÃ´iÃªkurốp đến nơi chÃ¡y nhÃ vÃ thÃ¢n hÃ nh lập biÃªn bản, thÃ¬ thấy rằng viÃªn cảnh sÃ¡t trưởng, viÃªn bồi thẩm của toÃ Ã¡n huyện, viÃªn đại biện vÃ viÃªn thơ lại cũng như Vlađimia Đubrốpxki, u giÃ ÃŠgÃ´rốpna, anh người nhÃ Grisa, bÃ¡c đÃ¡nh xe AntÃ´n vÃ anh thợ rÃ¨n ÃckhÃp khÃ´ng biết biến đi đÃ¢u cảâ€¦ NÃ´ng dÃ¢n đều lÃ m chứng lÃ bọn nha lại đÃ£ chết chÃ¡y lÃºc mÃ¡i nhÃ sập xuống; người ta bới được những mẩu xương chÃ¡y đen của họ. Hai người đÃ n bÃ lÃ Vaxilia vÃ LukÃªria nÃ³i rằng họ gặp Đubrốpxki vÃ ÃckhÃp mấy phÃºt trước khi chÃ¡y nhÃ . Anh thợ rÃ¨n ÃckhÃp thÃ¬ ai cũng nhận lÃ con sống, vÃ cho rằng anh ta lÃ thủ phạm chÃnh, nếu khÃ´ng phải lÃ thủ phạm duy nhất của vụ đốt nhÃ . Những mối ngờ vực nặng nề trÃºt lÃªn đầu Đubrốpxki. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch gửi cho quan tỉnh tưởng một tờ biÃªn bản kể lại những việc đÃ£ xảy ra, vÃ một vụ Ã¡n mới bắt đầu được tiến hÃ nh.

Được Ãt lÃ¢u lại cÃ³ những tin tức mới lÃ m cho dư luận tÃ² mÃ² xÃ´n xao bÃ n tÃ¡n. Một bọn cướp xuất hiện ở N. vÃ gieo rắc kinh hoÃ ng khắp vÃ¹ng lÃ¢n cận. Những biện phÃ¡p của chÃnh quyền nhằm đối phÃ³ với bọn cướp đều vÃ´ hiệu. Những vụ cướp mỗi ngÃ y một tÃ¡o bạo liÃªn tiếp xảy ra. Đi trÃªn đường cÃ¡i hay ở trong lÃ ng đều khÃ´ng an toÃ n tÃ nÃ o hết. Những toÃ¡n cướp cưỡi xe tam mÃ£ phÃ³ng đi khắp vÃ¹ng giữa ban ngÃ y, chặn đường cÃ¡c xe cộ, đột nhập vÃ o cÃ¡c lÃ ng mạc, cướp phÃ¡ vÃ đốt chÃ¡y cÃ¡c nhÃ địa chủ. Thủ lĩnh của bọn cướp nổi tiếng lÃ người rất thÃ´ng minh vÃ can đảm, lại cÃ³ lÃ²ng hÃ o hiệp. Người ta kể những chuyện thần kỳ về người nÃ y. TÃªn Đubrốpxki được mọi người nhắc nhở, họ đều tin chắc rằng chÃnh Đubrốpxki lÃ người đứng đầu đảng cướp gan dạ nÃ y. Chỉ lạ một điều lÃ điền trang của TơrÃ´iÃªkurốp chưa bị cướp phÃ¡ gÃ¬ cả; bọn cướp chưa từng động đến một vựa thÃ³c nÃ o, một chuyến xe nÃ o của nhÃ nÃ y. Với cÃ¡i giọng dương dương tự đắc thường ngÃ y, TơrÃ´iÃªkurốp cho rằng sở dĩ như vậy cũng chỉ vÃ¬ cÃ¡i uy danh lừng lẫy của lÃ£o ta ở trong vÃ¹ng cũng như vÃ¬ sự canh phÃ²ng nghiÃªm ngặt mÃ lÃ£o đÃ£ tổ chức trong địa phận của lÃ£o. LÃºc đầu những người lÃ¡ng giềng đều cười với nhau chế giễu cÃ¡i thÃ¡i độ huÃªnh hoang nÃ y, vÃ mọi người đều chờ nghe tin cÃ¡c quÃ½ khÃ¡ch đến thăm ấp PÃ´krốpxcÃ´iÃª, ở đÃ³ cÃ³ lắm việc đÃ¡ng cho họ lÃ m lắm, nhưng r! ồi cuối cÃ¹ng họ cũng phải thừa nhận rằng bọn cướp kiÃªng nể TơrÃ´iÃªkurốp hẳn hoi, vÃ¬ lÃ½ do gÃ¬ khÃ´ng ai hiểu đượcâ€¦ TơrÃ´iÃªkurốp lấy lÃ m đắc chÃ lắm, vÃ hễ cứ nghe tin Đubrốpxki cướp ở đÃ¢u lÃ lÃ£o ba hoa nhạo bÃ¡ng bọn tỉnh trưởng, huyện trưởng, nha lại vÃ cảnh sÃ¡t trưởng đến nay vẫn chưa lÃ m gÃ¬ nổi Đubrốpxki.

Cho đến ngÃ y mồng một thÃ¡ng Mười, ngÃ y hội nhÃ thờ ở thÃ´n ấp TơrÃ´iÃªkurốpâ€¦ Nhưng trước khi bắt đầu tả lại ngÃ y hội hÃ¨ long trọng nÃ y, chÃºng tÃ´i phải để độc giả lÃ m quen với những nhÃ¢n vật mÃ độc giả chưa biết, hoặc giả chỉ biết sơ sÃ i vÃ¬ chÃºng tÃ´i mới chỉ nhắc qua loa ở đầu cÃ¢u chuyện.

Chương VIII

Chắc đ;ộc giả cũng đÃ£ đoÃ¡n ra rằng người con gÃ¡i của TơrÃ´iÃªkurốp mÃ chÃºng tÃ´i mới chỉ nÃ³i qua cÃ³ dăm cÃ¢u, lÃ nhÃ¢n vật nữ trung tÃ¢m của cÃ¢u chuyện nÃ y. Hồi ấy nÃ ng được mười bảy tuổi vÃ sắc đẹp của nÃ ng đang thời kỳ nảy nở. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch quÃ½ con như dại, nhưng cũng đối xử với nÃ ng tuỳ theo những lÃºc thay đổi tÃnh khÃ đột ngột mÃ lÃ£o thường cÃ³: khi thÃ¬ lÃ£o chỉ chực chiều theo tất cả những Ã½ thÃch dÃ¹ l nhỏ nhặt nhất của nÃ ng, khi thÃ¬ lại lÃ m cho nÃ ng phải khiếp sợ vÃ¬ những cÃ¡ch đối xử thÃ´ bạo vÃ đÃ´i khi hung Ã¡c của lÃ£o. Mặc dầu Kirila PÃªtơrÃ´vÃch biết rằng Masa rất kÃnh yÃªu mÃ¬nh, lÃ£o vẫn chưa bao giờ lÃ m cho con gÃ¡i tin lÃ£o được cả. NÃ ng đÃ£ quen giấu giếm khÃ´ng cho cha biết những tÃ¬nh cảm, những Ã½ nghĩ của nÃ ng, vÃ¬ khÃ´ng bao giờ cÃ³ thể biết trước được thÃ¡i độ của Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đối với những tÃ¬nh cảm, Ã½ nghĩ đÃ³ sẽ ra sao. NÃ ng khÃ´ng cÃ³ bạn gÃ¡i, vÃ lớn lÃªn trong cảnh cÃ´ đơn. Vợ con những người lÃ¡ng giềng rất Ãt khi đến nhÃ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch, vÃ¬ những cÃ¢u chuyện vÃ những trÃ² giải trÃ thường ngÃ y của lÃ£o thÃ¬ chỉ bạn bÃ¨ nam giới mới thưởng thức nổi, chứ đÃ n bÃ con gÃ¡i thÃ¬ khÃ´ng thể cÃ³ mặt những lÃºc đÃ³ được. Ãt khi cÃ´ thiếu nữ kiều diễm của chÃºng ta thÃ¢n hÃ nh ra tiếp cÃ¡c tÃ¢n khÃ¡ch đến tiệc tÃ¹ng ở nhÃ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch. Một tủ sÃ¡ch đồ sộ, phần lớn gồm cÃ³ những tÃ¡c ph! ẩm của cÃ¡c nhÃ văn PhÃ¡p ở thế kỷ XVIII được dÃ nh riÃªng cho nÃ ng. Cha nÃ ng khÃ´ng bao giờ đọc sÃ¡ch, cÃ³ chăng chỉ đọc cuốn â€œChị đầu bếp tuyệt vờiâ€⁽⁶⁾, cho nÃªn khÃ´ng thể hướng dẫn nÃ ng chọn sÃ¡ch đọc, vÃ cố nhiÃªn lÃ sau khi giở qua đủ cÃ¡c thứ sÃ¡ch, Masa chÃº Ã½ nhất đến tiểu thuyết. Việc dạy dỗ cho nÃ ng lÃ như vậy đÃ³. Việc dạy dỗ nÃ y hồi trước do măm-den (tức mademoiselle - tiếng PhÃ¡p) Mimi đảm nhiệm. Người nÃ y được Kirila PÃªtơrÃ´vÃch rất mực tin cậy vÃ đối xử rất tử tế. Được Ãt lÃ¢u thÃ¬ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch phải kÃn đÃ¡o cho măm-den đổi sang nơi ở khÃ¡c, vÃ¬ những hậu quả quÃ¡ ư rÃµ rệt. Măm-den Mimi ra đi để lại một kỷ niệm khÃ¡ dễ chịu. CÃ´ ta lÃ một người thiếu phụ tốt, vÃ khÃ´ng bao giờ lạm dụng ảnh hưởng của mÃ¬nh trước Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đối với những người phụ nữ mÃ lÃ£o vẫn thường thay đổi luÃ´n luÃ´n. CÃ²n Kirila PÃªtơrÃ´vÃch hÃ¬nh như cũng yÃªu cÃ´ ta hơn hết thảy mọi cÃ´ khÃ¡c, cho nÃªn một đứa con trai lÃªn chÃn nghịch ngợm, mắt đen lÃ¡y, vẻ mặt nhắc nhở những nÃ©t đặt biệt miền nam của măm-den Mimi, được nuÃ´i nấng bÃªn cạnh lÃ£o ta vÃ được lÃ£o nhận lÃ m con; trong khi đÃ³ thÃ¬ một lũ trẻ đi chÃ¢n khÃ´ng, giống Kirila PÃªtơrÃ´vÃch như hai giọt nước, chạy chơi ở dưới nhÃ vÃ bị xem như đÃ y tớ. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đÃ£ nhờ người bÃ con trÃªn MÃ¡txcơva thuÃª một Ã´ng thầy giÃ¡o ngư̖ để về dạy cho thằng Xasa ấy, người gia sư nÃ y đến ấp PÃ´krốpxcÃ´iÃª trong khi xảy ra những chuyện mÃ ! chÃºng ! tÃ´i kể dở.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch rất bằng lÃ²ng với vẻ mặt sÃ¡ng sủa vÃ dÃ¡ng điệu hiền lÃ nh của anh ta. Người gia sư đưa trÃ¬nh Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cÃ¡c tờ chứng chỉ văn bằng vÃ một bức thư giới thiệu của người bÃ con của TơrÃ´iÃªkurốp ở MÃ¡txcơva. Anh ta đÃ£ lÃ m gia sư cho người ấy được bốn năm. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch xem qua tất cả giấy tờ. LÃ£o chỉ khÃ´ng bằng lÃ²ng một điều: lÃ cÃ¡i anh chÃ ng người PhÃ¡p nÃ y trẻ quÃ¡. KhÃ´ng phải hễ mắc cÃ¡i khuyết điểm khÃ´ng lấy gÃ¬ lÃ m đÃ¡ng ghÃ©t nÃ y thÃ¬ khÃ´ng cÃ³ được đức tÃnh kiÃªn nhẫn vÃ những kinh nghiệm cần thiết để lÃ m nghề dạy trẻ, nhưng lÃ£o ta thấy cÃ³ điều e ngại vÃ quyết định nÃ³i ra cho người gia sư biết. VÃ¬ thế lÃ£o cho gọi Masa đến (Kirila PÃªtơrÃ´vÃch khÃ´ng nÃ³i được tiếng PhÃ¡p, nÃªn Masa phải lÃ m thÃ´ng ngÃ´n cho lÃ£o).

- Masa, lại đÃ¢y cha bảo! Con nÃ³i với cÃ¡i me-xừ nÃ y lÃ thÃ´i được, cha nhận hắn vÃ o ở đÃ¢y, nhưng phải nhớ một điều lÃ phải liệu cÃ¡i thần xÃ¡c đừng cÃ³ lÃ©ng phÃ©ng với bọn hầu gÃ¡i nhÃ nÃ y, khÃ´ng thÃ¬ Ã´ng cho cÃ¡i đồ chÃ³ đẻ kia biết tayâ€¦ ThÃ´i dịch đi.

Masa đỏ mặt, vÃ quay sang phÃa người gia sư, nÃ ng nÃ³i bằng tiếng PhÃ¡p rằng cha nÃ ng hy vọng ở thÃ¡i độ khiÃªm tốn vÃ hạnh kiểm đÃºng mực của thầy giÃ¡o.

Người PhÃ¡p nghiÃªng mÃ¬nh vÃ trả lời rằng dÃ¹ khÃ´ng được hưởng đại lượng của chủ nhÃ¢n chăng nữa, anh ta cũng hy vọng sẽ xứng đÃ¡ng được chủ nhÃ¢n nể vÃ¬.

Masa dịch cÃ¢u trả lời sÃ¡t từng chữ một.

- Được rồi, được rồi, – Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nÃ³i, – hắn khÃ´ng cần đến đại lượng hoặc vÃ¬ nể gÃ¬ cả. Việc của hắn lÃ chăm cho thằng Xasa vÃ dạy ngữ phÃ¡p với địa dư cho nÃ³, dịch cho hắn nghe đi con!

Trong khi dch Maria Kirilốpna (tức Masa) cố lÃ m dịu bớt những lời thÃ´ lỗ của cha, vÃ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cho anh gia sư người PhÃ¡p đi về căn phÃ²ng dọn rương cho anh ở cuối dÃ£y nhÃ ngang.

Masa khÃ´ng hề để Ã½ đến người PhÃ¡p trẻ tuổi; được giÃ¡o dục theo những thÃ nh kiến quÃ½ tộc, nÃ ng xem những người thầy giÃ¡o cũng như những người đÃ y tớ hay thầy thợ, mÃ đÃ y tớ hay thầy thợ thÃ¬ khÃ´ng thể kể lÃ đÃ n Ã´ng được. NÃ ng cũng khÃ´ng để Ã½ đến cÃ¡i ấn tượng mÃ nÃ ng đÃ£ gÃ¢y ra cho me-xừ ĐÃªphoÃ³cgiơ, khÃ´ng nhận thấy vẻ bối rối vÃ sự xÃºc động nÃ³ lÃ m cho giọng nÃ³i của anh ta thay đổi đi. LuÃ´n mấy ngÃ y sau nÃ ng cũng thường gặp anh ta, nhưng cũng vẫn khÃ´ng để Ã½ gÃ¬ hơn. Cho đến một hÃ´m cÃ³ một chuyện xảy ra lÃ m cho quan niệm của nÃ ng về người gia sư thay đổi hẳn.

Trong sÃ¢n của Kirila PÃªtơrÃ´vÃch thường cÃ³ nuÃ´i mấy con chÃ³ con. Những con gấu nÃ y lÃ một trong những trÃ² yÃªu thÃch nhất của chủ nhÃ¢n ấp PÃ´krốpxcÃ´iÃª. LÃºc cÃ²n bÃ© gấu con hÃ ng ngÃ y được đưa vÃ o phÃ²ng khÃ¡ch cho lÃ£o chơi. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch ngồi đÃ¹a nghịch hÃ ng giờ với chÃºng nÃ³, bắt mÃ¨o, chÃ³ con đến, rồi thÃºc giục mấy con vật cắn nhau. Khi gấu lớn lÃªn, người ta đem xÃch lại để đợi ngÃ y thả ra lÃ m mồi săn. Thỉnh thoảng người ta lại cho chÃºng ra ngoÃ i sÃ¢n phÃa trước cửa sổ của chủ nhÃ¢n, vÃ lăn ra trước mặt con gấu cÃ¡i thÃ¹ng rượu rỗng, đÃ³ng đinh tua tủa, mũi đinh chĩa ra ngoÃ i; con gấu đến ngửi ngửi cÃ¡i thÃ¹ng, đưa chÃ¢n sờ; bị chÃch, con vật nổi xung lÃªn xÃ´ vÃ o thÃ¹ng mạnh hơn, vÃ lại cÃ ng đau thÃªm. NÃ³ lồng lÃªn như điÃªn vÃ gầm ghÃ¨ xÃ´ng vÃ o cÃ¡i thÃ¹ng, cho đến khi người ta chịu mang cất cÃ¡i đối tượng của sự căm thÃ¹ vÃ´ bổ của nÃ³ đi. Cũng cÃ³ khi người ta mang buộc hai con gấu vÃ o một chiếc xe, bắt một vÃ i người khÃ¡ch ngồi lÃªn vÃ cho gấu kÃ©o xe chạy đi đÃ¢u thÃ¬ chạy. Như cÃ¡i trÃ² mÃ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cho lÃ thÃº vị nhất lÃ trÃ² sau đÃ¢y.

Người ta nhốt một con gấu đÃ³i vÃ o một căn phÃ²ng. Con gấu bị xÃch vÃ o một cÃ¡i vÃ²ng sắt đÃ³ng ở lớp tường. CÃ¡i dÃ¢y xÃch rất dÃ i, cho nÃªn chỉ cÃ³ phần gÃ³c phÃ²ng ở bÃªn kia lÃ con gấu khÃ´ng chồm lÃªn được. Người ta thường một người khÃ¡ch mới quen đến trước cửa phÃ²ng, bất thÃ¬nh lÃ¬nh đẩy họ vÃ o phÃ²ng vÃ đÃ³ng ập cửa lại. Thế lÃ nạn nhÃ¢n bị bỏ mặc một mÃ¬nh với tÃªn tÃ¹ lÃ´ng lÃ¡. Người khÃ¡ch khốn khổ kia, Ã¡o quần rÃ¡ch mướp, da thịt xÃ¢y xÃ¡t, chẳng bao lÃ¢u tÃ¬m thấy cÃ¡i gÃ³c an toÃ n, nhưng thường phải hÃ ng hai ba giờ đồng hồ đứng nÃ©p sÃ¡t vÃ o gÃ³c tường mÃ nhÃ¬n con thÃº điÃªn cuồng chỉ cÃ¡ch mÃ¬nh hai bước gầm thÃ©t, lồng lộn, đứng thẳng hai chÃ¢n lÃªn, cố giật đứt dÃ¢y để vồ mÃ¬nh. Những trÃ² giải trÃ sang trọng của một lÃ£nh chÃºa Nga lÃ như vậy đấy!

Người gia sư đến được mấy ngÃ y thÃ¬ TơrÃ´iÃªkurốp sực nhớ đến anh ta vÃ quyết định đÃ£i anh ta một buổi thăm phÃ²ng gấu. Một buổi sÃ¡ng lÃ£o ta dẫn ĐÃªphoÃ³cgiơ đi qua mấy dÃ£y hÃ nh lang tối om. Đột nhiÃªn một cÃ¡nh cửa bÃªn cạnh mở ra, hai người đÃ y tớ đẩy người PhÃ¡p vÃ o vÃ khoÃ¡ sập cửa lại. Trấn tĩnh lại, người gia sư thấy một con gấu bị xÃch, con thÃº gầm gừ tức tối vÃ bắt đầu đÃ¡nh hơn người khÃ¡ch của hắn, rồi bỗng nhiÃªn đứng thẳng lÃªn vÃ chồm tớiâ€¦ Người PhÃ¡p khÃ´ng hoảng sợ, khÃ´ng bỏ chạy, cứ đứng yÃªn đợi con gấu đến. Khi con gấu vừa đến sÃ¡t, ĐÃªphoÃ³cgiơ rÃºt trong tÃºi ra một khẩu sÃºng tay nhỏ, đưa sÃ¡t vÃ o mang tai con thÃº vÃ bÃ³p cÃ². Con gấu ngÃ£ xuống. Một người Ã¹a chạy lại. Người ta mở cửa ra. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch bước vÃ o, rất ngạc nhiÃªn về cÃ¡ch kết thÃºc bất ngờ của trÃ² đÃ¹a.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nhất định tÃ¬m cho ra nguyÃªn do của việc nÃ y – ai nÃ³i trước cho ĐÃªphoÃ³cgiơ biết mÃ đề phÃ²ng, vÃ¬ sao anh ta lại mang sÃºng trong người. LÃ£o cho đi gọi Masa. Masa chạy đến vÃ dịch cÃ¡c cÃ¢u hỏi của cha cho người PhÃ¡p nghe. ĐÃªphoÃ³cgiơ đÃ¡p:

- TÃ´i khÃ´ng hề biết trong phÃ²ng nÃ y cÃ³ gấu, nhưng tÃ´i vẫn thường mang sÃºng trong mÃ¬nh, vÃ¬ tÃ´i khÃ´ng muốn để cho ai lÃ m nhục. MÃ thÃ¢n phận hÃ¨n kÃ©m như tÃ´i thÃ¬ bị lÃ m nhục khÃ´ng thể cÃ³ cÃ¡ch gÃ¬ khÃ¡c để đÃ²i hỏi bồi thường.

Masa kinh ngạc nhÃ¬n người gia sư vÃ dịch Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nghe cÃ¢u trả lời đÃ³. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch khÃ´ng nÃ³i gÃ¬ thÃªm. LÃ£o sai mang con gấu ra vÃ lột lấy da; ngay sau đÃ³, quay lại phÃa người nhÃ , lÃ£o nÃ³i: â€œAnh chÃ ng nÃ y cừ thật! Hắn khÃ´ng sợ. Trời! Thế mÃ hắn khÃ´ng sợ tÃ nÃ o!â€ Từ phÃºt đÃ³ lÃ£o thấy mến ĐÃªphoÃ³cgiơ vÃ khÃ´ng nghĩ đến việc mang anh ta ra thử nữa.

Nhưng đối với tÃ¢m hồn Maria Kirilốpna thÃ¬ cÃ¢u chuyện đÃ³ đÃ£ gÃ¢y nÃªn một ấn tượng cÃ²n mạnh hơn. TrÃ tưởng tượng của nÃ ng bị kÃch động: nÃ ng hồi tưởng thấy lại con gấu nằm chết. ĐÃªphoÃ³cgiơ điềm nhiÃªn đứng trÃªn xÃ¡c gấu vÃ bÃ¬nh tĩnh nÃ³i chuyện với nÃ ng. VÃ nÃ ng hiểu rằng lÃ²ng can đảm vÃ lÃ²ng tự trọng khÃ´ng phải chỉ lÃ của riÃªng gÃ¬ một đẳng cấp. Từ đÃ³ nÃ ng thấy mến phục người gia sư trẻ tuổi, vÃ lÃ²ng mến phục đÃ³ ngÃ y cÃ ng khiến nÃ ng chÃº Ã½ đến ĐÃªphoÃ³cgiơ hơn. Họ bắt đầu lÃ m quen với nhau. Masa cÃ³ một giọng hÃ¡t rất hay vÃ cÃ³ nhiều năng khiếu về Ã¢m nhạc, ĐÃªphoÃ³cgiơ tÃ¬nh nguyện dạy nÃ ng học đÃ n. Sau khi đÃ£ nÃ³i như vậy rồi thÃ¬ độc giả cũng chẳng khÃ³ khăn gÃ¬ mÃ khÃ´ng đoÃ¡n được rằng Masa đÃ£ bắt đầu thấy yÃªu ĐÃªphoÃ³cgiơ, mặc dÃ¹ chưa thÃº nhận với mÃ¬nh như vậy.

TẬP THỨ HAI

Chương IX t>

Trước ngÃ y hội một hÃ´m, khÃ¡ch khứa bắt đầu kÃ©o đến. Một số trọ ở trong nhÃ của chủ nhÃ¢n vÃ trong hai dÃ£y nhÃ phụ, một số trọ ở nhÃ viÃªn quản lÃ½, một số nữa ở lại nhÃ Ã´ng cố đạo, một số khÃ¡c ở lại nhÃ những người nÃ´ng dÃ¢n khÃ¡ giả. CÃ¡c chuồng ngựa đều chật nÃch, cÃ¡c khoảng sÃ¢n, cÃ¡c nhÃ chứa đồ xếp đầy xe cộ. ChÃn giờ sÃ¡ng tiếng chuÃ´ng nhÃ thờ gọi con chiÃªn đến xem lễ, vÃ tất cả đều kÃ©o ra ngÃ´i nhÃ thờ bằng đÃ¡ do Kirila PÃªtơrÃ´vÃch dựng lÃªn vÃ hÃ ng năm cÃºng tiền tu sửa trang hoÃ ng. CÃ¡c con chiÃªn quyền quÃ½ đến đÃ´ng quÃ¡ thÃ nh ra nÃ´ng dÃ¢n khÃ´ng len nổi vÃ o nhÃ thờ vÃ đÃ nh đứng ở bậc thềm hoặc ở ngoÃ i sÃ¢n. Buổi lễ chưa bắt đầu – cÃ²n phải đợi Kirila PÃªtơrÃ´vÃch. LÃ£o ta đi xe lục mÃ£ đến vÃ long trọng bước vÃ o nhÃ thờ, đi theo cÃ³ Maria Kirilốpna. Mắt những người đến dự lễ dÃ¹ đÃ n Ã´ng hay đÃ n bÃ đều đỗ dồn về phÃa nÃ ng, đÃ n Ã´ng thÃ¬ thÃ¡n phục sắc đẹp của nÃ ng, đÃ n bÃ thÃ¬ chăm chÃº ngắm nghÃa trang phục của nÃ ng. Buổi lễ bắt đầu. Đội đồng ca của nhÃ TơrÃ´iÃªkurốp đứng hÃ¡t ở trÃªn bậc. ChÃnh Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cũng hoÃ giọng hÃ¡t theo vÃ khi cầu nguyện khÃ´ng hề liếc mắt sang bÃªn nÃ y bÃªn nọ; lÃ£o cÃºi mÃ¬nh sÃ¡t đất với một vẻ từ bi đầy kiÃªu hÃ£nh khi người lÃ m lễ nhắc đến tÃªn người sÃ¡ng lập ngÃ´i đền nÃ y.

Buổi lễ chấm dứt, Kirila PÃªtơrÃ´vÃch bước lÃªn hÃ´n thÃ¡nh giÃ¡ trước tiÃªn. Mọi người đều lần lượt lÃªn theo. Sau đÃ³ cÃ¡c tÃ¢n khÃ¡ch xÃºm lại kÃnh cẩn hỏi thăm Kirila PÃªtơrÃ´vÃch. CÃ¡c bÃ cÃ¡c cÃ´ thÃ¬ quÃ¢y quần xung quanh Masa. Ra khỏi nhÃ thờ, Kirila PÃªtơrÃ´vÃch mời mọi người đến nhÃ lÃ£o dự tiệc, rồi ngồi lÃªn xe lục mÃ£ trở về nhÃ . Tất cả đều kÃ©o theo sau. CÃ¡c phÃ²ng trong nhÃ đều chật những khÃ¡ch khứa. Cứ một lÃºc lại thÃªm những người khÃ¡ch mới đến. Họ chật vật lắm mới len được lại gần chủ nhÃ¢n mÃ chÃ o hỏi. CÃ¡c phu nhÃ¢n mặc Ã¡o kiểu cũ sang trọng, nhưng đÃ£ sờn, đeo đầy những ngọc vÃ kim cương, trang trọng ngồi quÃ¢y thÃ nh hÃ¬nh bÃ¡n nguyệt. CÃ¡c vị khÃ¡ch nam giới quÃ¢y quần bÃªn mÃ³n trứng cÃ¡ vÃ mấy chai vốt-ca, cất giọng ồm ồm cÃ£i nhau ầm ĩ. Trong gian phÃ²ng khÃ¡ch lớn bÃ y một bÃ n tiệc tÃ¡m mươi người ăn. Bọn đÃ y tớ đi lại vội vÃ£, đặt chai cốc, sửa lại khăn bÃ n. Cuối cÃ¹ng người đầu bếp cả tuyÃªn bố: â€œTiệc đÃ£ dọn xongâ€, vÃ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch ngồi vÃ o bÃ n trước tiÃªn, rồi đến cÃ¡c phu nhÃ¢n long trọng ngồi vÃ o chỗ theo thứ tự ngÃ´i bậc, cÃ¡c tiểu thư xÃºm xÃt với nhau như một bầy dÃª non sợ sệt vÃ chọn chỗ ngồi nÃ©p vÃ o gần nhau. Trước mặt cÃ¡c cÃ´ cÃ¡c bÃ lÃ khÃ¡ch nam giới. Người gia sư ngồi ở cuối bÃ n bÃªn cạnh cậu bÃ© Xasa.

Gia nhÃ¢n bắt đầu dọn thứ ăn theo thứ tự ngÃ´i bậc, vÃ trong những trường hợp khÃ³ xử họ theo phương phÃ¡p ức đoÃ¡n của Laphate⁽⁷⁾ một cÃ¡ch rất cÃ³ kết quả. Tiếng thÃ¬a đĩa chạm vÃ o nhau kÃªu lÃ¡ch cÃ¡ch, chen lẫn với tiếng nÃ³i chuyện ồn Ã o của khÃ¡ch khứa. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch vui vẻ điểm qua bÃ n tiệc vÃ khoÃ¡i trÃ¡ hưởng lấy cÃ¡i thÃº của người đÃ£i tiệcâ€¦ Vừa lÃºc đÃ³ một chiếc xe lục vÃ o sÃ¢n. Chủ nhÃ¢n hỏi:

- Ai đến đấy?

- AntÃ´n PÃ¡pnutÃch đấy ạ. – Mấy tiếng trả lời cÃ¹ng cất lÃªn lao xao.

Cửa mở vÃ AntÃ´n PÃ¡pnutÃch XpÃtxưn, một người bÃ©o phục phịch tuổi khoảng năm mươi, mặt trÃ²n vÃ rỗ, cằm ba ngấn, huỳnh huỵch bước vÃ o phÃ²ng ăn, chÃ o chÃ o hỏi hỏi, miệng cười nhăn nhÃ³ tÃ¬m cÃ¢u xin lỗiâ€¦

- Mang thÃªm một bộ đĩa ra đÃ¢y! â€" Kirila PÃªtơrÃ´vÃch quÃ¡t. â€" Xin mời Ã´ng AntÃ´n PÃ¡pnutÃch ngồi xuống vÃ kể cho chÃºng tÃ´i nghe vÃ¬ sao Ã´ng khÃ´ng đến xem lễ, mÃ đến dự tiệc cũng muộn. Xưa nay đÃ¢u cÃ³ thế? Ã"ng thường mộ đạo lắm, mÃ cũng thÃch chÃ¨ chÃ©n lắm cơ mÃ !

AntÃ´n PÃ¡pnutÃch vừa buộc chiếc khăn tay vÃ o cổ Ã¡o vừa đÃ¡p:

- TÃ´i thật lÃ khÃ´ng phải, xin bÃ¡c Kirila PÃªtơrÃ´vÃch xÃ¡ lỗi cho. Quả tÃ¬nh tÃ´i ra đi từ rất sớm, nhưng mới đi được mười vÃ©c-xta thÃ¬ bÃ¡nh xe phÃa trước bị gÃ£y vÃ nh – biết lÃ m thế nÃ o được? May mÃ cũng gần lÃ ng mạc, thế lÃ kÃ©o vÃ o, đi tÃ¬m thợ rÃ¨n, loay hoay mÃ£i ba tiếng đồng hồ mới xong, khÃ´ng cÃ³ cÃ¡ch gÃ¬ khÃ¡c. Đi tắt qua con đường rừng KixtÃªnhốpca thÃ¬ tÃ´i khÃ´ng dÃ¡m, thế lÃ cứ phải quanh theo đường cÃ¡i quanâ€¦

TơrÃ´iÃªkurốp ngắt lời:

- ÃŠ hÃª! Thế ra Ã´ng bạn nÃ y cũng chẳng lấy gÃ¬ lÃ m can đảm cho lắm nhỉ? Thế Ã´ng sợ cÃ¡i gÃ¬ nÃ o?

- Chao, sợ cÃ¡i gÃ¬ Ã , thưa bÃ¡c? Sợ cÃ¡i thằng Đubrốpxki chứ cÃ²n sợ cÃ¡i gÃ¬ nữa? Nhỡ chẳng may rơi vÃ o tay hắn thÃ¬ khốn to – hắn lÃ tay đÃ¡o để lắm, hắn chẳng tha ai, cÃ²n như tÃ´i đÃ¢y thÃ¬ cÃ³ lẽ hắn lột xÃ¡c ra chứ chẳng chơi!

- VÃ¬ sao hắn lại chiếu cố đặc biệt đến Ã´ng như vậy?

- CÃ²n vÃ¬ sao nữa, thưa bÃ¡c? VÃ¬ cÃ¡i vụ kiện sinh thời lÃ£o AnđrÃ¢y GavrilÃ´vÃch chứ cÃ²n vÃ¬ sao nữa! ThÃ¬ chÃnh tÃ´i đÃ£ vÃ¬ bÃ¡c, nghĩa lÃ â€¦ vÃ¬ lương tÃ¢m vÃ cÃ´ng lÃ½, mÃ lÃ m chứng rằng họ nhÃ Đubrốpxki chẳng cÃ³ quyền gÃ¬ ở ấp KixtÃªnhốpca, chỉ nhờ bÃ¡c dung tha cho mÃ được lÃ m chủ ở đấy chứ cÃ²n ai? Sinh thời lÃ£o ta (ChÃºa cứu lấy linh hồn lÃ£o!) đÃ£ hứa thế nÃ o cũng cho tÃ´i biết tay, vÃ thằng con của lÃ£o thế nÃ o cũng giữ trọn lời hứa đÃ³. Kể cho đến bÃ¢y giờ, thÃ¬ ChÃºa vẫn phÃ¹ hộ cho tÃ´i – cả thảy chỉ cÃ³ một lần tÃ´i bị cướp một cÃ¡i nhÃ kho nhỏ, nhưng rồi thế nÃ o bọn hắn cũng vÃ o đến dinh thự.

- ChÃ ! NÃ³ mÃ vÃ o được dinh thự Ã´ng thÃ¬ tha hồ cướp nhỉ! TÃ´i chắc cÃ¡i trÃ¡p đỏ của Ã´ng đầy ứ ra rồi cÃ²n gÃ¬?

- ĐÃ¢u cÃ³, thưa bÃ¡c. Dạo trước thÃ¬ đầy, chứ bÃ¢y giờ chẳng cÃ²n gÃ¬.

- ThÃ´i nÃ³i dối vừa vừa chứ, AntÃ´n PÃ¡pnutÃch! Ai cÃ²n lạ gÃ¬ Ã´ng: Ã´ng thÃ¬ cÃ²n tiÃªu tiền đi đÃ¢u được, ở nhÃ thÃ¬ sống như ăn mÃ y, chẳng bao giờ mời khÃ¡ch khứa gÃ¬, nÃ´ng dÃ¢n thÃ¬ Ã´ng vơ vÃ©t đến tận xương tuỷ, Ã´ng chỉ biết nhặt từng đồng xu thÃ´i.

- BÃ¡c cứ quÃ¡ đÃ¹a như vậy, bÃ¡c Kirila PÃªtơrÃ´vÃch, – AntÃ´n PÃ¡pnutÃch lầu bầu cười gượng, – chứ chÃºng tÃ´i, lạy ChÃºa, quả lÃ đÃ£ khÃ¡nh kiệt thật, – vÃ AntÃ´n PÃ¡pnutÃch cho vÃ o mồm miếng thịt tẩm bột rÃ¡n bÃ©o ngậy để nuốt trÃ´i cÃ¢u nÃ³i đÃ¹a của chủ nhÃ¢n.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch buÃ´ng tha cho hắn vÃ quay sang viÃªn cảnh sÃ¡t trưởng ngồi ở cuối bÃ n, gần chỗ người gia sư. ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng nÃ y mới được bổ nhiệm, hắn đến nhÃ TơrÃ´iÃªkurốp lần nÃ y lÃ lần đầu.

- Thế nÃ o, thưa Ã´ng cảnh sÃ¡t trưởng, Ã´ng cũng phải liệu mÃ bắt cÃ¡i thằng Đubrốpxki đi chứ?

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng luống cuống, cÃºi đầu, mỉm cười ngượng nghịu, lắp bắp gÃ¬ trong mồm một lÃºc vÃ cuối cÃ¹ng chỉ nÃ³i đư̖

- Thưa quan lớn, chÃºng tÃ´i sẽ cố bắt.

- Hừm, cố bắt, cố bắt! Cố bao nhiÃªu lần rồi, mÃ chẳng ăn thua gÃ¬. Nhưng mÃ nghĩ cũng phải, bắt lÃ m gÃ¬ kia chứ! Những vụ cướp của Đubrốpxki lÃ một dịp may cho cÃ¡c ngÃ i cảnh sÃ¡t â€" đi cÃ´ng cÃ¡n nÃ y, lập biÃªn bản nÃ y, xe cộ nÃ y, tha hồ vơ tiền đÃºt tÃºi – tội gÃ¬ đi bắt một người Ã¢n nhÃ¢n như vậy? CÃ³ phải khÃ´ng Ã´ng cảnh sÃ¡t trưởng?

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng hoÃ n toÃ n rối trÃ. Hắn đÃ¡p:

- Thưa quan lớn, chÃnh phải đấy ạ.

KhÃ¡ch khứa cười rộ. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nÃ³i:

- TÃ´i ưa tÃnh thật thÃ của cÃ¡i anh nÃ y. Nhưng tÃ´i vẫn tiếc anh cảnh sÃ¡t trưởng TarÃ¡t AlếchxÃªÃªvÃch chết đi, giÃ¡ mÃ anh ta khÃ´ng bị chết thiÃªu thÃ¬ bÃ¢y giờ trong vÃ¹ng cÃ³ lẽ yÃªn ổn hơn. Thế cÃ²n Đubrốpxki dạo nÃ y ra sao rồi. Vừa rồi hắn xuất hiện ở đÃ¢u?

Một giọng đÃ n bÃ nheo nhÃ©o:

- Ở nhÃ tÃ´i, bÃ¡c Kirila PÃªtơrÃ´vÃch ạ, hÃ´m thứ ba vừa rồi hắn ta ăn bữa trưa ở nhÃ tÃ´i đấyâ€¦

Bao nhiÃªu con mắt đều đổ dồn về phÃa Anna Xavisna GlÃ´bÃ´va, một mụ đÃ n bÃ goÃ¡ giản dị, được mọi người mến vÃ¬ tÃnh tÃ¬nh vui vẻ vÃ hiền lÃ nh. Ai nấy đều tÃ² mÃ² lắng tai nghe mụ kể.

- Số lÃ cÃ¡ch đÃ¢y ba tuần tÃ´i cho viÃªn quản lÃ½ ra trạm gửi tiền cho thằng Vanhia nhÃ tÃ´i. TÃ´i khÃ´ng nuÃ´ng con đÃ¢u, vÃ¬ cũng chẳng cÃ³ gÃ¬ để mÃ nuÃ´ng chiều nÃ³, nhưng cÃ¡c Ã´ng cÃ¡c bÃ cũng biết rằng đÃ£ lÃ m sĩ quan cận vệ thÃ¬ cũng phải cho nÃ³ tươm tất một tÃ, cho nÃªn tÃ´i cÃ³ được bao nhiÃªu cũng gửi ra cho thằng Vanhia. Thế lÃ hÃ´m đÃ³ tÃ´i gửi cho hắn hai nghÃ¬n rÃºp; tuy tÃ´i cũng cÃ³ sợ Đubrốpxki, nhưng tÃ´i nghĩ lÃªn phố gần chỉ độ bảy vÃ©c-xta chắc ChÃºa cũng phÃ¹ hộ cho. Thế rồi đến tối thấy viÃªn quản lÃ½ đi bộ về, mặt tÃ¡i xanh, Ã¡o quần rÃ¡ch mướp; tÃ´i hÃ©t lÃªn: â€œMÃ y lÃ m sao thế? Việc gÃ¬ thế?â€ Hắn thưa: â€œThưa bÃ Anna Xavisna, bọn cướp lấy cả rồi, suÃ½t nữa thÃ¬ chÃºng nÃ³ giết tÃ´i â€" chÃnh Đubrốpxki cÃ³ mặt ở đấy. Hắn định treo cổ tÃ´i, nhưng sau lại thương hại vÃ thả cho về – nhưng mÃ hắn lấy tất, cả xe ngựa hắn cũng lấyâ€. TÃ´i nghe mÃ rụng rời: trời đất, kiếm đÃ¢u ra tiền cho thằng Vanhia nữa? Thế lÃ tÃ´i đÃ nh gửi thư cho nÃ³, kể lại mọi chuyện vÃ gửi lời ban phước cho nÃ³ mÃ chẳng kÃ¨m một xu.

Một tuần trÃ´i qua, rồi một tuần nữa. Bỗng một hÃ´m cÃ³ một chiếc xe ngựa đi vÃ o sÃ¢n nhÃ tÃ´i. Một Ã´ng vÃµ quan nÃ o đÃ³ muốn gặp tÃ´i, tÃ´i nÃ³i: â€œXin mời Ã´ng quÃ¡ bộ vÃ o nhÃ â€. Một người chừng ba mươi lăm tuổi, da ngăm ngăm đen tÃ³c đen, cÃ³ ria mÃ©p vÃ rÃ¢u quai nÃ³n, trÃ´ng giống y như Kulnhốp⁽⁸⁾ tự giới thiệu lÃ bạn đồng ngũ với mồ ma chồng tÃ´i lÃ Ivan AnđrÃªÃªvÃch, Ã"ng ta nÃ³i lÃ nhÃ¢n thể đi ngang qua, nghe nÃ³i tÃ´i ở đÃ¢y liền ghÃ© lại thăm người quả phụ của bạn cũ. TÃ´i kiếm thức ăn thết Ã´ng ta, nÃ³i chuyện linh tinh, vÃ cuối cÃ¹ng chuyển sang chuyện Đubrốpxki. TÃ´i kể cho Ã´ng ta nghe cÃ¡i tai nạn vừa xảy ra cho tÃ´i. Ã"ng vÃµ quan mặt sa sầm lại. â€œThật lÃ kỳ quặc, – Ã´ng ta nÃ³i thế, – tÃ´i cÃ³ nghe nÃ³i Đubrốpxki khÃ´ng phải bạ ai cũng cướp, chỉ cướp mấy nhÃ giÃ u nÃ o đấy thÃ´i, mÃ cÃ³ cướp cũng khÃ´ng cướp cả, chỉ chia lấy một phần; cÃ²n như giết người thÃ¬ chẳng bao giờ nghe ai nÃ³i. CÃ³ lẽ cÃ³ điều gÃ¬ uẩn khÃºc đÃ¢y chăng, bÃ cho gọi viÃªn quản lÃ½ ra đÃ¢y xemâ€. TÃ´i cho gọi viÃªn quản lÃ½ ra, hắn trÃ´ng thấy Ã´ng vÃµ quan thÃ¬ choÃ¡ng người đi. â€œAnh kể cho tÃ´i nghe xem Đubrốpxki cướp của anh vÃ toan treo cổ anh như thế nÃ o nÃ oâ€. Thế lÃ viÃªn quản lÃ½ nhÃ tÃ´i run lÃªn cầm cập vÃ sụp xuống lạy Ã´ng vÃµ quan. â€œBẩm lạy ngÃ i, con trÃ³t dại, con trÃ³t nÃ³i dối ạâ€. â€" â€œNếu vậy, – viÃªn vÃµ quan đÃ¡p, – nếu vậy thÃ¬ anh lÃ m ơn kể cho bÃ chủ! nghe xem việc xảy ra như thế nÃ o, ta sẽ ngồi nghe vớiâ€. ViÃªn quản lÃ½ ấp Ãºng mÃ£i khÃ´ng nÃ³i lÃªn lời. Ã"ng vÃµ quan nÃ³i: â€œThế nÃ o anh kể đi ta nghe, anh gặp Đubrốpxki ở chỗ nÃ o?â€ â€œỞ gần hai cÃ¢y thÃ´ng ạ, thưa ngÃ i gần hai cÃ¢y thÃ´ng ạâ€. â€" â€œThế Đubrốpxki nÃ³i với anh thế nÃ o? â€" â€œDạ, Ã´ng ấy hỏi con lÃ ai, đi đÃ¢u, cÃ³ việc gÃ¬ ạâ€. â€" â€œRồi sao nữa?â€ â€" â€œRồi Ã´ng ấy bắt con đưa thư vÃ tiền cho Ã´ng ấy ạâ€. â€" â€œThế Ã´ng ta lÃ m sao, hả? Thế Ã´ng ta lÃ m gÃ¬ nữa mới được chứ!â€ â€" â€œDạ Ã´ng ấy trả thư vÃ tiền lại cho con, rồi nÃ³i: anh đi yÃªn ổn nhÃ©, mang thư ra trạm điâ€. â€" â€œThế cÃ²n mÃ y?â€ â€" â€œDạ con trÃ³t dại ạâ€. Ã"ng vÃµ quan giọng dữ tợn nÃ³i: â€œTa sẽ cho mÃ y biết tay, cÃ²n bÃ chủ, bÃ cho soÃ¡t rương hÃ²m của tÃªn ăn cắp nÃ y, vÃ giao hắn cho tÃ´i trị, tÃ´i sẽ cho hắn một bÃ i học. BÃ nÃªn biết rằng chÃnh Đubrốpxki ngÃ y trước cũng lÃ sĩ quan cận vệ, vÃ khÃ´ng đời nÃ o lại đi cướp giật của bạn đồng ngũâ€. â€" TÃ´i đoÃ¡n ra quan lớn lÃ ai rồi, tÃ´i chẳng cÃ²n gÃ¬ bÃ n với ngÃ i nữa. Bọn xÃ Ãch trÃ³i viÃªn quản lÃ½ vÃ o ghế xe – người ta đÃ£ tÃ¬m ra số tiền; Ã´ng vÃµ quan ăn cơm ở nhÃ tÃ´i xong đi ngay, mang cả viÃªn quản lÃ½ đi. HÃ´m sau người ta tÃ¬m thấy viÃªn quản lÃ½ nhÃ tÃ´i ở trong rừng. Bị trÃ³i vÃ o một cÃ¢y sồi, mÃ¬nh mẩy xÃ¢y xÃ¡t ra như một thÃ¢n cÃ¢y bÃ³c vỏ.

Tất cả mọi người đều im lặng nghe cÃ¢u chuyện của Anna Xavisna, nhất lÃ cÃ¡c cÃ´ thiếu nữ. Nhiều cÃ´ thầm mong mỏi cho Đubrốpxki gặp điều may mắn vÃ¬ thấy chÃ ng như một nhÃ¢n vật tiểu thuyết – nhất lÃ Maria Kirilốpna, một cÃ´ gÃ¡i cÃ³ tÃ¢m hồn thơ mộng vÃ say sưa, đầu Ã³c luÃ´n vấn vương với những hÃ¬nh ảnh kinh hoÃ ng vÃ bÃ ẩn của RÃ¡tclÃp⁽⁹⁾.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch lÃªn tiếng:

- Thế lÃ bÃ Anna Xavisna cho rằng chÃnh Đubrốpxki đến nhÃ bÃ đấy. Thế thÃ¬ bÃ nhầm to rồi. TÃ´i khÃ´ng biết người đến nhÃ bÃ hÃ´m đÃ³ lÃ ai, nhưng nhất định khÃ´ng phải lÃ Đubrốpxki.

- Thế nÃ o, thưa bÃ¡c! KhÃ´ng phải Đubrốpxki thÃ¬ cÃ²n ai vÃ o đấy nữa, mÃ lại cÃ³ lối chặn đường bắt con người ta mÃ lục soÃ¡t như vậy?

- KhÃ´ng biết, nhưng nhất định người hÃ´m đÃ³ khÃ´ng phải lÃ Đubrốpxki. TÃ´i cÃ²n nhớ hồi hắn cÃ²n bÃ©, khÃ´ng biết bÃ¢y giờ tÃ³c hắn cÃ³ thể nÃ o đen đi được khÃ´ng, chứ hồi đÃ³ tÃ³c hắn quăn vÃ vÃ ng, hơn nữa tÃ´i biết chắc chắn rằng hắn hơn con Masa nhÃ tÃ´i năm tuổi, vÃ như vậy năm nay hắn khÃ´ng phải băm nhăm tuổi, độ hăm ba thÃ´i.

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng nÃ³i:

- Bẩm quan lớn đÃºng thế đấy ạ. TÃ´i cÃ³ mang theo đÃ¢y một bản nhÃ¢n dạng vÃ đặc điểm của Vlađimia Đubrốpxki. Trong giấy cÃ³ nÃ³i rÃµ lÃ năm nay hắn đÃºng hai mươi ba tuổi.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nÃ³i:

- Ã€, thế thÃ¬ đÃºng lÃºc lắm: anh đọc lÃªn nghe xem, cũng nÃªn biết nhÃ¢n dạng đặc biệt của hắn, nhỡ may gặp hắn sờ sờ trước mắt mÃ cũng khÃ´ng biết thÃ¬ thậtâ€¦

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng rÃºt trong tÃºi ra một tờ giấy khÃ¡ bẩn, mở ra với một dÃ¡ng điệu long trọng vÃ bắt đầu Ãª a đọc:

â€œNhÃ¢n dạng của Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch Đubrốpxki lập ra theo lời những người nguyÃªn gia nhÃ¢n của y tả lại:

Tuổi: hai mươi ba.

HÃ¬nh vÃ³c: tầm thước.

Mặt: nhẵn (thường cạo rÃ¢u).

Mắt: nÃ¢u.

Mũi: thẳng.

TÃ³c: mÃ u hung nhạt.

Đặc điểm cÃ¡ biệt: khÃ´ng cÃ³â€

- Thế lÃ hết đấy phỏng? â€" Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nÃ³i.

- VÃ¢ng hết đấy ạ, – viÃªn cảnh sÃ¡t trưởng vừa gấp tờ giấy lại, vừa đÃ¡p

- TÃ´i xin cÃ³ lời khen Ã´ng cảnh sÃ¡t trưởng. ChÃ ! Giấy mÃ¡ thật ra trÃ²! Cứ theo bản nhÃ¢n dạng nÃ y thÃ¬ tÃ¬m thấy Đubrốpxki dễ như bỡn. Ai mÃ lại chẳng người tầm thước, tÃ³c hung nhạt, mũi thẳng vÃ mắt nÃ¢u kia chứ! TÃ´i đÃ¡nh cuộc rằng cÃ³ thể đứng nÃ³i chuyện hÃ ng ba tiếng đồng hồ liền với chÃnh Đubrốpxki mÃ khÃ´ng hề hay biết gÃ¬ đấy. Chả phải nÃ³i, đầu Ã³c bọn nha lại thật lÃ â€¦

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng dÃ¡ng nhẫn nhục bỏ tờ giấy của y vÃ o tÃºi vÃ im lặng quay ra tấn cÃ´ng vÃ o con ngỗng nấu bắp cải; trong khi đÃ³ bọn gia nhÃ¢n đÃ£ đi được khắp lượt bÃ n ăn mấy lần, rÃ³t rượu vÃ o cốc cho từng người. Mấy chai rượu được mở nÃºt kÃªu bÃ´m bốp, người ta gọi nÃ³ lÃ sÃ¢m-banh vÃ hÃ¢n hoan đưa cốc ra hứng lấy. Mấy cÃ¡i mặt bắt đầu ửng đỏ, tiếng nÃ³i chuyện to hơn lÃªn, những cÃ¢u chuyện nở ra rộn rÃ£ hơn, Ãt mạch lạc hơn vÃ vui vẻ hơn.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch tiếp:

- KhÃ´ng, khÃ´ng cÃ²n cÃ³ được một viÃªn cảnh sÃ¡t trưởng nÃ o như sinh thÃ¬ TarÃ¡t AlếchxÃªÃªvÃch! CÃ¡i anh mới thật ra trÃ². Thật lÃ đÃ¡ng tiếc rằng hắn lại chết chÃ¡y mất, nếu khÃ´ng thÃ¬ cả bọn khÃ´ng thoÃ¡t lấy được một mống. Hắn sẽ bắt được tất, ngay cả thằng Đubrốpxki nữa cũng khÃ´ng lọt nổi hắn. Tiền thÃ¬ hắn cứ lấy, nhưng người thÃ¬ hắn cứ bắt, lệ của hắn lÃ như vậy. RÃµ rÃ ng chẳng cÃ³ cÃ¡ch gÃ¬ hơn lÃ tÃ´i thÃ¢n chinh kÃ©o người nhÃ tÃ´i đi đÃ¡nh cướp. Đầu tiÃªn lÃ tÃ´i cho độ hai mươi người vÃ o cÃ n quÃ©t khu rừng chÃºng ở; người của tÃ´i lÃ người gan dạ cả, ai nấy đều đÃ£ nếm mÃ¹i buồng gấu rồi – họ sẽ khÃ´ng lÃ¹i bước trước bọn cướp.

AntÃ´n PÃ¡pnutÃch nghe nÃ³i đến buồng gấu lại sực nhớ đến người bạn lÃ´ng lÃ¡ của mÃ¬nh ngÃ y trước â€" cÃ³ dạo lÃ£o ta cũng đÃ£ từng lÃ nạn nhÃ¢n của những trÃ² đÃ¹a như vậy, – lÃ£o liền hỏi thăm:

- Con gấu của bÃ¡c cÃ³ khoẻ khÃ´ng, bÃ¡Kirila PÃªtơrÃ´vÃch?

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đÃ¡p:

- Con Misa (tÃªn thường dÃ¹ng để chỉ con gấu) đÃ£ mệnh chung rồi, nÃ³ đÃ£ chết một cÃ¡i chết vẻ vang vÃ¬ bÃ n tay kẻ thÃ¹. Kẻ đÃ£ chiến thắng nÃ³ kia kÃ¬a, – Kirila PÃªtơrÃ´vÃch chỉ vÃ o ĐÃªphoÃ³cgiơ. â€" Ã"ng nÃªn tÃ´n thờ cÃ¡i anh người PhÃ¡p nhÃ tÃ´i mới phải. Anh ta đÃ£ trả thÃ¹ cho sựâ€¦ cÃ³ thể nÃ³ lÃ sựâ€¦ của bÃ¡c, bÃ¡c cÃ²n nhớ đấy chứ?

AntÃ´n PÃ¡pnutÃch gÃ£i đầu đÃ¡p:

- KhÃ´ng nhớ sao được ạ, nhớ lắm chứ! Như vậy lÃ con Misa đÃ£ chết rồi. Tội nghiệp cho nÃ³ chưa. Con gấu đến lÃ hay! Thật lÃ một con vật thÃ´ng minh! KhÃ³ kiếm đÃ¢u ra con gấu như vậy. Nhưng mÃ tại sao me-xừ kia lại giết nÃ³ đi?

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch vÃ´ cÃ¹ng khoÃ¡i trÃ¡ bắt đầu kể lại cÃ¡i chiến cÃ´ng của anh người PhÃ¡p của lÃ£o, vÃ¬ lÃ£o cÃ³ cÃ¡i may mắn lÃ cÃ³ thể hÃ£nh diện về bất cứ cÃ¡i gÃ¬ ở chung quanh mÃ¬nh. KhÃ¡ch khứa chăm chÃº nghe kể cÃ¢u chuyện con Misa chết vÃ kinh ngạc nhÃ¬n ĐÃªphoÃ³cgiơ. Người gia sư bấy giờ khÃ´ng hề hay biết rằng người ta đang nÃ³i chuyện về chiến cÃ´ng anh dũng của mÃ¬nh, anh ta điềm nhiÃªn ngồi ở cuối bÃ n, nghiÃªm nghị quở trÃ¡ch những cử chỉ thiếu lễ độ của thằng học trÃ².

Buổi tiệc kÃ©o dÃ i luÃ´n ba tiếng đồng hồ mới xong; chủ nhÃ¢n đặt khăn ăn xuống bÃ n â€" ai nấy đều đứng dậy vÃ đi ra phÃ²ng khÃ¡ch uống cÃ -phÃª, đÃ¡nh bÃ i, vÃ tiếp tục cuộc vui đÃ£ bắt đầu một cÃ¡ch linh đÃ¬nh trong phÃ²ng ăn.

Chương X

Đến khoảng bảy giờ tối vÃ i người khÃ¡ch muốn về, nhưng chủ nhÃ¢n cao hứng lÃªn vÃ¬ hơi rượu pun-sờ, ra lệnh đÃ³ng cÃ¡c cổng lại vÃ tuyÃªn bố khÃ´ng cho ai ra khỏi nhÃ từ giờ đến sÃ¡ng mai. Một lÃºc sau Ã¢m nhạc nổi lÃªn, cÃ¡c cửa ở phÃ²ng khÃ¡ch mở ra vÃ cuộc khiÃªu vũ bắt đầu. Chủ nhÃ¢n vÃ cÃ¡c bạn thÃ¢n ngồi ở gÃ³c phÃ²ng, chÃ©n tạc chÃ©n thÃ¹ ngồi ngắm thanh niÃªn vui chơi. CÃ¡c bÃ giÃ thÃ¬ đÃ¡nh bÃ i. Cũng như ở bất cứ nơi nÃ o khÃ´ng cÃ³ một lữ đoÃ n kỵ binh đÃ³ng, hÃ´m ấy số khÃ¡ch nhảy nam giới Ãt hơn lÃ nữ giới, vÃ hễ người đÃ n Ã´ng nÃ o nhảy được lÃ bị huy động ra cả. Người gia sư nhảy trội hơn hết, anh ta nhảy nhiều hơn mọi người khÃ¡c, cÃ¡c tiểu thư đều thÃch chọn anh ta vÃ cho rằng nhảy với anh ta rất dễ. Anh ta nhảy mấy bÃ i van-xơ với Maria kirilốpna, vÃ cÃ¡c tiểu thư nhÃ¬n theo họ cười tủm tỉm. Cuối cÃ¹ng vÃ o khoảng nửa đÃªm chủ nhÃ¢n đÃ£ mệt bÃ¨n ra lệnh chấm dứt khiÃªu vũ, cho dọn bữa ăn khuya vÃ cÃ¡o từ đi ngủ.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đi khỏi rồi thÃ¬ khÃ¡ch khứa thấy tự do hơn vÃ khÃ´ng khÃ nÃ¡o nhiệt hẳn lÃªn â€" cÃ¡c khÃ¡ch nhảy nam giới dÃ¡m đến ngồi bÃªn cạnh cÃ¡c cÃ´ cÃ¡c bÃ â€" cÃ¡c tiểu thư cười khanh khÃ¡ch, nÃ³i chuyện thÃ¬ thầm với những người ngồi cạnh; cÃ¡c bÃ lớn khÃ¡o chuyện rất to tiếng qua bÃ n ăn. ĐÃ n Ã´ng thÃ¬ uống rượu, cÃ£i nhau vÃ cười ha hả – nÃ³i tÃ³m lại, buổi ăn khuya đặc biệt huyÃªn nÃ¡o vui vẻ vÃ để lại nhiều kỷ niệm rất thÃº vị.

Chỉ cÃ³ một người khÃ´ng hưởng ứng khÃ´ng khÃ vui vẻ chung: đÃ³ lÃ AntÃ´n PÃ¡pnutÃch. LÃ£o im lặng ngồi thừ ra, mặt mÃ y sa sầm xuống, ăn uống một cÃ¡ch lơ đÃ£ng vÃ cÃ³ vẻ hết sức lo lắng. Những cÃ¢u chuyện cướp bÃ³c đÃ£ kÃch động trÃ tưởng tượng của lÃ£o rất mạnh. LÃ¡t nữa ta sẽ thấy rằng lÃ£o lo lắng như vậy lÃ cÃ³ lÃ½ do.

Khi lấy Đức ChÃºa trời lÃ m chứng rằng cÃ¡i trÃ¡p đỏ của lÃ£o khÃ´ng cÃ³ gÃ¬, AntÃ´n PÃ¡pnutÃch khÃ´ng hề mắc tội nÃ³i dối, – quả thật cÃ¡i trÃ¡p đỏ rỗng tuếch: tiền bạc trước kia cất ở đấy bÃ¢y giờ đÃ£ di chuyển sang một cÃ¡i tÃºi da mÃ lÃ£o nhÃ©t ở trong ngực, dưới lần Ã¡o sơ-mi. Chỉ cÃ³ cÃ¡ch đề phÃ²ng cẩn mật như vậy lÃ£o mới yÃªn tÃ¢m được một phần: lÃ£o vốn nghi ngờ hết thảy mọi người vÃ khÃ´ng giấy phÃºt nÃ o khÃ´ng lo ngay ngÃ¡y. Phải ngủ lại nhÃ người khÃ¡c, lÃ£o sợ rằng người ta sẽ cho lÃ£o ngủ trong một căn phÃ²ng trơ trọi nÃ o đÃ³ mÃ kẻ trộm cÃ³ thể lọt vÃ o. LÃ£o đưa mắt quanh phÃ²ng kiếm một người bạn cÃ³ thể tinậy để ngủ cÃ¹ng với lÃ£o. VÃ cuối cÃ¹ng lÃ£o chọn ĐÃªphoÃ³cgiơ. DÃ¡ng người cứng cÃ¡p của anh gia sư vÃ nhất lÃ lÃ²ng can đảm mÃ anh ta đÃ£ biểu lộ ra trong khi gặp con gấu (nhớ đến con gấu AntÃ´n PÃ¡pnutÃch khÃ´ng khỏi rÃ¹ng mÃ¬nh) đÃ£ quyết định việc chọn lựa nÃ y của lÃ£o.

Khi buổi ăn khuya đÃ£ xong vÃ mọi người đứng dậy, ra khỏi bÃ n ăn, AntÃ´n PÃ¡pnutÃch cứ lượn đi lượn lại quanh anh gia sư người PhÃ¡p, ho ho, đằng hắng mấy cÃ¡i vÃ cuối cÃ¹ng nÃ³i với anh ta:

- Hừm, hừm, me-xừ cÃ³ thể cho tÃ´i ngủ trong phÃ²ng của me-xừ một tÃ, vÃ¬ rằng thÃ¬, me-xừ cũng đÃ£ rÃµ lÃ â€¦

- Que dÃ©sire monsieur? (Thưa ngÃ i cần gÃ¬? – tiếng PhÃ¡p) â€" ĐÃªphoÃ³cgiơ lễ phÃ©p nghiÃªng mÃ¬nh hỏi.

- ChÃ , phiền quÃ¡, cÃ¡i me-xừ nÃ y chưa học tiếng Nga. Giơ vơ, moa, sÃª vu cu-sÃª (TÃ´i muốn ngủ ở phÃ²ng Ã´ng – tiếng PhÃ¡p bồi), hiểu khÃ´ng?

- Monsieur, trÃ¨s volontiers, – ĐÃªphoÃ³cgiơ đÃ¡p. â€" Veuillez donner des ordres en consÃ©quence (Thưa Ã´ng, xin sẵn lÃ²ng, vậy xin Ã´ng cứ ra lệnh dọn buồng – tiếng PhÃ¡p)

Rất hÃ i lÃ²ng về sự thÃ´ng thạo tiếng PhÃ¡p của mÃ¬nh, AntÃ´n PÃ¡pnutÃch lập tức sai người đi dọn buồng.

KhÃ¡ch khứa bắt đầu cÃ¡o từ nhau, vÃ ai nấy đều về phÃ²ng riÃªng dÃ nh cho mÃ¬nh. CÃ²n AntÃ´n PÃ¡pnutÃch thÃ¬ theo người gia sư về căn phÃ²ng ở dÃ£y nhÃ dọc. ĐÃªm hÃ´m ấy trời tối như mực, ĐÃªphoÃ³cgiơ cầm đÃ¨n soi đường, AntÃ´n PÃ¡pnutÃch theo sau một cÃ¡ch khÃ¡ mạnh bạo, thỉnh thoảng lại đưa tay lÃªn sờ sờ cÃ¡i bọc da giấu trong ngực để cho chắc bụng lÃ tiền hÃ£y cÃ²n.

VÃ o phÃ²ng, người gia sư thắp một cÃ¢y đÃ¨n nến lÃªn vÃ hai người bắt đầu cởi quần Ã¡o ngoÃ i; trong khi đÃ³, AntÃ´n PÃ¡pnutÃch đi đi lại lại trong phÃ²ng, xem xÃ©t cÃ¡c ổ khoÃ¡ vÃ cÃ¡c cửa sổ, lắc đầu cÃ³ vẻ khÃ´ng yÃªn tÃ¢m lắm về cÃ¡c thứ đÃ³. Cửa ra vÃ o thÃ¬ chỉ cÃ i một then, mÃ cửa sổ thÃ¬ chưa lắp khu đÃ´i⁽¹⁰⁾. LÃ£o muốn than phiền với ĐÃªphoÃ³cgiơ, nhưng cÃ¡i vốn tiếng PhÃ¡p của lÃ£o quÃ¡ hạn chế, khÃ´ng đủ dÃ¹ng để nÃ³i những điều phức tạp như vậy, cho nÃªn anh người PhÃ¡p khÃ´ng hiểu lÃ£o nÃ³i gÃ¬ vÃ AntÃ´n PÃ¡pnutÃch đÃ nh phải thÃ´i. Giường của họ đặt cạnh nhau, cả hai đều nằm xuống vÃ người gia sư tắt đÃ¨n.

- Puốc-qua vu tắt-tÃª, puốc-qua vu tắt-tÃª? (Tại sao Ã´ng lại tắt đÃ¨n? – tiếng PhÃ¡p bồi) â€" AntÃ´n PÃ¡pnutÃch kÃªu lÃªn như vậy: lÃ£o chia bừa động từ tắt theo kiểu PhÃ¡p. â€" TÃ´i khÃ´ng thể đoÃ³c-mia (ngủ – tiếng PhÃ¡p bồi) trong bÃ³ng tối thế nÃ y được.

ĐÃªphoÃ³cgiơ khÃ´ng hiểu những lời ta thÃ¡n đÃ³ vÃ chÃºc lÃ£o ngủ ngon giấc. AntÃ´n PÃ¡pnutÃch trÃ¹m chăn kÃn mÃt, miệng lẩm bẩm.

- RÃµ đồ chết rấp! Hắn việc gÃ¬ phải tắt đÃ¨n kia chứ. Mặc kệ hắn, Ã´ng nhất định khÃ´ng thể tối om thế nÃ y mÃ ngủ đựơc. NÃ y me-xừ! Me-xừ! Giơ vơ a-vÃ©c vu pạc-lÃª! (tÃ´i muốn nÃ³i với Ã´ng – tiếng PhÃ¡p bồi)

Nhưng người PhÃ¡p khÃ´ng trả lời, vÃ được một lÃºc thÃ¬ bắt đầu ngÃ¡y khÃ² khÃ². AntÃ´n PÃ¡pnutÃch tự nhủ: â€œCÃ¡i thằng PhÃ¡p chết tiệt nÃ y nÃ³ ngÃ¡y, thế mÃ mÃ¬nh thÃ¬ chẳng nghĩ đến chuyện ngủ được nữa â€" khÃ´ng khÃ©o bọn kẻ trộm sẽ mở được cửa lớn hay leo qua cửa sổ mÃ vÃ o thÃ¬ bỏ mẹ, cÃ²n cÃ¡i đồ sÃºc vật nÃ y thÃ¬ sÃºng thần cÃ´ng cũng khÃ´ng thức hắn dậy đượcâ€.

Me-xừ! NÃ y me-xừ!â€¦ Đồ chết rấp!

AntÃ´n PÃ¡pnutÃch im bặt. Sự nhọc mệt vÃ hơi rượu mạnh dần dần lấn Ã¡t những nỗi lo sợ của lÃ£o: lÃ£o bắt đầu thiu thiu, rồi chẳng bao lÃ¢u thÃ¬ ngủ say.

Một cuộc thức giấc kỳ dị đang chờ lÃ£o. Trong giấc mơ mÃ ng lÃ£o cÃ³ cảm tưởng như cÃ³ ai khẽ kÃ©o cổ Ã¡o của lÃ£o. AntÃ´n PÃ¡pnutÃch mở mắt ra â€" vÃ trong Ã¡nh sÃ¡ng lờ mờ của một buổi bÃ¬nh minh mÃ¹a thu nhợt nhạt, lÃ£o thấy ĐÃªphoÃ³cgiơ đứng trước một tay tÃªn PhÃ¡p cầm một khẩu sÃºng ngắn vÃ tay kia đang mở cÃ¡i tÃºi da quÃ½ bÃ¡u củ lÃ£o. AntÃ´n PÃ¡pnutÃch choÃ¡ng người đi. LÃ£o cất giọng run run hỏi:

- KÃ©t-xơ cờ xÃª, me-xừ, kÃ©t-xơ cờ xÃª (CÃ¡i gÃ¬ thế? – tiếng PhÃ¡p bồi)

- Im ngay! KhÃ´ng được nÃ³i! – người gia sư trả lời bằng một thứ tiếng Nga rất thuần tuÃ½. â€" Im ngay, khÃ´ng thÃ¬ chết bÃ¢y giờ! Ta lÃ Đubrốpxki.

Chương XI

BÃ¢y giờ thÃ¬ chÃºng tÃ´i xin phÃ©p độc giả được giải thÃch rÃµ cÃ¢u chuyện trÃªn đÃ¢y bằng cÃ¡ch kể lại những việc đÃ£ xảy ra từ trước, mÃ chÃºng tÃ´i chưa cÃ³ thÃ¬ giờ nÃ³i đến.

Ở trạm N., trong nhÃ của viÃªn coi trạm mÃ chÃºng ta đÃ£ cÃ³ nhắc đến một lần trước kia, cÃ³ một người hÃ nh khÃ¡ch cÃ³ vẻ hiền lÃ nh vÃ nhẫn nhục đang ngồi ở một gÃ³c. Bộ dạng của người hÃ nh khÃ¡ch chứng tỏ hắn ta lÃ người bÃ¬nh dÃ¢n hoặc lÃ người ngoại quốc, nghĩa lÃ cÃ¡i thứ người mÃ vÃ o trạm cũng chẳng cÃ³ vai vế gÃ¬. Chiếc xe ngựa của hắn đỗ ở ngoÃ i sÃ¢n, đang đợi người ta cho dầu mỡ. Trong chiếc xe cÃ³ một chiếc va-li nhỏ, kÃch thước chật hẹp của chiếc va-li chứng tỏ rằng chủ nhÃ¢n của nÃ³ hoÃ n cảnh cũng chẳng lấy gÃ¬ lÃ m phong lưu. Người khÃ¡ch khÃ´ng gọi chÃ¨, cũng khÃ´ng gọi cÃ -phÃª; hắn ngồi nhÃ¬n ra cửa sổ vÃ huÃ½t sÃ¡o khe khẽ lÃ m cho mụ vợ viÃªn coi trạm ngồi bÃªn kia tấm liếp nghe mÃ lộn ruột lÃªn. Mụ lẩm bẩm:

- Đấy, trời đÃ£ phÃ¡i một anh huÃ½t sÃ¡o đến đÃ¢y, cha chả lÃ huÃ½t, sao mÃ huÃ½t mÃ£i được thế, cÃ¡i đồ chết rấp!

ViÃªn coi trạm nÃ³i:

- ThÃ¬ đÃ£ sao nÃ o!

- Thế Ã´ng khÃ´ng biết đấy lÃ điềm gÃ¬ Ã ?

- Điềm gÃ¬? Thổi sÃ¡o thÃ¬ thổi bay cả tiền đi chứ gÃ¬? Ã"i dÃ o! BÃ PakhÃ´mốpna nhÃ nÃ³ ạ, nhÃ ta thÃ¬ cÃ³ huÃ½t hay khÃ´ng huÃ½t cũng chả bao giờ cÃ³ được tÃ tiền nÃ o.

- ThÃ¬ Ã´ng cho hắn đi quÃ¡ch đi cÃ³ được khÃ´ng, Ã´ng XiđÃ´rÃ´vÃch, cÃ²n giữ lại lÃ m quÃ¡i gÃ¬ nữa. Đưa ngựa ra cho nÃ³, rồi tống cổ đi.

- Để cho hắn đợi đấy bÃ nÃ³ ạ; trong chuồng chỉ cÃ²n ba cỗ ngựa, cỗ thứ tư nghỉ, phải phÃ²ng cÃ³ khÃ¡ch sang đến chứ; tÃ´i dại gÃ¬ để họ đÃ¡nh cho ốm đÃ²n chỉ vÃ¬ cÃ¡i thằng PhÃ¡p khỉ nÃ y. ĐÃ¢y kÃ¬a, nghe thấy khÃ´ng, cÃ³ tiếng ngựa phi. Ãi chÃ ! Phi rất lÃ nhanh, cÃ³ lẽ phải đến cấp tướng chứ chả chơi!

Chiếc xe dừng lại ở trước thềm. Một người hầu nhảy xuống mở cửa xe vÃ một phÃºt sau một người trẻ tuổi mặc Ã¡o khoÃ¡c nhÃ binh vÃ đội mũ lưỡi trai trắng bước vÃ o nhÃ viÃªn coi trạm – người hầu bưng một cÃ¡i trÃ¡p theo sau vÃ đặt nÃ³ xuống khung cửa sổ. ViÃªn sĩ quan cất giọng hÃ¡ch dịch nÃ³i:

- Ngựa đÃ¢u!

- CÃ³ ngay, thưa ngÃ i, – viÃªn coi trạm đÃ¡p. â€" Xin ngÃ i cho xem giấy lộ trÃ¬nh⁽¹¹⁾.

- Ta khÃ´ng cÃ³ giấy lộ trÃ¬nh. Ta đi đếnâ€¦ Thế anh nÃ y khÃ´ng nhận ra ta lÃ ai Ã ?

ViÃªn coi trạm cuống lÃªn vÃ vội chạy đi giục bọn phu trạm. Người khÃ¡ch trẻ tuổi bắt đầu đi đi lại lại trong phÃ²ng, rồi sang bÃªn kia tấm liếp vÃ hỏi nhỏ mụ chủ trạm xem người hÃ nh khÃ¡ch ngồi ở gÃ³c phÃ²ng lÃ ai. Mụ đÃ¡p:

- CÃ³ trời biết được, một thằng PhÃ¡p nÃ o đấy. Hắn ngồi đợi ngựa vÃ huÃ½t sÃ¡o năm tiếng đồng hồ rồi đấy. CÃ¡i thằng cha khÃ³ chịu lạ.

Người trẻ tuổi nÃ³i với người hÃ nh khÃ¡ch bằng tiếng

- Ã"ng đi đÃ¢u đấy ạ?

- TÃ´i đi đến thị xÃ£ gần đÃ¢y, vÃ sau đÃ³ đi về nhÃ một lÃ£o địa chủ đÃ£ nhắn người thuÃª tÃ´i lÃ m gia sư. TÃ´i tÃnh ngÃ y hÃ´m nay lÃ đến nơi rồi, nhưng mÃ Ã´ng coi trạm hÃ¬nh như khÃ´ng muốn như vậy. Ở cÃ¡i xứ nÃ y, thưa ngÃ i sĩ quan, khÃ³ tÃ¬m đÃ¢u ra ngựa lắm.

- Thế anh về lÃ m với lÃ£nh chÃºa nÃ o ở vÃ¹ng nÃ y? â€" viÃªn sĩ quan hỏi.

- Với Ã´ng TơrÃ´iÃªkurốp ạ, – người PhÃ¡p trả lời.

- Với Ã´ng TơrÃ´iÃªkurốp? TơrÃ´iÃªkurốp lÃ ai thế nhỉ?

- Ma foi, mon officierâ€¦ (Thực tÃ¬nh, thưa Ã´ng sĩ quan – tiếng PhÃ¡p) TÃ´i nghe người ta nÃ³i nhiều điều chẳng lÃ nh về Ã´ng nÃ y. Họ bảo rằng Ã´ng ta lÃ người hÃ¡ch dịch, hay dở chứng, mÃ với người nhÃ thÃ¬ đối xử rất hung Ã¡c, rằng khÃ´ng ai cÃ³ thể hợp với Ã´ng ấy được, rằng ai nghe đến tÃªn Ã´ng cũng phải run sợ, họ lại cÃ²n nÃ³i rằng Ã´ng chẳng kiÃªn nể gÃ¬ bọn gia sư (avec les outchitels – tiếng PhÃ¡p trong nguyÃªn bản. Chữ â€œoutchitelsâ€ vốn lÃ tiếng Nga, người ngoại quốc thường dÃ¹ng để chỉ người gia sư.) vÃ cÃ³ hai người đÃ£ bị Ã´ng ta đÃ¡nh gần chết.

- Trời! Thế mÃ Ã´ng lại định đến ở với một con quÃ¡i vật như vậy ư?

- Biết lÃ m thế nÃ o được, thưa ngÃ i sĩ quan? Ã"ng ta trả lương hậu, mỗi năm ba nghÃ¬n rÃºp, cơm ăn Ã¡o mặc. May ra tÃ´i cÃ³ phÃºc hơn mấy người trước chăng. TÃ´i cÃ³ một mẹ giÃ , một nửa số lương tÃ´i sẽ gửi cho mẹ tÃ´i, cÃ²n lại thÃ¬ trong năm năm cũng cÃ³ được một số vốn nho nhỏ đủ cho tÃ´i tự lập, vÃ đến lÃºc đÃ³ thÃ¬ bonsoir (xin chÃ o – tiếng PhÃ¡p), tÃ´i sẽ đi Pari buÃ´n bÃ¡n.

- Ã"ng cÃ³ quen biết ai ở TơrÃ´iÃªkurốp

- Chả quen ai cả, Ã´ng ấy nhắn bÃ con ở MÃ¡txcơva thuÃª hộ. Chả bÃ¡c đầu bếp của người nhÃ bÃ con Ã´ng ta lÃ chỗ đồng hương với tÃ´i, nÃªn cÃ³ giới thiệu tÃ´i. Cũng xin ngÃ i biết cho rằng tÃ´i định lÃ m nghề bÃ¡nh kẹo, chứ khÃ´ng phải lÃ m nghề gia sư â€" nhưng nghe nÃ³i ở nước cÃ¡c ngÃ i lÃ m gia sư kiếm được nhiều tiền hơnâ€¦

ViÃªn sĩ quan nghĩ ngợi một lÃºc rồi nÃ³i với người PhÃ¡p:

- Ã"ng nÃ y, nếu cÃ³ người biếu Ã´ng một vạn rÃºp tiền mặt với điều kiện lÃ Ã´ng đi ngay về Pari, thÃ¬ Ã´ng nghĩ thế nÃ o?

Người PhÃ¡p kinh ngạc nhÃ¬n viÃªn sĩ quan, mỉm cười lắc đầu. Vừa lÃºc ấy viÃªn coi trạm đi vÃ o bÃ¡o:

- Thưa đÃ£ cÃ³ ngựa rồi đấy ạ.

Người đÃ y tớ cũng vÃ o bảo như vậy. ViÃªn sĩ quan nÃ³i:

- Được, cÃ¡c anh ra ngoÃ i một lÃ¡t.

ViÃªn coi trạm vÃ người đÃ y tớ đi ra. ViÃªn sĩ quan nÃ³i tiếp bằng tiếng PhÃ¡p:

- TÃ´i khÃ´ng nÃ³i đÃ¹a đÃ¢u, tÃ´i cÃ³ thể đưa cho Ã´ng một vạn rÃºp, tÃ´i chỉ yÃªu cầu Ã´ng đi nơi khÃ¡c vÃ để giấy mÃ¡ lại cho tÃ´i.

NÃ³i đoạn viÃªn sĩ quan mở trÃ¡p lấy ra mấy tập giấy bạc. Người PhÃ¡p giương mắt trÃ²n xoe. Hắn khÃ´ng biết nghĩ thế nÃ o nữa. Hắn kinh ngạc lắp lại:

- TÃ´i đi nơi khÃ¡câ€¦ để giấy cho ngÃ i. ĐÃ¢y, giấy tờ của tÃ´i đÃ¢yâ€¦ nhưng chắc ngÃ i nÃ³i đÃ¹a: lấy giấy tờ của tÃ´i lÃ m gÃ¬ kia chứ?

- ĐÃ³ khÃ´ng phải lÃ việc của Ã´ng. TÃ´i xin hỏi: Ã´ng cÃ³ bằng lÃ²ng hay khÃ´ng nÃ o

Người PhÃ¡p vẫn chưa dÃ¡m tin lÃ thật. Hắn chÃ¬a giấy tờ cho viÃªn sĩ quan trẻ tuổi. Người nÃ y nhÃ¬n qua cÃ¡c giấy tờ đÃ³ một lượt.

- Giấy hộ chiếu của Ã´ngâ€¦ tốt! NÃ o, thư giới thiệu, xem nÃ o. Giấy khai sinh, tốt lắm. NÃ o! ĐÃ¢y tiền của Ã´ng, xin Ã´ng quay lại MÃ¡txcơva cho. ChÃ o Ã´ngâ€¦

Người PhÃ¡p đứng đực ra.

ViÃªn sĩ quan lại quay vÃ o:

- TÃ nữa tÃ´i quÃªn điều quan trọng nhất. Ã"ng phải lấy danh dự mÃ hứa với tÃ´i rằng tất cả chuyện nÃ y đều phải giữ hết sức kÃn, chỉ cÃ³ tÃ´i vÃ Ã´ng biết thÃ´i, Ã´ng phải lấy danh dự mÃ hứa đi.

- Xin lấy danh dự mÃ hứa. Nhưng mÃ giấy tờ của tÃ´iâ€¦ khÃ´ng cÃ³ giấy tờ thÃ¬ tÃ´i biết lÃ m thế nÃ o được?

- Hễ đến thị xÃ£ nÃ o trước lÃ Ã´ng trÃ¬nh rằng bị Đubrốpxki chặn cướp. Họ sẽ tin Ã´ng vÃ sẽ cấp những giấy tờ cần thiết cho. ThÃ´i chÃ o Ã´ng, chÃºc Ã´ng sớm về đến Pari vÃ gặp mẹ được mạnh khoẻ.

Đubrốpxki ra khỏi phÃ²ng, lÃªn xe vÃ phÃ³ng đi.

ViÃªn coi trạm nhÃ¬n qua cửa sổ vÃ khi xe đi khỏi, liền bảo vợ:

- BÃ PakhÃ´mốpna nÃ y, cÃ³ biết cÃ¡i gÃ¬ khÃ´ng? Đubrốpxki đấy!

Mụ vợ chồm ra cửa sổ, nhưng đÃ£ muộn rồi. Đubrốpxki đi đÃ£ xa. Mụ quay ra mắng chồng:

- Ã"ng thật khÃ´ng sợ ChÃºa, Ã´ng XiđÃ´rÃ´vÃch ạ, sao lÃºc nÃ£y Ã´ng khÃ´ng nÃ³i, để cho tÃ´i xem mặt Đubrốpxki một tÃ, bÃ¢y giờ thÃ¬ đời nÃ o cÃ³ dịp thấy lại được nữa. Ã"ng thật đến lÃ

Người PhÃ¡p vẫn đứng đực ra đấy. Việc thoả thuận với viÃªn sĩ quan, mÃ³n tiền bỗng dưng nhận được, hắn cÃ³ cảm tưởng như đều lÃ giấc mộng. Nhưng mấy tập giấy bạc đang nằm sờ sờ trong tÃºi hắn xÃ¡c nhận rằng cÃ¡i sự việc lạ lÃ¹ng vừa xảy ra lÃ cÃ³ thật.

Hắn quyết định thuÃª ngựa ra thị xÃ£. Người phu trạm cho ngựa kÃ©o xe đi bước một, vÃ mÃ£i đến đÃªm họ mới lÃª đến thị xÃ£.

Khi sắp đến một cÃ¡i trạm gÃ¡c – gọi lÃ trạm gÃ¡c nhưng cũng chỉ cÃ³ một cÃ¡i chÃ²i canh đÃ£ mục nÃ¡t chả cÃ³ ai đứng canh cả – người PhÃ¡p cho đỗ xe lại, xuống xe đi bộ vÃ lấy tay ra hiệu nÃ³i với người phu trạm lÃ hắn cho anh ta cÃ¡i va-li vÃ cÃ¡i xe lÃ m tiền uống rượu. Người phu trạm cũng kinh ngạc trước sự hÃ o phÃ³ng ấy như trước đÃ¢y chÃnh người PhÃ¡p đÃ£ kinh ngạc trước lời đề nghị của Đubrốpxki. Sau khi kết luận rằng cÃ¡i anh chÃ ng ngoại quốc nÃ y đÃ£ phÃ¡t điÃªn, người phu trạm cÃºi sÃ¡t đất cảm tạ hắn ta, vÃ thấy rằng khÃ´ng nÃªn vÃ o thị xÃ£ lÃ m gÃ¬, anh ta đÃ¡nh xe đến một quÃ¡n rượu quen thuộc, mÃ chủ nhÃ¢n vốn lÃ bạn cũ. Người phu trạm la cÃ suốt đÃªm ở đấy, vÃ hÃ´m sau đÃ¡nh cỗ ngựa khÃ´ng về nhÃ , khÃ´ng cÃ³ xe, khÃ´ng cÃ³ va-li, mặt bự ra vÃ mắt đỏ ngầu.

Đubrốpxki cầm giấy tờ của người PhÃ¡p ngang nhiÃªn đến trÃ¬nh diện với TơrÃ´iÃªkurốp, như ta đÃ£ thấy, vÃ vÃ o ở trong nhÃ lÃ£o. KhÃ´ng biết chÃ ng cÃ³ Ã½ định gÃ¬ (về sau chÃºng ta sẽ rÃµ) nhưng hạnh kiểm của chÃ ng suốt thời gian lÃ m gia sư khÃ´ng hề cÃ³ điều gÃ¬ đÃ¡ng chÃª trÃ¡ch. Quả tÃ¬nh chÃ ng ta cÃ³ Ãt chÃº Ã½ đến việc giÃ¡o dục cậu bÃ© Xasa, để cho cậu bÃ© tha hồ đÃ¹a nghịch, vÃ cũng Ãt khi quở trÃ¡ch cậu ta về bÃ i vở – những bÃ i vở đÃ³ chỉ ra cho cÃ³ lệ – ngược lại Đubrốpxki chăm chÃº theo dÃµi những bước tấn tới của Masa về Ã¢m nhạc vÃ thường ngồi hÃ ng mấy giờ liền với cÃ´ nữ sinh của mÃ¬nh trước chiếc dương cầm. Ai cũng mến người gia sư trẻ tuổi â€" Kirila PÃªtơrÃ´vÃch thÃ¬ thÃch cÃ¡i tÃnh can đảm vÃ sự nhanh nhẹn của chÃ ng khi đi săn, Maria Kirilốpna thÃ¬ mến lÃ²ng tận tÃ¢m khÃ´ng bờ bến vÃ những cử chỉ săn sÃ³c rụt rÃ¨ của chÃ ng, Xasa thÃ¬ ưa tÃnh dễ dÃ£i của chÃ ng đối với những trÃ² nghịch ngợm của nÃ³, gia nhÃ¢n thÃ¬ ưa tÃnh hiền lÃ nh vÃ rộng rÃ£i hÃ o phÃ³ng rất hiếm cÃ³ ở địa vị chÃ ng. CÃ²n chÃ ng thÃ¬ cÃ³ vẻ như quyến luyến với cả gia đÃ¬nh vÃ tự xem như đÃ£ thÃ nh một người nhÃ rồi vậy.

Kể từ khi chÃ ng đến nhậm chức gia sư cho đến cÃ¡i ngÃ y hội đÃ¡ng ghi nhớ nọ, đÃ£ được trọn một thÃ¡ng, thế mÃ khÃ´ng hề cÃ³ ai dÃ¨ rằng cÃ¡i anh chÃ ng gia sư người PhÃ¡p hiền lÃ nh nÃ y lại chÃnh lÃ cÃ¡i tÃªn đạo tặc ghÃª gớm mÃ tÃªn tuổi đang lÃ m cho tất cả cÃ¡c lÃ£nh chÃºa trong vÃ¹ng phải khiếp sợ. Trong suốt thời gian đÃ³ Đubrốpxki khÃ´ng ra khỏi ấp PÃ´krốpxcÃ´iÃª, nhưng những tin tức về cướp bÃ³c vẫn khÃ´ng thưa thớt, nhờ trÃ tưởng tượng phong phÃº của dÃ¢n lÃ ng cũng cÃ³, nhưng cũng cÃ³ thể lÃ bọn cướp trong khi vắng chủ tướng vẫn cứ tiếp tục hÃ nh động như thường.

CÃ¹ng ngủ chung buồng với một người mÃ chÃ ng cÃ³ thể xem như một kẻ thÃ¹ riÃªng, một trong những kẻ đÃ£ lÃ m cho chÃ ng sa cơ lỡ vận, Đubrốpxki khÃ´ng cưỡng nổi sự cÃ¡m dỗ. ChÃ ng biết hắn cÃ³ cÃ¡i tÃºi da, vÃ quyết định lấy cÃ¡i tÃºi đÃ³. ChÃºng ta đÃ£ thấy chÃ ng lÃ m cho lÃ£o AntÃ´n PÃ¡pnutÃch đÃ¡ng thương kia kinh hoÃ ng như thế nÃ o vÃ¬ sự biến dạng đột ngột của chÃ ng từ gia sư thÃ nh tướng cướp.

VÃ o lÃºc chÃn giờ sÃ¡ng cÃ¡c phÃ²ng khÃ¡ch khứa ngủ lại ở PÃ´krốpxcÃ´iÃª lục tục đến tụ tập ở phÃ²ng khÃ¡ch. Ở đấy Mria Kirilốpna mặc Ã¡o dÃ i buổi sÃ¡ng đÃ£ đốt ấm xa-mÃ´-va pha trÃ vÃ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch mÃ¬nh mặc Ã¡o bÃ´ng, chÃ¢n đi giÃ y vải đang uống nước trÃ trong một cÃ¡i chÃ©n to như cÃ¡i chậu. AntÃ´n PÃ¡pnutÃch ra sau cÃ¹ng; lÃ£o ta trÃ´ng xanh xao vÃ cÃ³ vẻ hoảng sợ đến nỗi ai cũng phải ngạc nhiÃªn, vÃ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch phải hỏi thăm lÃ£o xem cÃ³ ốm đau gÃ¬ khÃ´ng. AntÃ´n PÃ¡pnutÃch trả lời lÃu nhÃu chẳng cÃ³ mạch lạc gÃ¬ cả, vÃ chốc chốc lại đưa mắt sợ sệt nhÃ¬n anh gia sư lÃºc bấy giờ đang ngồi đấy, vẻ điềm tĩnh vÃ hiền lÃ nh, như khÃ´ng cÃ³ việc gÃ¬ xảy ra cả.

VÃ i phÃºt một người nhÃ vÃ o bÃ¡o với AntÃ´n PÃ¡pnutÃch rằng xe ngựa đÃ£ sẵn â€" lÃ£o vội vÃ£ cÃ¡o từ mặc dÃ¹ chủ nhÃ¢n thiết tha nÃ i lÃ£o ở lại chơi, lÃ£o vẫn hấp tấp ra khỏi phÃ²ng vÃ lập tức lÃªn xe đi mất. Người ta khÃ´ng hiểu lÃ£o cÃ³ việc gÃ¬ vÃ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch kết luận rằng lÃ£o ta bị bội thực. Sau buổi tiệc trÃ vÃ buổi ăn điểm tÃ¢m tạm biệt, khÃ¡ch khứa lần lượt ra về, vÃ chẳng bao lÃ¢u ấp PÃ´krốpxcÃ´iÃª lại trở lại với nếp sống thường lệ.

Chương XII

VÃ i ngÃ y qua, chẳng cÃ³ việc gÃ¬ đặc biệt xảy ra cả. Đời sống cO11;a những người ở PÃ´krốpxcÃ´iÃª trÃ´i qua một cÃ¡ch đơn điệu, ngÃ y nÃ o cũng như ngÃ y nÃ o. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch ngÃ y ngÃ y đi săn; Maria Kirilốpna thÃ¬ xem sÃ¡ch, đi dạo vÃ học Ã¢m nhạc – nhất lÃ học Ã¢m nhạc. NÃ ng đÃ£ bắt đầu hiểu được lÃ²ng mÃ¬nh, vÃ bất giÃ¡c bối rối khi nhận thấy rằng mÃ¬nh khÃ´ng hẳn lÃ dửng dưng đối với những đức tÃnh tốt đẹp của chÃ ng thanh niÃªn người PhÃ¡p. Về phÃa người gia sư thÃ¬ anh ta khÃ´ng vượt quÃ¡ giới hạn của sự kÃnh cẩn vÃ bao giờ cũng giữ một khuÃ´n phÃ©p lễ độ nghiÃªm khắc, vÃ nhờ thế mÃ khỏi chạm vÃ o lÃ²ng tự trọng của nÃ ng vÃ trÃ¡nh khỏi những Ã½ nghi ngại của nÃ ng. NÃ ng ngÃ y cÃ ng tin cẩn buÃ´ng mÃ¬nh theo cÃ¡i thÃ³i quen dễ chịu được sống cạnh chÃ ng. KhÃ´ng cÃ³ ĐÃªphoÃ³cgiơ thÃ¬ nÃ ng thấy buồn chÃ¡n vÃ khi cÃ³ chÃ ng bÃªn cạnh nÃ ng luÃ´n luÃ´n chÃº Ã½ đến chÃ ng, việc gÃ¬ cũng muốn biết Ã½ kiến của chÃ ng vÃ bao giờ cũng đồng Ã½ với chÃ ng. CÃ³ lẽ nÃ ng chưa yÃªu, nhưng chỉ cần một sự ngăn cản gÃ¬, một nỗi Ã©o le trắc trở gÃ¬ của số phận cũng đủ chon ngọn lửa yÃªu đương tha thiết bÃ¹ng lÃªn trong lÃ²ng nÃ ng.

Một hÃ´m nÃ ng đi vÃ o phÃ²ng học nhạc như thường lệ; nÃ ng rất ngạc nhiÃªn nhận thấy vẻ mặt người gia sư tÃ¡i xanh đi vÃ trÃ´ng chÃ ng cÃ³ vẻ bối rối. NÃ ng mở đÃ n dương cầm, hÃ¡t qua vÃ i nốt, nhưng Đubrốpxki kÃªu nhức đầu vÃ xin lỗi nÃ ng, bỏ dở buổi học. Khi gấp sÃ¡ch nhạc lại, Đubrốpxki kÃn đÃ¡o đưa cho nÃ ng một mảnh giấy. Maria Kirilốpna khÃ´ng kịp suy nghĩ, cầm lấy mảnh giấy vÃ lập tức thấy hốận, nhưng Đubrốpxki đÃ£ đi ra mất rồi. Maria Kirilốpna về phÃ²ng riÃªng, mở tờ giấy ra vÃ đọc những dÃ²ng sau đÃ¢y:

â€œTối nay, lÃºc bảy giờ, xin cÃ´ ra ngÃ´i nhÃ bÃ¡t giÃ¡c bÃªn bờ suối. TÃ´i cÃ³ chuyện rất cần muốn thưa với cÃ´â€.

TrÃ tÃ² mÃ² của nÃ ng đÃ£ bị kÃch động rất mạnh. Từ lÃ¢u nÃ ng đÃ£ đoÃ¡n rằng chÃ ng sẽ cÃ³ lÃºc bÃ y tỏ, vÃ nÃ ng vừa mong ước, vừa lo sợ điều ấy. NÃ ng muốn được nghe chÃ ng xÃ¡c nhận những điều mÃ nÃ ng đÃ£ phỏng đoÃ¡n, nhưng nÃ ng cảm thấy rằng nghe những lời như vậy của một người mÃ hoÃ n cảnh khÃ´ng cho phÃ©p hy vọng lấy được nÃ ng lÃ một việc khÃ´ng đứng đắn. NÃ ng quyết định đến chỗ hẹn hÃ², nhưng chỉ cÃ²n do dự một điều: nÃ ng sẽ tiếp nhận những lời bÃ y tỏ đÃ³ như thế nÃ o, với một thÃ¡i độ cÃ´ng phẫn quÃ½ phÃ¡i chăng, đưa ra những lời khuyÃªn nhủ Ã´n tồn chăng, hay lÃ vui vẻ giễu cợt, hay lÃ im lặng? Trong khi chờ đợi, cứ phÃºt phÃºt nÃ ng lại đưa mắt nhÃ¬n đồng hồ. Trời tối dần, người ta thắp nến lÃªn, Kirila PÃªtơrÃ´vÃch ra ngồi đÃ¡nh bÃ i bÃ´-stÃ´ng với mấy người lÃ¡ng giềng mới đến; đồng hồ trong phÃ²ng ăn điểm sÃ¡u giờ bốn mươi lăm, vÃ Maria Kirilốpna nhÃ¨ nhẹ đi ra thềm nhÃ¬n quanh một lÃºc, rồi chạy ra vườn.

ĐÃªm tối như mực, mÃ¢y đen bao phủ đầy trời, cÃ¡ch hai bước đÃ£ khÃ´ng trÃ´ng thấy gÃ¬ rồi, nhưng Maria Kirilốpna đi trong bÃ³ng tối, lần theo những lối đi quen thuộc vÃ một phÃºt sau đÃ£ đến chỗ nhÃ bÃ¡t giÃ¡c. NÃ ng dừng lại thở để khi gặp ĐÃªphoÃ³cgiơ cho cÃ³ vẻ thản nhiÃªn vÃ ung dung. Nhưng ĐÃªphoÃ³cgiơ đÃ£ đứng trước mặt nÃ ng. ChÃ ng nÃ³i khẽ, giọng buồn rầu:

- TÃ´i xin cảm ơn cÃ´ đÃ£ khÃ´ng từ chối lời thỉnh cầu của tÃ´i. VÃ thử cÃ´ khÃ´ng bằng lÃ²ng đến thÃ¬ tÃ´i đến tuyệt vọng mất.

Maria Kirilốpna trả lời một cÃ¢u đÃ£ chuẩn bị sẵn:

- TÃ´i hy vọng rằng Ã´ng sẽ khÃ´ng lÃ m cho tÃ´i hối hận vÃ¬ sự khoan dung của t

ChÃ ng lặng thinh một lÃºc vÃ hÃ¬nh như cố lấy hết can đảm ra. Cuối cÃ¹ng chÃ ng nÃ³i:

- HoÃ n cảnh bắt buộcâ€¦ tÃ´i phải từ giÃ£ cÃ´. CÃ³ lẽ cÃ´ sẽ nghe người ta nÃ³i chuyện về tÃ´i, nhưng trước khi ra đi, tÃ´i phải giÃ£i bÃ y để cÃ´ rÃµâ€¦

Maria Kirilốpna im lặng. NÃ ng cho rằng đÃ³ lÃ những cÃ¢u mở đầu cho cuộc bÃ y tỏ tÃ¬nh yÃªu mÃ nÃ ng mong đợi.

ChÃ ng cÃºi đầu nÃ³i tiếp:

- TÃ´i khÃ´ng phải như cÃ´ vẫn tưởng, tÃ´i khÃ´ng phải người PhÃ¡p ĐÃªphoÃ³cgiơ, tÃ´i lÃ Đubrốpxki.

Maria Kirilốpna kÃªu lÃªn một tiếng.

- CÃ´ đừng sợ, tÃ´i van cÃ´, cÃ´ đừng sợ tÃªn tÃ´i. VÃ¢ng, tÃ´i lÃ con người khốn nạn, đÃ£ bị cha cÃ´ cướp mất miếng ăn, đuổi ra khỏi nhÃ vÃ bắt buộc phải đi cướp trÃªn cÃ¡c đường trường. Nhưng xin cÃ´ đừng sợ – dÃ¹ lÃ sợ cho cÃ´ hay sợ cho cha cÃ´. Tất cả đều đÃ£ qua. TÃ´i đÃ£ tha thứ cho cha cÃ´. CÃ´ biết khÃ´ng, chÃnh cÃ´ đÃ£ cứu cho cha cÃ´ thoÃ¡t chết. ĐÃ¡ng lẽ hÃ nh động đẫm mÃ¡u đầu tiÃªn của tÃ´i sẽ nhằm vÃ o người ấy. TÃ´i đÃ£ đi quanh nhÃ cÃ´, định sẵn sẽ phÃ³ng hoả những nơi nÃ o, định sẵn sẽ lọt vÃ o buồng ngủ của cha cÃ´ bằng lối nÃ o, lÃ m thế nÃ o để chặn hết đường tẩu thoÃ¡t của cha cÃ´ â€" trong giờ phÃºt đÃ³ cÃ´ đÃ£ đi qua trước mặt tÃ´i, như một bÃ³ng thiÃªn thần, vÃ lÃ²ng tÃ´i đÃ£ dịu xuống, tÃ´i đÃ£ hiểu rằng nơi cÃ´ ở lÃ thiÃªng liÃªng, hiểu rằng những người cÃ³ liÃªn hệ mÃ¡u mủ với cÃ´ khÃ´ng thể bị tÃ´i nguyền rủa được. TÃ´i từ bỏ Ã½ định trả thÃ¹ như từ bỏ một Ã½ nghĩ điÃªn rồ. CÃ³ những ngÃ y tÃ´i chỉ lang thang quanh cÃ¡c khu vườn của ấp PÃ´krốpxcÃ´iÃª, hy vọng được đứng nhÃ¬n từ xa xa tÃ Ã¡o trắng của cÃ´. Trong những buổi đi dạo chơi vÃ´ tư vÃ bất cẩn của cÃ´, tÃ´i đÃ£ đi theo cÃ´, len lỏi từ khÃ³m cÃ¢y nÃ y sang khÃ³m cÃ¢y khÃ¡c, sung sướng vÃ¬ nghĩ rằng đang được bảo vệ cÃ´, rằng ở đÃ¢u tÃ´i bÃ mật cÃ³ mặt được an toÃ n. Cuối cÃ¹ng một dịp may đÃ£ hiện ra. TÃ´i đến ở trong nhÃ cÃ´. Ba tuần lễ đối với tÃ´i lÃ những ngÃ y đầy h�! �nh phÃºc, kỷ niệm của những ngÃ y ấy sẽ lÃ một nguồn an ủi cho cuộc đời buồn khổ của tÃ´iâ€¦ HÃ´m nay tÃ´i nhận được một tin cho biết rằng tÃ´i khÃ´ng thể ở đÃ¢y được nữa. TÃ´i phải xa cÃ´ kể từ hÃ´m nayâ€¦ kể từ giờ nÃ yâ€¦ Nhưng trước khi đi, tÃ´i phải bÃ y tỏ với cÃ´ để cÃ´ đừng nguyền rủa tÃ´i, đừng khinh tÃ´i. Xin cÃ´ thỉnh thoảng nghĩ đến Đubrốpxki. Xin cÃ´ biết cho rằng con người đÃ³ đÃ¡ng lẽ sinh ra để sống một cuộc đời khÃ¡c, rằng tÃ¢m hồn người đÃ³ đÃ£ biết yÃªu cÃ´, rằng khÃ´ng bao giờâ€¦

Đến đÃ¢y chợt cÃ³ tiếng huÃ½t khẽ, vÃ Đubrốpxki im bặt, chÃ ng cầm lấy tay Masa Ã¡p vÃ o đÃ´i mÃ´i nÃ³ng bừng của chÃ ng. Lại cÃ³ tiếng huÃ½t, Đubrốpxki nÃ³i:

- Xin lỗi cÃ´, người ta gọi tÃ´i, chỉ một phÃºt nữa lÃ tÃ´i cÃ³ thể nguy. â€" ChÃ ng bỏ đi. Maria Kirilốpna đứng yÃªn. Đubrốpxki bỗng quay lại vÃ nắm lấy tay nÃ ng.

- Nếu bao giờ, – chÃ ng nÃ³i rất Ã¢u yếm, giọng cảm động, – nếu bao giờ cÃ´ cÃ³ vịÃªc chẳng may xảy đến mÃ cÃ´ khÃ´ng biết trÃ´ng mong ai giÃºp đỡ hay che chở, cÃ´ cÃ³ hứa với tÃ´i lÃ cÃ´ sẽ nhờ đến tÃ´i, đÃ²i hỏi tÃ´i lÃ m tất cả những gÃ¬ cÃ³ thể cứu cÃ´ được khÃ´ng? CÃ´ cÃ³ hứa lÃ sẽ khÃ´ng hắt hủi lÃ²ng tận tuỵ của tÃ´i vÃ¬ cÃ´ khÃ´ng?

Maria Kirilốpna im lặng khÃ³c. Tiếng huÃ½t lại nổi lÃªn một lần thứ ba. Đubrốpxki giục:

- CÃ´ lÃ m tÃ´i phải chết mất. TÃ´i nhất định khÃ´ng đi, nếu cÃ´ chưa trả lời. CÃ´ cÃ³ hứa với tÃ´i như vậy hay khÃ´ng?

- TÃ´i xin hứa, – người con gÃ¡i đÃ¡ng thương nÃ³i khẽ.

Maria Kirilốpna trở vÃ o nhÃ , lÃ²ng vÃ´ cÃ¹ng xÃºc động vÃ¬ cuộc gặp gỡ với Đubrốpxki. NÃ ng thấy hÃ¬nh như người trong nhÃ đang chạy nhốn nhÃ¡o, cả nhÃ đều kinh động lÃªn, trong sÃ¢n lố nhố những i, dưới thềm cÃ³ một cỗ xe ba ngựa đỗ. NÃ ng nghe tiếng Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nÃ³i xa xa vÃ nÃ ng hấp tấp trở vÃ o nhÃ , sợ người nhÃ để Ã½ thấy nÃ ng vắng mặt mÃ sinh nghi. Trong phÃ²ng khÃ¡ch nÃ ng gặp Kirila PÃªtơrÃ´vÃch, khÃ¡ch khứa đang xÃºm quanh Ã´ng bạn quen của chÃºng ta lÃ viÃªn cảnh sÃ¡t trưởng mÃ hỏi han rối rÃt. ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng mặc Ã¡o đi đường, vÃµ trang từ đầu đến chÃ¢n, trả lời họ với một dÃ¡ng điệu bÃ mật vÃ quan trọng.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch hỏi con:

- NÃ£y giờ con ở đÃ¢u hả Masa? Con cÃ³ gặp ĐÃªphoÃ³cgiơ khÃ´ng?

Masa cố bÃ¬nh tĩnh trả lời lÃ khÃ´ng gặp.

- MÃ y thử tưởng tượng, – Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nÃ³i tiếp, – thằng cha cảnh sÃ¡t trưởng nÃ y đến đÃ¢y để bắt hắn vÃ nÃ³i quả quyết với tao rằng hắn lÃ Đubrốpxki thÃ¬ cÃ³ lạ khÃ´ng chứ!

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng kÃnh cẩn nÃ³i:

- Bẩm quan lớn theo nhận dạng thÃ¬ đÃºng lÃ hắn đấy ạ.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch ngắt lời:

- Ã€, cÃ¡i anh nÃ y, anh mang tờ giấy nhận dạng của anh xÃ©o đi đÃ¢u thÃ¬ xÃ©o. Ta sẽ khÃ´ng nộp cÃ¡i thằng PhÃ¡p ấy cho anh đÃ¢u, phải để ta tự điều tra lấy việc nÃ y đÃ£. LÃ m sao mÃ tin được cÃ¡i thằng cha AntÃ´n PÃ¡pnutÃch, một thằng dÃ¡t như cÃ¡y vÃ suốt đời nÃ³i dối; hắn nằm mơ thấy anh gia sư muốn cướp tiền của hắn chứ gÃ¬? Thế sao sÃ¡ng hÃ´m ấy hắn lại khÃ´ng nÃ³i cho ta biết?

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng đÃ¡p:

- Bẩm quan lớn, tÃªn PhÃ¡p doạ nạt hắn, vÃ bắt hắn thề lÃ sẽ im hơi lặng tiếng.

- ToÃ n chuyện lÃ¡o cả, – Kirila PÃªtơrÃ´vÃch kết luận, – ta sẽ lÃ m cho ra ngÃ´ ra khoai ngay bÃ¢y giờ. NÃ y anh gia sư đÃ¢u? lÃ£o hỏi người đÃ y tớ mới đi vÃ o.

- Dạ, bẩm chả thấy đÃ¢u cả ạ, – người đÃ y tớ đÃ¡p.

- Thế thÃ¬ phải đi tÃ¬m ngay đi. â€" TơrÃ´iÃªkurốp quÃ¡t, bÃ¢y giờ lÃ£o ta bắt đầu thấy nghi nghi. – Đưa cÃ¡i tờ nhận dạng trứ danh của anh đÃ¢y ta xem nÃ o!

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng lập tức đưa tờ giấy cho lÃ£o.

- Hừ! Hừ! Hai mươi ba tuổiâ€¦ ĐÃºng thế, nhưng vẫn khÃ´ng phải lÃ một bằng chứng. Thế nÃ o, thằng gia sư đÃ¢u?

Người ta đÃ¡p lại:

- Thưa khÃ´ng tÃ¬m thấy đÃ¢u cả ạ.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch bắt đầu lo lắng. Maria Kirilốpna như người mất hồn. Cha nÃ ng nhận xÃ©t:

- Con xanh lắm Masa ạ, bọn chÃºng lÃ m cho con sợ phải khÃ´ng?

- Thưa cha khÃ´ng ạ, con chỉ nhức đầu thÃ´i ạ.

- Con vÃ o buồng mÃ nằm đi, đừng lo lắng gÃ¬ cả.

Masa hÃ´n tay bố vÃ vội đi vÃ o phÃ²ng riÃªng; nÃ ng lăn ra giường khÃ³c nức nở trong một cơn ưu uất dữ dội. Bọn đÃ y tớ gÃ¡i chạy vÃ o cởi Ã¡o cho nÃ ng, lấy nước vÃ£ vÃ o mặt vÃ cho uống đủ cÃ¡c thứ rượu thuốc; họ đặt nÃ ng nằm yÃªn vÃ nÃ ng thiếp đi.

Trong khi đÃ³ người ta vẫn chưa tÃ¬m ra anh người PhÃ¡p. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đi đi lại lại trong phÃ²ng khÃ¡ch vẻ dữ tợn mồm huÃ½t sÃ¡o điệu â€œSấm chiến thắng vang lÃªnâ€. KhÃ¡ch khứa ghÃ© vÃ o tai nhau thÃ¬ thầm, viÃªn cảnh sÃ¡t trưởng vẫn cứ đứng đực ra đấy â€" anh người PhÃ¡p vẫn khÃ´ng thấy đÃ¢u cả. CÃ³ lẽ hắn đÃ£ cÃ³ thÃ¬ giờ trốn đi, vÃ¬ đÃ£ được bÃ¡o trước. Nhưng ai bÃ¡o, bằng cÃ¡ch gÃ¬, cÃ¡i đÃ³ vẫn cÃ²n lÃ một điều bÃ mật.

Đồng hồ đÃ£ điểm mười một tiếng, mÃ chẳng ai nghĩ đến chuyện đi ngủ. Cuối cÃ¹ng, Kirila PÃªtơrÃ´vÃch giận dữ nÃ³i với viÃªn cảnh sÃ¡t trưởng:

- Thế nÃ o, thÃ´i chứ? Chả nhẽ anh lại ở đÃ¢y đến sÃ¡ng Ã ? NhÃ ta cÃ³ phải lÃ cÃ¡i quÃ¡n hÃ ng đÃ¢u, cÃ¡i thÃ¡ anh thÃ¬ cÃ³ mÃ bắt được hắn, nếu hắn quả lÃ Đubrốpxki. Về nhÃ đi vÃ từ rÃ y cố khÃ´n ngoan lÃªn một tÃ. MÃ cả cÃ¡c ngÃ i nữa, – lÃ£o quay sang phÃa khÃ¡ch khứa nÃ³i tiếp. â€" Cũng đến lÃºc nÃªn về rồi đấy. CÃ¡c ngÃ i bảo thắng ngựa đi cho, cÃ²n tÃ´i thÃ¬ đÃ£ buồn ngủ lắm rồi.

NÃ³i xong lời cÃ¡o biệt khÃ´ng lấy gÃ¬ lÃ m lịch sự đÃ³, TơrÃ´iÃªkurốp bỏ đi ngủ.

Chương XIII

Một thời gian trÃ´i qua. KhÃ´ng cÃ³ gÃ¬ quan trọng xảy ra cả. Nhưng vÃ o khoảng đầu mÃ¹a hạ năm sau, cÃ³ nhiều biến đổi lớn trong đời sống gia đÃ¬nh của Kirila PÃªtơrÃ´vÃch.

CÃ¡ch nhÃ lÃ£o độ ba mươi vÃ©c-xta, cÃ³ một khu điền trang lớn của cÃ´ng tước VÃªrÃ¢yxki. CÃ´ng tước lÃ¢u nay sống ở nước ngoÃ i để lại ruộng đất, nhÃ cửa cho một viÃªn thiếu tÃ¡ về hưu quản lÃ½, vÃ giữa hai ấp PÃ´krốpxcÃ´iÃª vÃ ÃcbatÃ´vÃ´, khÃ´ng cÃ³ liÃªn hệ giao dịch gÃ¬ cả. Nhưng vÃ o cuối thÃ¡ng Năm cÃ´ng tước ở ngoại quốc về: từ bÃ© đến lớn, cÃ´ng tước về quÃª lần nÃ y lÃ lần đầu. Quen chơi bời ở nơi đÃ´ hội, VÃªrÃ¢yxki khÃ´ng chịu được cảnh cÃ´ quạnh ở nhÃ , vÃ về được ba bốn hÃ´m thÃ¬ cÃ´ng tước đến ăn tiệc ở nhÃ lÃ£o TơrÃ´iÃªkurốp mÃ cÃ´ng tước đÃ£ từng quen ngÃ y trước.

Năm ấy, cÃ´ng tước khoảng độ năm mươi tuổi, nhưng trÃ´ng lÃ£o cÃ³ vẻ giÃ hơn. Những lối chơi bời quÃ¡ độ đÃ£ lÃ m cho sức khoẻ của lÃ£o suy sụp, vÃ để lại những dấu vết khÃ´ng thể xoÃ¡ được. Tuy vậy trÃ´ng lÃ£o cũng dễ ưa, vÃ¬ quen giao thiệp nhiều trong xÃ£ hội thượng lưu nÃªn lÃ£o cÃ³ những kiểu cÃ¡ch rất nhÃ£ nhặn, nhất lÃ đối với phụ nữ. LÃ£o luÃ´n luÃ´n cần đến những trÃ² giải trÃ vÃ luÃ´n luÃ´n thấy buồn chÃ¡n. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch rất bằng lÃ²ng với vị khÃ¡ch quÃ½ vÃ xem cuộc viếng thăm nÃ y như một dấu hiệu chứng tỏ lÃ²ng kÃnh nể một con người lịch duyệt, trải đời. Vẫn theo lệ thường, lÃ£o dẫn khÃ¡ch đi xem cÃ¡c tổ chức của lÃ£o vÃ cuối cÃ¹ng dẫn khÃ¡ch vÃ o sÃ¢n nuÃ´i chÃ³. Nhưng cÃ´ng tước suÃ½t chết ngạt trong cÃ¡i bầu khÃ´ng khÃ sặc mÃ¹i chÃ³ nÃ y, vÃ phải vội vÃ ng lấy khăn mÃ¹i-soa tẩm nước hoa bịt mũi bỏ đi ra. Khu vườn kiểu cổ trồng bồ đề xÃ©n lÃ¡, với cÃ¡i ao vuÃ´ng vắn vÃ những lối đi đều đặn khÃ´ng lÃ m cho cÃ´ng tước hÃ i lÃ²ng; lÃ£o nÃ y vốn thÃch những khu vườn kiểu Anh vÃ cÃ¡i thứ gọi lÃ â€œthiÃªn nhiÃªnâ€ hơn, nhưng lÃ£o vẫn hết lời khen ngợi vÃ thÃ¡n phục; một người đÃ y tớ đến bÃ¡o rằng thức ăn đÃ£ dọn xong. Họ về ăn bữa trưa. CÃ´ng tước mỏi chÃ¢n vÃ i cuộc đi chơi đÃ£ bắt đầu đi khập khiễng vÃ đÃ¢m ra hối hận về cuộc viếng thăm nÃ y.

Nhưng đến phÃ²ng khÃ¡ch thÃ¬ họ gặp Maria Kirilốpna ra đÃ³n vÃ lÃ£o giÃ đa tÃ¬nh lập tức bị sắc đẹp của nÃ ng quyến rũ. TơrÃ´iÃªkurốp xếp lÃ£o ngồi bÃªn cạnh nÃ ng. CÃ´ng tước được ngồi bÃªn cạnh người đẹp, cao hứng lÃªn, cười nÃ³i vui vẻ vÃ nhiều lần lÃ m cho Maria Kirilốpna chÃº Ã½ bằng cÃ¡ch kể những chuyện rất kỳ lạ. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch rủ cÃ´ng tước cưỡi ngựa đi chơi, nhưng cÃ´ng tước xin lỗi, chỉ vÃ o đÃ´i ủng bằng nhung vÃ vui vẻ chế giễu cÃ¡i bệnh thống phong của mÃ¬nh. LÃ£o nÃ³i lÃ thÃch đi dạo bằng xe ngựa hơn để khỏi xa cÃ´ bạn lÃ¡ng giềng đÃ¡ng yÃªu của lÃ£o. Người ta thắng xe ngựa, hai lÃ£o giÃ vÃ cÃ´ con gÃ¡i ngồi trÃªn xe đi dạo. CÃ¢u chuyện vẫn tiếp tục, Maria Kirilốpna đang vui thÃch ngồi nghe những lời lẽ vui vẻ vÃ nịnh đầm của lÃ£o giÃ lịch thiệp, thÃ¬ bỗng VÃªrÃ¢yxki quay sang Kirila PÃªtơrÃ´vÃch hỏi cÃ¡i ngÃ´i nhÃ chÃ¡y đổ kia lÃ thế nÃ o vÃ cÃ³ phải của lÃ£o khÃ´ng. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cau mÃ y; toÃ dinh thự chÃ¡y đổ nÃ y gợi lÃªn trong lÃ²ng lÃ£o những kỷ niệm rất khÃ³ chịu. LÃ£o đÃ¡p rằng đất nÃ y bÃ¢y giờ lÃ của lÃ£o, nhưng ngÃ y trước lÃ của Đubrốpxki, VÃªrÃ¢yxki

- Của Đubrốpxki Ã ? Thế nÃ o, cÃ¡i tÃªn tướng cướp nổi tiếng ấy Ã ?

- Của cha hắn, – TơrÃ´iÃªkurốp đÃ¡p, – nhưng cha hắn thÃ¬ cũng lÃ một tay tướng cướp thÃ´i.

- Thế bÃ¢y giờ cÃ¡i anh chÃ ng RinanđÃ´⁽¹²⁾ ấy ở đÃ¢u? CÃ²n sống khÃ´ng, đÃ£ bị bắt chưa?

- Hắn vẫn cÃ²n sống, vẫn tự do, vÃ chừng nÃ o mÃ bọn cảnh sÃ¡t trưởng vẫn cÃ²n thÃ´ng đồng với bọn cướp, thÃ¬ chả ai lÃ m gÃ¬ nổi hắn, Ã nÃ y, thưa cÃ´ng tước, thế Đubrốpxki cÃ³ đến thăm trại ÃcbatÃ´vÃ´ lần nÃ o khÃ´ng?

- CÃ³, hÃ¬nh như năm ngoÃ¡i hắn cÃ³ đến cướp bÃ³c hay đốt phÃ¡ cÃ¡i gÃ¬ đấyâ€¦ CÃ´ Maria Kirilốpna nÃ y, giÃ¡ mÃ lÃ m quen đÃ´i chÃºt với cÃ¡i anh chÃ ng nhÃ¢n vật tiểu thuyết ấy cũng thÃº vị đấy nhỉ?

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nÃ³i:

- LÃ m quen! NÃ³ thÃ¬ quen Đubrốpxki quÃ¡ đi rồi, thằng cha ấy dạy Ã¢m nhạc cho nÃ³ suốt ba tuần lễ, nhưng cũng may, nhờ trời nÃ³ chẳng lấy tiền cÃ´ng gÃ¬ cả.

Đến đÃ¢y, Kirila PÃªtơrÃ´vÃch bắt đầu kể lại cÃ¢u chuyện anh gia sư người PhÃ¡p, Maria Kirilốpna thấy như đang ngồi trÃªn bÃ n chÃ´ng. VÃªrÃ¢yxki chăm chÃº nghe kể, vẻ mặt trầm ngÃ¢m, rồi nhận xÃ©t rằng cÃ¢u chuyện thực lÃ kỳ lạ vÃ nÃ³i lảng sang chuyện khÃ¡c. Khi trở về, cÃ´ng tước bảo đÃ¡nh xe ra, vÃ mặc dầu Kirila PÃªtơrÃ´vÃch hết lời khẩn khoản lÃ£o ở lại, lÃ£o vẫn nhất định ra về ngay sau buổi trÃ . Nhưng trước khi đi, lÃ£o mời Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cÃ¹ng quÃ½ nữ đến chơi nhÃ lÃ£o vÃ cÃ¡i lÃ£o Kirila PÃªtơrÃ´vÃch kiÃªu căng ấy cũng ưng thuận, vÃ¬ rằng sau khi xÃ©t cÃ¡i tước cÃ´ng của VÃªrÃ¢yxki, hai ngÃ´i sao⁽¹³⁾ vÃ con số ba nghÃ¬n nÃ´ng nÃ´ của lÃ£o, Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cũng thừa nhận một phần nÃ o rằng VÃªrÃ¢yxki lÃ người ngang hÃ ng với lÃ£o.

Hai ngÃ y sau, Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cÃ¹ng với con gÃ¡i đến nhÃ c VÃªrÃ¢yxki, khi gần đến ÃcbatÃ´vÃ´ lÃ£o khÃ´ng thể khÃ´ng thÃ¡n phục cÃ¡i vẻ sạch sẽ vÃ vui tươi của cÃ¡c tÃºp nhÃ gỗ lÃ m cho nÃ´ng dÃ¢n ở vÃ toÃ nhÃ bằng đÃ¡ của chủ nhÃ¢n xÃ¢y theo kiểu lÃ¢u đÃ i Anh. Trước mặt nhÃ , cÃ³ một bÃ£i cỏ xanh um toả rộng, trÃªn bÃ£i những con bÃ² cÃ¡i giống Thuỵ Sĩ đang ăn cỏ, nhạc đeo ở cổ kÃªu leng keng. Một khu vườn rộng bao bọc bốn phÃa nhÃ . Chủ nhÃ¢n ra đứng ở bậc thềm đÃ³n khÃ¡ch vÃ đưa tay cho Masa vịn; họ đi vÃ o một căn phÃ²ng lớn trang hoÃ ng lộng lẫy. TrÃªn bÃ n ăn đÃ£ dọn sẵn ba bộ đồ ăn cho ba người. CÃ´ng tước dẫn khÃ¡ch ra cửa sổ vÃ một phong cảnh tuyệt đẹp hiện ra trước mặt khÃ¡ch. SÃ´ng VÃ´nga chảy dưới cửa sổ, trÃªn sÃ´ng những chiếc sÃ -lan chở nặng căng buồm trÃ´i, những chiếc thuyền đÃ¡nh cÃ¡ mÃ người ta thường gọi một cÃ¡ch bÃ³ng bẩy lÃ thuyền mất mạng đi lại trÃ²ng trÃ nh. BÃªn kia sÃ´ng, những quả đồi vÃ những cÃ¡nh đồng chạy dÃ i, lÃ¡c đÃ¡c cÃ³ vÃ i thÃ´n xÃ³m lÃ m cho phong cảnh thÃªm sinh động. Sau đÃ³ họ đi xem cÃ¡c dÃ£y phÃ²ng bÃ y những bức họa mÃ cÃ´ng tước đÃ£ mua từ nước ngoÃ i mang về. CÃ´ng tước trÃ¬nh bÃ y cho Maria Kirilốpna nghe nội dung của cÃ¡c bức tranh, tiểu sử của cÃ¡c hoạ sĩ, chỉ rÃµ những ưu khuyết điểm của tranh. CÃ´ng tước khi nÃ³i về hội hoạ khÃ´ng dÃ¹ng những lời lẽ rập khuÃ´n của những người chơi tranh rởm đời vÃ khoe khoang, trÃ¡i lại lÃ£o tỏ ra lÃ một ngườ! i thưởng thức hội hoạ cÃ³ tÃ¢m khÃ giÃ u trÃ tưởng tượng. Maria Kirilốpna nghe cÃ´ng tước nÃ³i rất lấy lÃ m vui thÃch.

Họ ra bÃ n ăn, TơrÃ´iÃªkurốp hết lời khen ngợi rượu của chủ nhÃ¢n vÃ tÃ i nấu bếp của người nhÃ VÃªrÃ¢yxki. CÃ²n Maria Kirilốpna thÃ¬ hoÃ n toÃ n khÃ´ng thấy cÃ³ gÃ¬ gượng ngập hay miễn cưỡng trong khi nÃ³i chuyện với một người mÃ nÃ ng mới gặp lần nÃ y lÃ lần thứ hai. Sau bữa ăn, chủ nhÃ¢n mời khÃ¡ch ra vườn. Họ uống cÃ -phÃª dưới mÃ¡i nhÃ bÃ¡t giÃ¡c, bÃªn bờ một cÃ¡i hồ rộng, rải rÃ¡c cÃ³ những hÃ²n đảo con con nhÃ´ lÃªn. Bỗng nhiÃªn cÃ³ tiếng nhạc vẳng lại vÃ một chiếc thuyền sÃ¡u người chÃ¨o cặp bến sÃ¡t dưới chÃ¢n nhÃ bÃ¡t giÃ¡c. Họ lÃªn thuyền đi trÃªn mặt hồ, quanh cÃ¡c hÃ²n đảo, thỉnh thoảng lại ghÃ© lÃªn xem một vÃ i hÃ²n. TrÃªn một hÃ²n đảo cÃ³ một pho tượng cẩm thạch, trÃªn một hÃ²n khÃ¡c cÃ³ một cÃ¡i động vắng vẻ, trÃªn một hÃ²n thứ ba nữa lại cÃ³ một đÃ i kỷ niệ đề những dÃ²ng chữ bÃ ẩn kÃch thÃch tÃnh tÃ² mÃ² của người con gÃ¡i, mÃ những cÃ¢u nÃ³i Ãºp mở nhÃ£ nhặn của chủ nhÃ¢n khÃ´ng thể lÃ m thoả mÃ£n được. Thời gian trÃ´i qua rất nhanh mÃ khÃ´ng ai để Ã½. Trời đÃ£ bắt đầu xÃ¢m xẩm tối. CÃ´ng tước lấy cớ lÃ sương xuống lạnh hối hả mời khÃ¡ch về. Ấm xa-mÃ´-va đÃ£ đun sẵn đợi họ. CÃ´ng tước thỉnh cầu Maria Kirilốpna đÃ³ng vai chủ nhÃ cho bữa tiệc trÃ của người độc thÃ¢n thÃªm phần ấm cÃºng. NÃ ng vừa rÃ³t trÃ vừa nghe những cÃ¢u chuyện thao thao bất tuyệt của vị chủ nhÃ¢n lắm lời mÃ nhÃ£ nhặn ấy. Bỗng nhiÃªn cÃ³ tiếng nổ lốp bốp vÃ một chiếc phÃ¡o bÃ´ng ! toả sÃ¡ng rực lÃªn trÃªn nền trời. CÃ´ng tước giÃºp Maria Kirilốpna quÃ ng khăn san vÃ o người vÃ mời nÃ ng cÃ¹ng TơrÃ´iÃªkurốp ra lan can. Trước mặt nhÃ , trong bÃ³ng tối, những ngọn lửa muÃ´n mÃ u nổ bÃ¹ng ra, xoay tÃt, bay cao lÃªn, toả ra thÃ nh những bÃ³ lửa, những chiếc lÃ¡ dừa, những vÃ²i nước vÃ rơi xuống như mưa, như sao băng, tắt đi rồi lại chÃ¡y bÃ¹ng lÃªn. Maria Kirilốpna vui thÃch như đứa trẻ. CÃ´ng tước VÃªrÃ¢yxki rất mừng khi thấy Masa vui thÃch như vậy, cÃ²n TÃ´rÃ´iÃªkurốp thÃ¬ rất bằng lÃ²ng với chủ nhÃ¢n, vÃ¬ lÃ£o cho rằng tous les frais (tất cả cÃ¡c chi phÃ – tiếng PhÃ¡p) của cÃ´ng tước lÃ một bằng chứng cho thấy rằng cÃ´ng tước kÃnh nể vÃ muốn chiều lÃ£o.

Bữa ăn tối cũng sang trọng chẳng kÃ©m gÃ¬ bữa ăn trưa. Hai quÃ½ khÃ¡ch được đưa vÃ o cÃ¡c phÃ²ng ngủ dÃ nh riÃªng cho họ, vÃ sÃ¡ng hÃ´m sau họ chia tay với vị chủ nhÃ¢n nhÃ£ nhặn kia, hứa với nhau rằng sẽ sớm gặp lại nhau.

Chương XIV

Maria Kirilốpna đang ngồi thÃªu trong phÃ²ng riÃªng, trước khung cửa sổ. NÃ ng khÃ´ng lẫn đường kim như tÃ¬nh nhÃ¢n của chÃ ng CÃ´nrÃ¡t⁽¹⁴⁾, vÃ¬ mơ tưởng đến người yÃªu mÃ thÃªu hoa hồng bằng chỉ xanh. Dưới mũi kim của nÃ ng, đường thÃªu mÃ´ phỏng đÃºng y như hÃ¬nh mẫu. Tuy vậy Ã½ nghĩ của nÃ ng khÃ´ng để vÃ o cÃ´ng việc, Ã½ nghĩ của nÃ ng đang gửi đến một chốn nÃ o xa xăm lắm.

Đột nhiÃªn một bÃ n tay nhÃ¨ nhẹ thÃ² vÃ o khung cửa sổ; cÃ³ người vừa đặt một bức thư lÃªn bÃ n thÃªu vÃ biến mất trước khi Maria Kirilốpna kịp trấn tĩnh lại. Vừa lÃºc đÃ³ một người đÃ y tớ vÃ o gọi nÃ ng ra cho Kirila PÃªtơrÃ´vÃch. NÃ ng bồi hồi giấu bức thư vÃ o khăn quÃ ng vÃ vội vÃ ng đến phÃ²ng lÃ m việc của cha.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch khÃ´ng ngồi một mÃ¬nh. CÃ´ng tước VÃªrÃ¢yxki cũng đang ở đấy. Khi Maria Kirilốpna bước vÃ o, cÃ´ng tước yÃªn lặng đứng dậy cÃºi chÃ o nÃ ng với một dÃ¡ng điệu lÃºng tÃºng mÃ trước đÃ¢y lÃ£o khÃ´ng hề cÃ³.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nÃ³i:

- Con lại đÃ¢y Masa, cha cho con biết một tin mÃ cha hy vọng sẽ lÃ m cho con vui mừng. ĐÃ¢y, vị hÃ´n phu của con đÃ¢y: cÃ´ng tước đến hỏi con đấy.

Masa vÃ´ cÃ¹ng kinh ngạc. Mặt nÃ ng tÃ¡i xanh đi như người chết. NÃ ng lặng thinh. CÃ´ng tước đến gần nÃ ng cầm lấy tay nÃ ng vÃ cÃ³ vẻ cảm động hỏi nÃ ng cÃ³ bằng lÃ²ng ban hạnh phÃºc cho lÃ£o ta khÃ´ng. Masa lặng thinh.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đỡ lời:

- Bằng lÃ²ng, nhất định bằng lÃ²ng rồi! Nhưng cÃ´ng tước cÃ²n lạ gÃ¬, đÃ n bÃ con gÃ¡i chÃºng nÃ³ cũng khÃ³ nÃ³i thẳng ra như vậy. NÃ o, cÃ¡c con hÃ´n nhau đi chứ, chÃºc cÃ¡c con hạnh phÃºc.

Masa đứng đờ ra, khÃ´ng nhÃºc nhÃch. CÃ´ng tước hÃ´n tay nÃ ng. Đột nhiÃªn hai giọt nước mắt từ từ lăn trÃªn khuÃ´n mặt tÃ¡i xanh của nÃ ng. CÃ´ng tước hơi cau mÃ y.

- ThÃ´i đi đi, đi đi, – Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nÃ³i, – đi mÃ lau nước mắt đi vÃ trở lại đÃ¢y mặt mÃ y cho tươi tỉnh.

Rồi lÃ£o quay sang phÃa cÃ´ng tước nÃ³i tiếp:

- Ấy đÃ n bÃ lÃ họ thế cả đấy mÃ , cứ đến lễ đÃnh hÃ´n lÃ thế nÃ o cũng khÃ³c, cÃ¡i thÃ³i ấy đÃ£ thÃ¢m căn cố đế lắm rồiâ€¦ CÃ´ng tước ạ, bÃ¢y giờ chÃºng ta bÃ n về cÃ´ng việc thÃ´i, nghĩa lề số tiền hồi mÃ´n ấy mÃ â€¦

Maria Kirilốpna vội vÃ ng lợi dụng cơ hội để xin phÃ©p lui ra. NÃ ng chạy về phÃ²ng riÃªng khoÃ¡ cửa lại vÃ để mặt cho nước mắt tha hồ tuÃ´n chảy. NÃ ng hÃ¬nh dung phải lÃ m vợ lÃ£o cÃ´ng tước giÃ ; nÃ ng bỗng dưng thấy lÃ£o khả ố vÃ kinh tởm lạ lÃ¹ngâ€¦ nÃ ng thấy ghÃª sợ việc hÃ´n nhÃ¢n như ghÃª sợ tử thần. NÃ ng đau đớn tự nhủ: â€œKhÃ´ng! KhÃ´ng! ThÃ chết, thÃ đi tu, thÃ lấy Đubrốpxki cÃ²n hơnâ€. Đến đÃ¢y nÃ ng sực nhớ đến bức thư vÃ vội vÃ£ đưa ra đọc, vÃ¬ nÃ ng đoÃ¡n chắc đÃ³ lÃ thư của Đubrốpxki. ĐÃºng thế, chÃnh lÃ thư của chÃ ng viết; trong thư chỉ vắn tắt cÃ³ mấy chữ:

â€œMười giờ tối nay, ở chỗ cũâ€.

Chương XV

Trăng sÃ¡ng, đÃªm thÃ¡ng Bảy yÃªn tĩnh. Thỉnh thoảng cÃ³ một ngọn giÃ³ hÃ¢y hÃ¢y thoảng qua vÃ một tiếng rÃ¬ rÃ o nhÃ¨ nhẹ đi khắp vườn.

Như một cÃ¡i bÃ³ng nhẹ, cÃ´ thiếu nữ đến gần chỗ hẹn hÃ². NÃ ng cÃ²n đưa mắt tÃ¬m kiếm, thÃ¬ bỗng Đubrốpxki từ phÃa sau nhÃ bÃ¡t giÃ¡c bước tới. ChÃ ng nÃ³i, giọng dịu dÃ ng vÃ buồn rầu:

- TÃ´i biết hết rồi, xin cÃ´ nhớ giữ lời hứa.

Masa đÃ¡p:

- Anh hứa che chở cho tÃ´i, nhưng â€" xin anh đừng giận â€" tÃ´i sợ sự che chở đÃ³ lắm. BÃ¢y giờ anh sẽ giÃºp tÃ´i bằng cÃ¡ch nÃ o?

- TÃ´i cÃ³ thể giÃºp cÃ´ thoÃ¡t hẳn con người mÃ cÃ´ thÃ¹ ghÃ©t.

- Trời ơi! Anh đừng động đến người ấy, anh khÃ´ng được động đến người ấy, nếu anh yÃªu tÃ´i. TÃ´i khÃ´ng muốn vÃ¬ tÃ´i mÃ gÃ¢y nÃªn một việc gÃ¬ khủng khiếp

- TÃ´i sẽ khÃ´ng động đến người ấy, Ã½ muốn của cÃ´ đối với tÃ´i lÃ thiÃªng liÃªng. Hắn sẽ nhờ cÃ´ mÃ khỏi chết. KhÃ´ng bao giờ tÃ´i lấy danh nghĩa vÃ¬ cÃ´ mÃ lÃ m tội Ã¡c. Ngay trong những tội Ã¡c của tÃ´i, cÃ´ vẫn phải được trong trắng. Nhưng tÃ´i lÃ m thế nÃ o để cÃ´ thoÃ¡t khỏi người cha Ã¡c nghiệt ấy?

- Vẫn cÃ²n hy vọng được. TÃ´i hy vọng sẽ lÃ m cho cha tÃ´i động lÃ²ng, thấy tÃ´i khÃ³c, thấy tÃ´i tuyệt vọng mÃ thương tÃ´i. Cha tÃ´i rất khÃ³ đổi Ã½ kiến, nhưng cha tÃ´i quÃ½ tÃ´i lắm.

- CÃ´ đừng hy vọng hÃ£o: thấy cÃ´ khÃ³c, cha cÃ´ cho đÃ³ lÃ những giọt nước mắt lo lắng vÃ ghÃª sợ của bất cứ người con gÃ¡i nÃ o khi họ đi lấy chồng khÃ´ng phải vÃ¬ tÃ¬nh yÃªu mÃ vÃ¬ lÃ½ trÃ; nếu cha cÃ´ nhất quyết tự mÃ¬nh xÃ¢y dựng hạnh phÃºc cho cÃ´, mặc dÃ¹ cÃ´ khÃ´ng muốn, bức bÃ¡ch cÃ´ đến trước bÃ n thờ để vĩnh viễn gửi cuộc đời vÃ o tay một người chồng giÃ , thÃ¬ cÃ´ tÃnh sao?

- Nếu thếâ€¦ thÃ¬ mặc, anh đến với tÃ´i, tÃ´i sẽ lÃ vợ anh.

Đubrốpxki run lÃªn, khuÃ´n mặt đang nhợt nhạt của chÃ ng đỏ ửng lÃªn, rồi phÃºt chốc lại trở lại nhợt nhạt hơn. ChÃ ng cÃºi đầu im lặng hồi lÃ¢u.

- CÃ´ hÃ£y lấy hết sức van lơn cha cÃ´, lạy lục cha cÃ´, cÃ´ hÃ£y vạch rÃµ cho cha cÃ´ thấy tất cả cÃ¡i tương lai khủng khiếp đang chờ cÃ´, cÃ¡i tuổi trẻ của cÃ´ sẽ phải chịu tÃ n tạ bÃªn một Ã´ng giÃ ốm yếu vÃ truỵ lạc. CÃ´ phải cÃ³ can đảm nÃ³i một cÃ¡ch quyết liệt rằng: nếu cha cÃ´ cứ một mực khÃ´ng lay chuyển, thÃ¬â€¦ thÃ¬ cÃ´ sẽ tÃ¬m đến một sức bảo vệ vÃ´ cÃ¹ng kinh khủngâ€¦ cÃ´ sẽ nÃ³i rằng của cải khÃ´ng thể đem lại cho cÃ´ được một phÃºt nÃ o hạnh phÃºcâ€¦ Sự xa hoa chỉ an ủi được những người nghÃ¨o vÃ¬ họ khÃ´ng quen xa hoa, mÃ cũng chỉ an ủi được trong chốc lÃ¡t. CÃ´ khÃ´ng được để cho cha cÃ´ ngồi yÃªn lấy một phÃºt, cÃ´ đừng sợ những cơn giận dữ, những lời doạ nạt. TÃ´i van cÃ´ trong khi hÃ£y cÃ²n hy vọng, dÃ¹ chỉ lÃ một tia hy vọng mong manh, cÃ´ cũng đ rời cha cÃ´ một phÃºt. Nhưng nếu khÃ´ng cÃ³ cÃ¡ch gÃ¬ nữaâ€¦

Đến đÃ¢y, Đubrốpxki đưa hai tay lÃªn bưng lấy mặt, chÃ ng như nghẹn thở. Masa khÃ³câ€¦

Đubrốpxki thở dÃ i cay đắng:

- KhÃ´ng hiểu sao tÃ´i lại khổ thế nÃ y? TÃ´i sẵn sÃ ng hy sinh cả cuộc đời vÃ¬ cÃ´. Được đứng xa xa mÃ nhÃ¬n cÃ´, được chạm vÃ o tay cÃ´ lÃ những phÃºt sống thần tiÃªn. VÃ đến lÃºc cÃ³ thể Ã´m cÃ´ vÃ o bÃªn trÃ¡i tim xÃºc động của mÃ¬nh mÃ nÃ³i: â€œNÃ ng tiÃªn của tÃ´i ơi, chÃºng mÃ¬nh hÃ£y cÃ¹ng chết bÃªn nhauâ€, thÃ¬ tÃ´i lại phải sợ cÃ¡i hạnh phÃºc ấy, phải lấy hết sức mÃ gạt nÃ³ raâ€¦ TÃ´i khÃ´ng dÃ¡m quỳ xuống chÃ¢n cÃ´ để cảm ơn trời đÃ£ cho tÃ´i một phần thưởng quÃ¡ lớn lao mÃ tÃ´i khÃ´ng xứng đÃ¡ng được hưởng. Ổ, đÃ¡ng lẽ tÃ´i phải oÃ¡n con người đÃ£â€¦ Nhưng tÃ´i cảm thấy rằng trong lÃ²ng tÃ´i khÃ´ng cÃ²n chỗ để chứa đựng oÃ¡n thÃ¹ nữa.

ChÃ ng dịu dÃ ng Ã´m lấy tấm thÃ¢n mảnh dẻ của nÃ ng vÃ Ã¢u yếm Ã©p vÃ o lÃ²ng. NÃ ng tin cẩn ngả đầu vÃ o vai người tướng cướp trẻ tuổi. Họ im lặng.

Thời gian trÃ´i nhanh.

Cuối cÃ¹ng Masa nÃ³i:

- ThÃ´i anh ạ, đÃ£ đến lÃºc phải chia tay rồi.

Đubrốpxki như bừng tỉnh một giấc mơ. ChÃ ng cầm lấy tay nÃ ng vÃ đeo một chiếc nhẫn cho nÃ ng. ChÃ ng nÃ³i:

- Nếu Masa nhất định tÃ¬m đến tÃ´i, xin Masa đem bỏ chiếc nhẫn vÃ o cÃ¡i hốc ở chÃ¢n cÃ¢y sồi nÃ y. TÃ´i sẽ biết lÃ phải lÃ m gÃ¬.

Đubrốpxki hÃ´n tay nÃ ng vÃ lÃ¡t sau đÃ£ khuất sau rặng cÃ¢y.

Chương XVI

Việc dạm hỏi của cÃ´ng tước VÃªrÃ¢yxki khÃ´ng cÃ²n lÃ một điều bÃ mật gÃ¬ đối với những người lÃ¢n cận nữa. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đÃ£ bắt đầu nhận được những lời chÃºc mừng. Người ta chuẩn bị lễ cưới. Masa ngÃ y nÃ y qua ngÃ y khÃ¡c vẫn thoÃ¡i thÃ¡c khÃ´ng chịu trả lời dứt khoÃ¡t. Trong khi đÃ³, thÃ¡i độ của nÃ ng đối với cÃ´ng tước rất lạnh nhạt vÃ gượng gạo. CÃ´ng tước khÃ´ng hề băn khoăn về điều đÃ³. LÃ£o ta khÃ´ng đÃ²i hỏi Masa yÃªu mÃ¬nh. LÃ£o chỉ cần nÃ ng im lặng vÃ nhẫn nhục như vậy.

Nhưng thời gian trÃ´i qua, vÃ cuối cÃ¹ng Masa quyết định hÃ nh động. NÃ ng viết một bức thư cho cÃ´ng tước VÃªrÃ¢yxki; nÃ ng cố gắng thức tỉnh trong tÃ¢m hồn lÃ£o những tÃ¬nh cảm cao thượng, vÃ nÃ³i thẳng thắn rằng nÃ ng khÃ´ng hề cÃ³ chÃºt cảm tÃ¬nh gÃ¬ với lÃ£o, van lơn lÃ£o đừng hỏi nÃ ng lÃ m vợ nữa, vÃ xin lÃ£o tự mÃ¬nh đứng ra nÃ³i hộ với cha nÃ ng. NÃ ng bÃ mật trao thư cho cÃ´ng tước VÃªrÃ¢yxki: lÃ£o mang thư về đọc một mÃ¬nh, nhưng khÃ´ng mảy may cảm động vÃ¬ những lời lẽ chÃ¢n thÃ nh của Masa. TrÃ¡i lại, lÃ£o thấy cần tiến hÃ nh thật gấp cÃ´ng việc cưới xin vÃ muốn vậy lÃ£o bÃ¨n đưa bức thư cho bố vợ tương lai xem.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch giận điÃªn lÃªn. CÃ´ng tước khẩn khoản mÃ£i lÃ£o mới thoả thuận lÃ sẽ khÃ´ng lộ ra cho Masa biết rằng lÃ£o đÃ£ xem bức thư nÃ y. Nhưng lÃ£o quyết định tiến hÃ nh cÃ´ng việc thật gấp, vÃ định đến ngÃ y hÃ´m sau lÃ cho lÃ m lễ cưới. CÃ´ng tước thấy như vậy lÃ rất phải. LÃ£o đến gặp vị hÃ´n thÃª vÃ nÃ³i rằng bức thư của nÃ ng đÃ£ lÃ m cho lÃ£o rất buồn, nhưng lÃ£o hy vọng rằng với thời gian, lÃ£o sẽ lÃ m cho nÃ ng mến lÃ£o hơn, rằng chỉ nghĩ đến việc thiếu Masa thÃ´i, cũng đủ lÃ m cho lÃ£o khổ tÃ¢m quÃ¡ chừng. LÃ£o khÃ´ng thể ưng thuận bản tuyÃªn Ã¡n xử tử hÃ¬nh mÃ¬nh được. NÃ³i đoạn, lÃ£o kÃnh cẩn hÃ´n tay Masa vÃ ra về, khÃ´ng nÃ³i gÃ¬ với nÃ ng về quyết định của Kirila PÃªtơrÃ´vÃch.

Nhưng cÃ´ng tước vừa đi khỏi sÃ¢n, thÃ¬ Kirila PÃªtơrÃ´vÃch hầm hầm bước vÃ o phÃ²ng con, vÃ khÃ´ng chÃºt kiÃªng dÃ¨ ra lệnh cho Masa chuẩn bị sẵn sÃ ng để mai lÃ m lễ cưới. Maria Kirilốpna đÃ£ xÃºc động mạnh vÃ¬ cuộc nÃ³i chuyện với cÃ´ng tước, nghe cha nÃ³i vậy thÃ¬ khÃ³c nức nở vÃ quỳ xuống chÃ¢n Kirila PÃªtơrÃ´vÃch van lơn:

- Ba ơi, ba đừng để con phải chết, con khÃ´ng yÃªu cÃ´ng tước, con khÃ´ng thể lÃ m vợ Ã´ng ấyâ€¦

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch giận dữ nÃ³i:

- Như thế lÃ nghĩa lÃ½ gÃ¬? Mấy hÃ´m nay mÃ y vẫn im lặng ưng thuận, rồi đến bÃ¢y giờ mọi việc đÃ£ xong xuÃ´i thÃ¬ mÃ y lại giở chứng ra như thế Ã ? MÃ y đừng cÃ³ bÃ y trÃ² với tao, cÃ¡i lối ấy khÃ´ng ăn thua gÃ¬ đÃ¢u.

Ba đừng để con phải chết, vÃ¬ sao ba lại đuổi con đi, bắt con ở với một người mÃ con khÃ´ng yÃªu, ba chÃ¡n con rồi chăng, con chỉ muốn ở với ba như trước thÃ´i, ba ạ, khÃ´ng cÃ³ con rồi ba sẽ buồn, vÃ sẽ buồn hơn khi nghĩ rằng con đang sống khổ sở. Ba ơi, ba đừng Ã©p uổng con, con khÃ´ng muốn lấy chồngâ€¦

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cảm động, nhưng cố giấu đi vÃ gạt con ra, sừng sộ nÃ³i:

- ToÃ n lÃ những chuyện vớ vẩn, mÃ y nghe chưa? Tao biết rÃµ hơn mÃ y: cÃ¡i gÃ¬ cần cho hạnh phÃºc của mÃ y. KhÃ³c lÃ³c cũng chẳng ăn thua gÃ¬ đÃ¢u. NgÃ y kia lÃ lÃ m lễ cưới.

Masa kÃªu lÃªn:

- NgÃ y kia! Trời ơi! KhÃ´ng! KhÃ´ng thể được, khÃ´ng thể như vậy được. Ba ạ, ba nghe con nÃ³i đÃ¢y, nếu ba nhất định bắt con phải chết như vậy thÃ¬ con sẽ tÃ¬m một người bÃªnh vực cho con mÃ ba khÃ´ng thể ngờ tới, rồi ba sẽ thấy, ba sẽ phải kinh hoÃ ng khi thấy ba đÃ£ đẩy con đến chỗ nÃ o.

- CÃ¡i gÃ¬? CÃ¡i gÃ¬? Doạ Ã ? MÃ y lại doạ tao Ã , con cÃ¡i hỗn xược thế Ã ? MÃ y cÃ³ biết tao sẽ lÃ m cho mÃ y một việc mÃ mÃ y khÃ´ng thể tưởng tượng khÃ´ng? MÃ y dÃ¡m đưa một người bÃªnh vực ra mÃ doạ tao Ã ? Xem nÃ o, cÃ¡i người bÃªnh vực ấy lÃ ai nÃ o?

- Vlađimia Đubrốpxki, – Masa tuyệt vọng đ

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch tưởng nÃ ng đÃ£ phÃ¡t điÃªn, kinh ngạc nhÃ¬n nÃ ng. LÃ£o im lặng một lÃºc, rồi nÃ³i:

- Được lắm, mÃ y hy vọng ai giải thoÃ¡t cho mÃ y thÃ¬ cứ hy vọng, cÃ²n bÃ¢y giờ thÃ¬ mÃ y hẵng tạm ngồi trong phÃ²ng nÃ y cho đến khi lÃ m lễ cưới.

NÃ³i đoạn, Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đi ra vÃ khoÃ¡ trÃ¡i cửa lại.

Người con gÃ¡i đÃ¡ng thương ngồi khÃ³c giờ lÃ¢u, hÃ¬nh dung thấy tất cả những việc đang chờ mÃ¬nh; nhưng cuộc gặp gỡ nÃ³i chuyện quyết liệt vừa rồi lÃ m cho nÃ ng thấy nhẹ nhÃµm, vÃ bÃ¢y giờ nÃ ng đÃ£ cÃ³ thể bÃ¬nh tĩnh suy nghĩ về số phận của nÃ ng vÃ về những việc mÃ nÃ ng sẽ phải lÃ m; cần nhất lÃ phải thoÃ¡t khỏi cuộc hÃ´n nhÃ¢n quÃ¡i gở nÃ y; lÃ m vợ một anh tướng cướp, Masa thấy lÃ một cảnh thiÃªn đường so với số phận mÃ người ta đang dÃ nh cho nÃ ng. NhÃ¬n chiếc nhẫn mÃ Đubrốpxki để lại, nÃ ng tha thiết mong được gặp chÃ ng một lần nữa trước cÃ¡i phÃºt định đoạt vÃ bÃ n bạc cho kỹ với chÃ ng. NÃ ng cÃ³ linh cảm rằng tối nay Đubrốpxki sẽ đến chỗ nhÃ bÃ¡t giÃ¡c như lần trước, vÃ nÃ ng quyết định tối đến lÃ sẽ ra đấy đợi chÃ ng. HoÃ ng hÃ´n xuống, Masa sửa soạn ra đi, nhưng cửa đÃ£ khoÃ¡. Người hầu phÃ²ng trả lời qua tấm cửa rằng Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cấm khÃ´ng được để cho nÃ ng ra ngoÃ i. NÃ ng đÃ£ bị giam. Tủi nhục khÃ´ng sao kể xiết, nÃ ng ra ngồi bÃªn cửa sổ vÃ ngồi đấy mÃ£i cho đến khuya, mắt đăm đăm nhÃ¬n bầu trời tối mịt. Gần sÃ¡ng nÃ ng thiếp đi, nhưng những giấc mơ buồn thảm cứ chập chờn trong giấc ngủ của nÃ ng vÃ những tia sÃ¡ng đầu tiÃªn của mặt trời mọc đÃ£ đÃ¡nh thức nÃ ng dậy.

Chương XVII

NÃ ng vừa thức giấc thÃ¬ trong tÃ¢m trÃ lại hiện ra rÃµ mồn một tất cả cÃ¡i tÃ¬nh cảnh khủng khiếp của nÃ ng. NÃ ng rung chuÃ´ng gọi, mộ;t người đÃ y tớ gÃ¡i vÃ o vÃ khi nÃ ng hỏi thÃ¬ cho biết rằng tối hÃ´m quKirila PÃªtơrÃ´vÃch đi sang ấp ÃcbatÃ´vÃ´ vÃ trở về muộn, rằng lÃ£o đÃ£ ra lệnh cấm ngặt khÃ´ng cho nÃ ng ra khỏi phÃ²ng vÃ khÃ´ng để cho một ai được tới nÃ³i chuyện với nÃ ng, rằng ngoÃ i ra khÃ´ng thấy cÃ³ những việc chuẩn bị gÃ¬ đặc biệt để lÃ m lễ cưới, chỉ thấy ra lệnh cho Ã´ng cố đạo lÃ khÃ´ng được ra khỏi lÃ ng bất cứ vÃ¬ lÃ½ do gÃ¬. Trả lời xong, chị ta đi ra vÃ khoÃ¡ cửa lại.

Lời người đÃ y tớ gÃ¡i lÃ m cho cÃ´ thiếu nữ bị giam cầm vÃ´ cÃ¹ng căm tức, đầu nÃ ng như muốn vỡ ra, mÃ¡u nÃ ng như muốn sÃ´i lÃªn; nÃ ng quyết định cho Đubrốpxki biết hết mọi việc vÃ bắt đầu nghĩ cÃ¡ch bỏ chiếc nhẫn vÃ o hốc cÃ¢y sồi. Vừa lÃºc ấy cÃ³ ai nÃ©m một viÃªn sỏi vÃ o cửa sổ nÃ ng. Biết lÃ Xasa rất mến mÃ¬nh, Maria Kirilốpna mừng lắm. NÃ ng mở cửa sổ.

- Em Xasa đấy Ã ? Em gọi gÃ¬ chị thế?

- Em đến xem chị cÃ³ cần gÃ¬ khÃ´ng. Ba đang giận vÃ cấm cả nhÃ khÃ´ng cho ai đến gần chị, nhưng chị muốn gÃ¬ cứ bảo, em lÃ m hộ cho.

- CÃ¡m ơn em lắm, em Xasa rất ngoan của chị ạ, em nghe đÃ¢y, em cÃ³ biết cÃ¢y sồi giÃ cÃ³ cÃ¡i hốc ở gần nhÃ bÃ¡t giÃ¡c khÃ´ng?

- Em cÃ³ biết chị ạ.

- Vậy nếu em thương chị, em chạy thật nhanh ra đấy vÃ bỏ chiếc nhẫn nÃ y vÃ o hốc, nhưng đừng để cho ai trÃ´ng thấy đấy nhÃ©.

NÃ³i đoạn, nÃ ng nÃ©m chiếc nhẫn cho Xasa vÃ đÃ³ng cửa sổ lại.

Xasa nhặt chiếc nhẫn lÃªn vÃ cắm cổ chạy thật nhanh, chỉ ba phÃºt sau lÃ đến chỗ cÃ¢y sồi. Đến đÃ¢y, nÃ³ dừng lại thở hổn hển, nhÃ¬n quanh quất một lÃºc vÃ bỏ chiếc nhẫn nÃ y vÃ o hốc cÃ¢y. LÃ m trÃ²n nhiệm vụ rồi, nÃ³ toan chạy về bÃ¡o với chị, thÃ¬ bỗng một đứa trẻ mắt lÃ¡c, tÃ³c hung đỏ, ăn mặc rÃ¡ch rưới nấp sau nhÃ bÃ¡t giÃ¡c, chạy ra thÃ² tay vÃ o hốc cÃ¢y. Xasa nhanh như một con sÃ³c, nhảy đến chộpứa trẻ. NÃ³ cất giọng hÃ¡ch dịch nÃ³i:

- MÃ y lÃ m gÃ¬ ở đÃ¢y?

- Việc gÃ¬ đến mÃ y? – đứa trẻ con vừa vÃ¹ng vẫy vừa đÃ¡p.

- MÃ y đưa ngay chiếc nhẫn đÃ¢y, đồ tÃ³c hung đỏ, nếu khÃ´ng tao sẽ cho mÃ y biết tay.

Thằng bÃ© khÃ´ng đÃ¡p, nÃ³ thÃºc mạnh vÃ o mặt Xasa, nhưng Xasa khÃ´ng buÃ´ng hắn ra vÃ bắt đầu kÃªu giật giọng:

- CÃ³ trộm! CÃ³ trộm! ĐÃ¢y, phÃa nÃ y nÃ y.

Thằng bÃ© cố vÃ¹ng chạy, cứ trÃ´ng bề ngoÃ i thÃ¬ nÃ³ hơn Xasa độ hai tuổi vÃ khoẻ hơn nhiều, nhưng Xasa lại nhanh nhẹn hơn. Hai thằng bÃ© vật nhau một lÃºc vÃ cuối cÃ¹ng đứa trẻ tÃ³c hung thắng thế. NÃ³ vật ngÃ£ Xasa xuống đất vÃ chộp lấy cổ thằng bÃ©.

Nhưng lÃºc đÃ³, cÃ³ một bÃ n tay gÃ¢n guốc tÃºm lấy bộ tÃ³c hung lởm chởm như bÃ n chải của thằng bÃ© vÃ người lÃ m vườn XtÃªpan nhấc bổng nÃ³ lÃªn.

- Ã€, cÃ¡i thằng tÃ³c hung nÃ y, sao mÃ y dÃ¡m đÃ¡nh con chÃºa.

Xasa đÃ£ Ã³c thÃ¬ giờ đứng dậy vÃ trấn tĩnh lại. NÃ³ nÃ³i:

- MÃ y nắm phải nÃ¡ch tao, chứ khÃ´ng thÃ¬ tao chả ngÃ£ đÃ¢u. Giả chiếc nhẫn đÃ¢y vÃ cÃºt đi.

- Đừng hÃ²ng! – đứa trẻ đÃ¡p, vÃ bỗng quẫy mạnh một cÃ¡i, nÃ³ giật đầu tÃ³c ra khỏi nắm tay của XtÃªpan. NÃ³ toan bỏ chạy. Nhưng Xasa đÃ£ đuổi kịp, xÃ´ vÃ o lưng nÃ³ lÃ m cho nÃ³ ngÃ£ nhoÃ i ra. Người lÃ m vườn lại tÃ³m lấy nÃ³ vÃ lấy thắt lưng trÃ³i lại.

- Trả chiếc nhẫn đÃ¢y! â€" Xasa thÃ©t.

- Cậu đợi một tÃ, – XtÃªpan nÃ³i, – ta sẽ mang nÃ³ về cho Ã´ng ấy trị cho một trận.

Người lÃ m vườn dắt tÃ¹ nhÃ¢n vÃ o sÃ¢n nhÃ chủ, Xasa thÃ¬ đi theo, lo lắng nhÃ¬n cÃ¡i quần thụng rÃ¡ch bẩn của mÃ¬nh. Đột nhiÃªn cả ba thấy mÃ¬nh đứng trước mặt Kirila PÃªtơrÃ´vÃch, bấy giờ lÃ£o đang ra xem xÃ©t chuồng ngựa. LÃ£o hỏi XtÃªpan:

- Việc gÃ¬ thế?

Người lÃ m vườn vắn tắt kể lại sự việc. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch chăm chÃº nghe. LÃ£o quay sang Xasa hỏi:

- CÃ²n mÃ y, đồ quỷ sứ, sao mÃ y lại đi đÃ¡nh nhau với nÃ³?

- NÃ³ ăn cắp chiếc nhẫn trong cÃ¢y sồi ba ạ, ba bảo nÃ³ giả chiếc nhẫn cho con.

- Nhẫn gÃ¬? Trong cÃ¢y sồi nÃ o?

- ThÃ¬ chị Maria Kirilốpna bảo conâ€¦ nhưng mÃ chiếc nhẫn nÃ yâ€¦ â€" Xasa đÃ¢m hoảng, lÃºng tÃºng.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cau mÃ y. LÃ£o lắc đầu nÃ³i:

- Maria Kirilốpna cÃ³ dÃnh dÃ¡ng gÃ¬ đến việc nÃ y. MÃ y phải thÃº hết, khÃ´ng thÃ¬ tao đÃ¡nh cho một trận nhừ tử.

- Trời ơi, ba ạ, conâ€¦ ba ạ, chị Maria Kirilốpna khÃ´ng sai con lÃ m gÃ¬ cả ba ạ.

- XtÃªpan mÃ y đi lấy cho tao một cÃ¢y roi bạch dương thật tươi vÃ o đÃ¢yâ€¦

- Khoan đÃ£ ba ạ, để con nÃ³i, con xin nÃ³i hết. LÃºc nÃ£y con chạy chơi ở ngoÃ i sÃ¢n, chị Maria Kirilốpna mở cửa sổ ra, thế lÃ con chạy lại â€" vÃ chị ấy vÃ´ Ã½ để rơi chiếc nhẫn, thế lÃ con giấy vÃ o cÃ¢y sồi, vÃ â€¦ cÃ¡i thằng nÃ y định ăn cắp chiếc nhẫn.

- Chị ấy vÃ´ Ã½ đÃ¡nh rơi, thế lÃ mÃ y mang giấu vÃ o cÃ¢y sồiâ€¦ XtÃªpan, đi lấy cho tao cÃ¢y roi, nhanh lÃªn.

- Ba ạ khoan để con kể hết. Chị Maria Kirilốpna sai con chạy đến cÃ¢y sồi vÃ bỏ chiếc nhẫn vÃ o trong hốc, thế lÃ con chạy đi bỏ chiếc nhẫn â€" vÃ thằng bÃ© khốn khiếp nÃ yâ€¦

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch quay sang thằng bÃ© khốn khiếp vÃ dữ tợn hỏi:

- MÃ y lÃ người nhÃ ai?

- TÃ´i lÃ nÃ´ng nÃ´ của cÃ¡c chÃºa Đubrốpxki, – thằng bÃ© tÃ³c hung đÃ¡p.

Mặt Kirila PÃªtơrÃ´vÃch sa sầm lại:

- MÃ y cÃ³ vẻ khÃ´ng muốn nhận tao lÃ chÃºa của mÃ y nhỉ. Được, thế mÃ y lÃ m gÃ¬ trong vườn của tao?

Thằng bÃ© hết sức điềm nhiÃªn trả lời:

- TÃ´i hÃ¡i trộm mấy quả mÃ¢m xÃ´i.

- Ã€, ra tớ cũng như chủ. MÃ¨o nÃ o mưỡu ấy. Nhưng ở nhÃ tao thÃ¬ cÃ¢y sồi cũng sinh ra quả mÃ¢m xÃ´i Ã ?

Thằng bÃ© lặng thinh.

- Ba ạ, ba bảo nÃ³ trả chiếc nhẫn đÃ¢y.

- Thằng Xasa im ngay, mÃ y đừng quÃªn rằng mÃ y cÃ²n phải đền tội với tao. Đi vÃ o phÃ²ng mÃ ngồi. CÃ²n mÃ y, thằng lÃ¡c kia, mÃ y cÃ³ vẻ lÃ¡u cÃ¡ lắm. Đưa trả chiếc nhẫn đÃ¢y mÃ đi về nhÃ .

Thằng bÃ© chÃ¬a tay khÃ´ng, ra điều khÃ´ng cÃ³ gÃ¬ cả.

- Nếu mÃ y chịu thÃº cả, tao sẽ khÃ´ng đÃ¡nh mÃ y, lại cho thÃªm năm xu ăn kẹo. Nếu khÃ´ng thÃ¬ đừng cÃ³ trÃ¡ch Ã´ng. Thế nÃ o?

Thằng bÃ© im lặng vÃ cÃºi đầu , lÃ m ra vẻ một thằng ngu ngốc thực sự.

- ThÃ´i được, giam nÃ³ lại vÃ cẩn thận kẻo nÃ³ trốn, nếu lột xÃ¡c cả nhÃ chÃºng bay ra.

XtÃªpan dẫn đứa trẻ đến chuồng bồ cÃ¢u, giam nÃ³ vÃ o đấy vÃ bắt mụ chăn gÃ vịt Agaphia đứng trÃ´ng. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đứng nhÃ¬n theo thằng bÃ©, rồi nÃ³i:

- Ra huyện gọi cảnh sÃ¡t trưởng về đÃ¢y ngay. MÃ nhanh lÃªn đấy.

â€œBÃ¢y giờ khÃ´ng cÃ²n ai nghi ngờ gÃ¬ nữa. Con bÃ© vẫn cÃ³ liÃªn lạc với thằng Đubrốpxki chết tiệt kia, nhưng chả nhẽ nÃ³ lại cầu cứu thằng ấy thật Ã ? â€" Kirila PÃªtơrÃ´vÃch ngẫm nghĩ, đi đi lại lại trong phÃ²ng, mồm huÃ½t sÃ¡o khe khẽ â€œSấm chiến thắng vang lÃªnâ€. â€" CÃ³ lẽ lần nÃ y thÃ¬ tÃ¬m được dấu vết của hắn, phen nÃ y hắn khÃ³ lÃ²ng mÃ thoÃ¡t. Phải lợi dụng cơ hội nÃ y. Ã€, cÃ³ tiếng nhạc ngựa, đÃºng lÃ thằng cảnh sÃ¡t trưởngâ€.

- ÃŠ, dẫn thằng bÃ© bị bắt ra đÃ¢y!

Trong khi đÃ³, chiếc xe ngựa đÃ£ vÃ o đến sÃ¢n, vÃ viÃªn cảnh sÃ¡t trưởng quen biết của chÃºng ta đi vÃ o phÃ²ng, quần Ã¡o lấm tấm bụi đường.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nÃ³i:

- Một tin bất hủ: ta đÃ£ bắt được Đubrốpxki.

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng lÃ m ra vẻ hÃ¢n hoan nÃ³i:

- Bẩm quan lớn, thế thÃ¬ hay quÃ¡, thế hắn đÃ¢u rồi ạ?

- Nghĩa lÃ khÃ´ng phải bắt được chÃnh Đubrốpxki, nhưng bắt được một tÃªn lÃ¢u la của hắn. Thằng nÃ y sẽ giÃºp ta tÃ¬m manh mối bắt luÃ´n cả thằng chủ tướng. Sẽ cho dẫn hắn đến đÃ¢y ngay bÃ¢y giờ.

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng tưởng đÃ¢u lÃ một tÃªn cướp hung dữ, nÃªn rất ngạc nhiÃªn khi chỉ thấy một thằng bÃ© khoảng mười ba tuổi, trÃ´ng cÃ³ vẻ hơi ốm yếu. Hắn ngơ ngÃ¡c quay sang phÃa Kirila PÃªtơrÃ´vÃch vÃ đ lÃ£o giải thÃch thÃªm. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch bắt đầu kể lại cÃ¢u chuyện xảy ra hồi sÃ¡ng, nhưng khÃ´ng nhắc đến Maria Kirilốpna.

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng chăm chÃº nghe lÃ£o nÃ³i, chốc chốc lại nhÃ¬n thằng ranh con. Thằng bÃ© lÃ m ra vẻ đần độn vÃ khÃ´ng chÃº Ã½ gÃ¬ đến những việc ở chung quanh.

ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng nÃ³i:

- Bẩm quan lớn, xin phÃ©p quan lớn được thưa chuyện riÃªng.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch dẫn hắn vÃ o một căn phÃ²ng khÃ¡c vÃ đÃ³ng cửa lại.

Nửa giờ sau hai người lại ra phÃ²ng khÃ¡ch, nơi tÃªn tÃ¹ đang đợi người ta định đoạt số phận của nÃ³. ViÃªn cảnh sÃ¡t trưởng nÃ³i:

- Cụ chủ đÃ¢y muốn bỏ mÃ y vÃ o nhÃ tÃ¹ trÃªn huyện, cho lÃnh nọc mÃ y ra đÃ¡nh, rồi đưa mÃ y đi đÃ y, nhưng tao đÃ£ thưa với cụ lớn tha cho mÃ y. Cởi trÃ³i ra cho nÃ³.

Người nhÃ cởi trÃ³i cho thằng bÃ©.

- MÃ y cảm ơn cụ chủ đi.

Thằng bÃ© lại gần Kirila PÃªtơrÃ´vÃch vÃ hÃ´n tay lÃ£o.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch nÃ³i với nÃ³:

- Đi về nhÃ đi! VÃ từ rÃ y đừng cÃ³ hÃ¡i trộm mÃ¢m xÃ´i ở hốc cÃ¢y sồi nữa đấy!

Thằng bÃ© đi ra, vui sướng nhảy xuống bậc thềm vÃ cắm cổ chạy ra đồng thẳng một mạch về KixtÃªnhốpca, khÃ´ng ngoÃ¡i cổ lại. Chạy đến nơi, nÃ³ dừng lại trước một tÃºp nhÃ gỗ ở đầu lÃ ng vÃ giơ tay gÃµ vÃ o cửa sổ mấy cÃ¡i. Cửa sổ mở vÃ một bÃ giÃ thÃ² đầu ra.

- BÃ ơi, cho chÃ¡u miếng bÃ¡nh, – thằng bÃ© nÃ³i, – chÃ¡u từ sÃ¡ng chả ăn tÃ gi chết đi được.

- A, mÃ y đấy hở, Michia, chứ mÃ y đi đÃ¢u mất mặt thế, đồ quỷ sứ, – bÃ giÃ đÃ¡p.

- Rồi chÃ¡u kể, bÃ¢y giờ bÃ cho chÃ¡u ăn miếng bÃ¡nh đÃ£.

- Thế vÃ o đÃ¢y đÃ£ nÃ o!

- KhÃ´ng kịp bÃ ạ, chÃ¡u cÃ²n phải chạy đi nơi khÃ¡c. BÃ¡nh đÃ¢u, trời ơi, đưa bÃ¡nh đÃ¢y nÃ o!

- CÃ¡i đồ Ã´n con, – bÃ giÃ lÃ u nhÃ u, – đÃ¢y, nÃ y cầm lấy một khÃºc, – vÃ bÃ giÃ đưa cho nÃ³ một khoanh bÃ¡nh mÃ¬ đen. Thằng bÃ© hối hả gặm một miếng vÃ vừa nhai vừa chạy biến đi.

Trời bắt đầu xÃ¢m xẩm tối, Michia len lỏi qua cÃ¡c vườn rau, cÃ¡c nhÃ phơi thÃ³c vÃ chạy lÃªn khu rừng KixtÃªnhốpca, đến một nơi cÃ³ hai cÃ¢y thÃ´ng đứng sừng sững như hai tÃªn lÃnh gÃ¡c tiền tiÃªu của khu rừng, nÃ³ dừng lại, nhÃ¬n quanh một lÃºc, huÃ½t lÃªn một tiếng chÃ³i tai vÃ đứt quÃ£ng, rồi lắng tai nghe ngÃ³ng, cÃ³ tiếng huÃ½t khẽ vÃ kÃ©o dÃ i đÃ¡p lại, một người ra khỏi lÃ¹m cÃ¢y vÃ đi về phÃa nÃ³.

Chương XVIII

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đi đi lại lại trong phÃ²ng khÃ¡ch, mồm huÃ½t sÃ¡o khoẻ hơn bao giờ hết cÃ¡i điệu quen thuộc của lÃ£o. Cả nhÃ đều nhộn nhịp hẳn lÃªn â€" gia nhÃ¢n chạy đi chạy lại, bọn hầu gÃ¡i xun xoe sắm sửa, trong nhÃ xe, người ta đang chuẩn bị thắng xe ngựa. NgoÃ i sÃ¢n, người đứng đÃ´ng nghịt. Trong phÃ²ng trang điểm, trước một tấm gương soi, một bÃ mệnh phụ cÃ³ nhiều đÃ y tớ gÃ¡i giÃºp đỡ đang trang điểm cho Maria Kirilốpna bấy giờ đứng yÃªn như khÃºc gỗ, mặt tÃ¡i ngắt. Đầu nÃ ng mệt mỏi trĩu xuống dưới sức nặng của chiếc mũ dÃ¡t kim cương; nÃ ng khẽ giật mÃ¬nh khi một bÃ n tay vÃ´ Ã½ nÃ o nhỡ đưa kim chÃch phải nÃ ng, nhưng nÃ ng im lặng, mắt đờ đẫn nhÃ¬n vÃ o tấm gương.

NgoÃ i cửa sổ cÃ³ tiếng Kirila PÃªtơrÃ´vÃch hỏi:

- Sắp xong chưa?

- Xong ngay đÃ¢y, – bÃ mệnh phụ đÃ¡p, – Maria Kirilốpna đứng dậy xem nÃ o, thế nÃ y đÃ£ được chưa?

Maria Kirilốpna đứng dậy vÃ lặng thinh. Cửa mở.

BÃ mệnhphụ nÃ³i với Kirila PÃªtơrÃ´vÃch:

- CÃ´ dÃ¢u đÃ£ sẵn sÃ ng, xin ngÃ i cho lÃªn xe thÃ´i ạ.

- ChÃºa phÃ¹ hộ chÃºng ta, – Kirila PÃªtơrÃ´vÃch đÃ¡p, vÃ lấy một bức ảnh thÃ¡nh ở trÃªn bÃ n, lÃ£o cất giọng cảm động nÃ³i: – Masa, con lại đÃ¢y, cha cầu phước cho conâ€¦

Người con gÃ¡i đÃ¡ng thương sụp xuống dưới chÃ¢n cha mÃ khÃ³c nức nở:

- Ba, ba ơiâ€¦ â€" nÃ ng lắp bắp, nghẹn ngÃ o khÃ´ng nÃ³i được nữa.

Kirila PÃªtơrÃ´vÃch hối hả lÃ m dấu cầu phước cho con – người ta đỡ Masa dậy vÃ vực lÃªn xe. BÃ mẹ chủ hÃ´n vÃ một người đÃ y tớ gÃ¡i lÃªn xe với nÃ ng. Họ vÃ o nhÃ thờ. Ở đấy chÃº rể đÃ£ đứng đợi sẵn, lÃ£o ra cổng đÃ³n vị hÃ´n thÃª vÃ bối rối khi thấy khuÃ´n mặt xanh xao vÃ phong độ khÃ¡c thường của nÃ ng. Họ cÃ¹ng đi vÃ o ngÃ´i nhÃ thờ lạnh lẽo vÃ vắng vẻ. Người ta đÃ³ng cửa lại. LÃ£o linh mục từ bÃ n thờ bước ra vÃ bắt đầu lÃ m lễ. Maria Kirilốpna khÃ´ng thấy gÃ¬ hết, khÃ´ng nghe gÃ¬ hết, nÃ ng chỉ nghĩ đến một điều: từ sÃ¡ng sớm nÃ ng đÃ£ đợi Đubrốpxki, khÃ´ng một chÃºt nÃ o nÃ ng thÃ´i hy vọng, nhưng khi linh mục quay về phÃa nÃ ng hỏi những cÃ¢u thường lệ. NÃ ng rÃ¹ng mÃ¬nh vÃ lặng đi, – nÃ ng vẫn muốn trÃ¬ hoÃ£n, nÃ ng vẫn đợi. Linh mục khÃ´ng chờ cho nÃ ng đÃ¡p lại. LÃ£o đọc lÃªn những lời khÃ´ng bao giờ cÃ²n cÃ³ thể hoÃ¡n cải được nữa.

HÃ´n lễ x cảm thấy cÃ¡i hÃ´n lạnh giÃ¡ của người chồng, nÃ ng nghe những lời chÃºc tụng vui vẻ của những người đến dự, mÃ vẫn chưa thể tin được rằng cuộc đời của nÃ ng thế lÃ vĩnh viễn bị giam cầm, chưa thể tin được rằng Đubrốpxki khÃ´ng bay đến cứu nÃ ng. CÃ´ng tước quay sang nÃ³i với nÃ ng những lời Ã¢u yếm, nhưng nÃ ng khÃ´ng hiểu; họ đi khỏi nhÃ thờ. TrÃªn thềm, nÃ´ng dÃ¢n ở PÃ´krốpxcÃ´iÃª đứng đÃ´ng nghịt, nÃ ng đưa mắt lướt nhanh qua đÃ¡m đÃ´ng, vÃ trở lại đờ đẫn như trước. CÃ´ dÃ¢u chÃº rể ngồi lÃªn xe vÃ đi về ÃcbatÃ´vÃ´. Kirila PÃªtơrÃ´vÃch cũng lÃªn xe đi trước về sẵn đấy để đÃ³n họ.

Ngồi một mÃ¬nh trong xe với người vợ trẻ, cÃ´ng tước khÃ´ng chÃºt nao nÃºng trước cÃ¡i vẻ lÃ£nh đạm của nÃ ng. LÃ£o khÃ´ng bắt nÃ ng phải nghe những lời giÃ£y bÃ y vờ vĩnh hay phải chứng kiến những cơn mừng rỡ lố bịch. Lời lẽ của lÃ£o giản dị vÃ đều khÃ´ng đÃ²i hỏi nÃ ng phải trả lời. Họ đi như thế trong khoảng mười vÃ©c-xta, ngựa học chạy nhanh trÃªn những mÃ´ đất của con đường tắt, vÃ nhờ những chiếc dÃp Anh, chiếc xe hầu như khÃ´ng lắc một chÃºt nÃ o. Đột nhiÃªn cÃ³ tiếng quÃ¡t thÃ¡o, chiếc xe dừng lại. Một tốp người cÃ³ khÃ giới vÃ¢y xe vÃ một người bịt mặt đến mở cửa xe ở phÃa cÃ³ cÃ´ng tước phu nhÃ¢n ngồi. Người đÃ³ nÃ³i:

- CÃ´ đÃ£ được tự do, cÃ´ ra đi.

CÃ´ng tước kÃªu lÃªn:

- CÃ¡i gÃ¬ thế, mÃ y lÃ ai?

- Đấy lÃ Đubrốpxki, – cÃ´ng tước rÃºt một khẩu sÃºng tay đặt bÃªn cạnh vÃ bắn vÃ o người bịt mặt. CÃ´ng tước phu nhÃ¢n kÃªu lÃªn một tiếng vÃ kinh hoÃ ng đưa tay lÃªn bưng lấy mặt. Đubrốpxki bị thương ở vai, mÃ¡u chảy đỏ loang tấm Ã¡o. KhÃ´ng để lỡ một phÃºt, cÃ´ng tước rÃºt ra một khẩu sÃºng khÃ¡c, nhưng chưa kịp bắn thÃ¬ cửa xe đÃ£ mở tung ra vÃ những nắm tay rắn chắc đÃ£ kÃ©o lÃ£o ra khỏi xe vÃ giật khẩu sÃºng đi. Những con dao sÃ¡ng quắc vung lÃªn loang loÃ¡ng trÃªn đầu lÃ£o

- Đừng chạm vÃ o người ấy, – Đubrốpxki quÃ¡t; cÃ¡c thủ hạ của chÃ ng lui ra.

Đubrốpxki quay lại phÃa người con gÃ¡i mặt tÃ¡i xanh đang ngồi trong xe nÃ³i tiếp:

- CÃ´ đÃ£ tự do.

- KhÃ´ng, muộn rồi, tÃ´i đÃ£ lÃ m lễ cưới, tÃ´i lÃ vợ của cÃ´ng tước VÃªrÃ¢yxki.

Đubrốpxki tuyệt vọng kÃªu lÃªn:

- CÃ´ nÃ³i gÃ¬ vậy? KhÃ´ng, cÃ´ khÃ´ng phải lÃ vợ hắn, cÃ´ đÃ£ bị Ã©p uổng, cÃ´ khÃ´ng bao giờ cÃ³ thể ưng thuậnâ€¦

NÃ ng quả quyết trả lời:

- TÃ´i đÃ£ ưng thuận trước bÃ n thờ ChÃºa, cÃ´ng tước lÃ chồng tÃ´i, xin anh bảo họ cởi trÃ³i cho cÃ´ng tước vÃ để tÃ´i đi với Ã´ng ấy. TÃ´i khÃ´ng hề lừa dối anh. TÃ´i đÃ£ đợi anh đến phÃºt cuối cÃ¹ngâ€¦ nhưng bÃ¢y giờ tÃ´i xin nÃ³i với anh rằng đÃ£ quÃ¡ muộn rồi. Anh thả chÃºng tÃ´i ra.

Nhưng Đubrốpxki khÃ´ng cÃ²n nghe nÃ ng nÃ³i gÃ¬ nữa. Vết thương đau buốt vÃ sự xÃºc động quÃ¡ mạnh đÃ£ lÃ m cho chÃ ng lịm đi. ChÃ ng ngÃ£ xuống bÃªn cạnh bÃ¡nh xe ngựa, toÃ¡n cướp xÃºm quanh chủ. ChÃ ng cố sức nÃ³i với họ mấy tiếng, họ vực chÃ ng lÃªn ngựa, hai người đỡ chÃ ng, một người nữa dắt cương ngựa, vÃ tất cả bỏ đi, để lại chiếc xe ngựa giữa đường, gia nhÃ¢n của VÃªrÃ¢yxki vẫn cÃ²n bị trÃ³i gÃ´ lại, nhưng họ khÃ´ng lấy một tÃ gÃ¬ vÃ khÃ´ng lÃ m đổ một giọt mÃ¡u nÃ o để trả thÃ¹ cho vết thương của chủ tướng.

Chương XIX

Giữa một khu rừng rậm rạp, trÃªn một khoảng đất hẹp cÃ¢yc thưa thớt cÃ³ d921;ng lÃªn một cÃ¡i đồn nhỏ bằng đất, cÃ³ một cÃ¡i luỹ vÃ một cÃ¡i hÃ o, phÃa sau cÃ³ mấy mÃ¡i nhÃ lÃ¡ vÃ mấy tÃºp lều.

BÃªn ngoÃ i cÃ³ một toÃ¡n đÃ´ng người mÃ cứ trÃ´ng cÃ¡ch ăn mặc hỗn tạp vÃ cÃ¡c thứ vũ khÃ họ mang cũng đủ đoÃ¡n biết họ lÃ những tay kẻ cướp. Họ để đầu trần vÃ ngồi ăn uống quanh một cÃ¡i chảo lớn. TrÃªn luỹ, gần khẩu sÃºng thần cÃ´ng nhỏ cÃ³ một người gÃ¡c ngồi xếp chÃ¢n bằng trÃ²n; anh ta đang vÃ¡ một cÃ¡i Ã¡o, vÃ cầm kim một cÃ¡ch khÃ©o lÃ©o, tỏ rằng trước kia anh ta lÃ một người thợ may cÃ³ kinh nghiệm. Cứ chốc chốc anh ta lại nhÃ¬n ra khắp bốn phÃa.

Mặc dầu cÃ¡i gÃ¡o rượu đÃ£ được họ chuyền tay mấy lượt, họ vẫn im lặng một cÃ¡ch khÃ¡c thường. Ăn xong, họ lần lượt đứng dậy, rồi người thÃ¬ đọc kinh cầu nguyện, người thÃ¬ chui vÃ o lều, người thÃ¬ tản vÃ o rừng hay lăn ra đÃ¡nh một giấc, theo phong tục Nga.

Người ngồi gÃ¡c đÃ£ vÃ¡ xong. Anh ta giũ giũ cÃ¡i Ã¡o, ngắm nghÃa chỗ vÃ¡, gÃ i kim vÃ o ống tay, ngồi cưỡi lÃªn khẩu sÃºng thần cÃ´ng vÃ cất giọng oang oang hÃ¡t một bÃ i dÃ¢n ca cổ buồn bÃ£:

HÃ£y nÃn lặng hỡi rừng xanh yÃªu mến,

Để cho ta, chÃ ng trÃ¡ng sĩ, trầm tưâ€¦

Vừa lÃºc đÃ³, cÃ¡nh cửa một tÃºp nhÃ lÃ¡ mở ra, vÃ một bÃ giÃ đội mũ vải trắng, ăn mặc sạch sẽ vÃ cÃ³ vẻ hơi cầu kỳ, hiện ra trong khung cửa, bÃ giÃ giận dữ nÃ³i:

- CÃ³ im đi khÃ´ng, XtÃªpan. Chủ thÃ¬ nằm nghỉ mÃ anh thÃ¬ cứ gÃ o tướng lÃªn, anh thật chẳng cÃ³ lương tÃ¢m, chẳng cÃ³ lÃ²ng thương người gÃ¬ hết.

- TÃ´i xin lỗi, ÃŠgÃ´rốpna ạ, – XtÃªpan đÃ¡p, – thÃ´i chả hÃ¡t nữa, chủ nhÃ¢n cứ việc ngủ yÃªn cho chÃ³ng khỏi.

U giÃ đi vÃ o vÃ XtÃªpan bắt đầu đi đi lại lại trÃªn luỹ

Trong tÃºp nhÃ lÃ¡ cÃ³ u giÃ vừa đi ra lÃºc nÃ£y, sau một tấm liếp, Đubrốpxki bị thương nằm trÃªn một cÃ¡i chÃµng. Trước mặt chÃ ng, trÃªn một cÃ¡i bÃ n cÃ³ đặt mấy khẩu sÃºng tay, cÃ²n thanh kiếm của chÃ ng treo trÃªn đầu giường. SÃ n vÃ vÃ¡ch của tÃºp nhÃ lÃ¡ cÃ³ trải những tấm thảm sang trọng vÃ trong gÃ³c cÃ³ một bộ dụng cụ trang điểm của phụ nữ bằng bạc, vÃ một tấm gương. Đubrốpxki cầm một quyển sÃ¡ch mở, nhưng mắt chÃ ng nhắm nghiền, vÃ u giÃ lÃºc ấy đang quan sÃ¡t chÃ ng qua tấm liếp, khÃ´ng thể biết lÃ chÃ ng đÃ£ ngủ hay chỉ lÃ đang nghĩ ngợi liÃªn miÃªn.

Bỗng Đubrốpxki giật mÃ¬nh: trong đồn cÃ³ hiệu lệnh bÃ¡o động vÃ XtÃªpan chạy đến thÃ² đầu vÃ o cửa sổ. Anh ta thÃ©t:

- Cậu ơi! Vlađimia AnđrÃªÃªvÃch! Người của ta bÃ¡o hiệu lÃ cÃ³ người đến đÃ¢y.

Đubrốpxki nhảy xuống giường vơ lấy vũ khÃ vÃ ra khỏi nhÃ . Những tay kẻ cướp đang ồn Ã o ở ngoÃ i sÃ¢n thấy chÃ ng thÃ¬ im bặt. Đubrốpxki hỏi:

- Tất cả cÃ³ mặt ở đÃ¢y chưa?

- Thưa đủ cả đấy ạ, trừ mấy người canh bÃªn ngoÃ i.

Đubrốpxki quÃ¡t:

- Về chỗ!

Mọi người chạy về vị trÃ chiến đấu đÃ£ định.

Vừa lÃºc ấy ba người gÃ¡c chạy về cửa đồn. Đubrốpxki ra đÃ³n họ, chÃ ng hỏi:

- Việc gÃ¬ thế?

- QuÃ¢n lÃnh đÃ£ vÃ o đến rừng, chÃºng ta bị vÃ¢y rồi!

Đubrốpxki ra lệnh đÃ³ng chặt cÃ¡c cổng lại, vÃ thÃ¢nÃ nh đến xem khẩu sÃºng thần cÃ´ng. Trong rừng cÃ³ tiếng người nÃ³i, ngÃ y cÃ ng gần. ToÃ¡n cướp im lặng chờ. Bỗng nhiÃªn ba bốn người lÃnh trong rừng đi ra, vÃ lập tức lÃ¹i lại nổ sÃºng để bÃ¡o hiệu cho đồng đội.

- Chuẩn bị chiến đấu! – Đubrốpxki hÃ´ lớn, vÃ trong hÃ ng ngũ quÃ¢n cướp cÃ³ tiếng lÃch kÃch một lÃºc, rồi tất cả lại im lặng.

LÃºc đÃ³, đÃ£ cÃ³ tiếng quÃ¢n lÃnh tiến đến rầm rập, vũ khÃ đÃ£ lấp lÃ¡nh sau rặng cÃ¢y vÃ chừng một trăm rưỡi bộ binh xÃ´ng ra khỏi rừng, vừa hÃ´ xung phong vừa xÃ´ng lÃªn đÃ¡nh đồn.

Đubrốpxki chÃ¢m ngÃ²i â€" phÃ¡t sÃºng thần cÃ´ng rất trÃºng đÃch, một tÃªn lÃnh bị mất đầu, hai tÃªn khÃ¡c bị thương. Trong hÃ ng ngũ quÃ¢n lÃnh cÃ³ vẻ nao nÃºng, nhưng viÃªn sĩ quan xÃ´ng lÃªn, quÃ¢n lÃnh Ã¹a theo vÃ chạy xuống hÃ o, toÃ¡n cướp dÃ¹ng sÃºng trường vÃ sÃºng tay bắn vÃ o quÃ¢n lÃnh vÃ lăm lăm cầm rÃ¬u để bảo vệ luỹ, vÃ¬ lÃºc đÃ³ những tÃªn lÃnh hăng mÃ¡u đÃ£ bắt đầu trÃ¨o lÃªn, để lại dưới hÃ o hết hai mươi tÃªn bị thương. Một trận giÃ¡p lÃ¡ cÃ bắt đầu. QuÃ¢n lÃnh đÃ£ trÃ¨o được lÃªn luỹ, toÃ¡n cướp bắt đầu lÃ¹i, nhưng vừa lÃºc ấy Đubrốpxki gÃ sÃºng vÃ o ngực viÃªn sĩ quan vÃ bÃ³p cÃ². Hắn ngÃ£ nhÃ o xuống. Mấy tÃªn lÃnh vội vÃ ng xốc nÃ¡ch khiÃªng viÃªn sĩ quan vÃ o rừng, những tÃªn khÃ¡c thấy mất người chỉ huy, liền ngừng lại. ToÃ¡n cướp phấn khởi quay lại đÃ¡nh tới tấp vÃ lÃ¹a họ xuống hố. Họ bỏ chạy, toÃ¡n cướp reo hÃ² đuổi theo. Trận thắng đÃ£ rÃµ. Đubrốpxki biết chắc rằng quÃ¢n địch đÃ£ hoÃ n toÃ n bị thương, tăng cường canh phÃ²ng vÃ cấm khÃ´ng ai được vắng mặt, Đubrốpxki vÃ đồng đảng vÃ o đồn đÃ³ng chặt cổng lại.

CÃ¡c biến cố vừa rồi lÃ m cho chÃnh phủ phải chÃº Ã½ đặc biệt đến những hÃ nh động tÃ¡o bạo của đảng cướp. Người ta thu thập tÃ i liệu về sÃ o huyệt của Đubrốpxki. Một đại đội bộ binh được phÃ¡i đến bắt sống hoặc giết chết Đubrốpxki cho kỳ được. Họ bắt được vÃ i người trong toÃ¡n cướp, vÃ những người nÃ y cho biết rằng Đubrốpxki khÃ´ng ở với ọ nữa.

Mấy ngÃ y sauâ€¦ (tiếp đÃ³ trong bản thảo cÃ³ một đoạn bỏ trống), Đubrốpxki đÃ£ tập hợp tất cả đồng đảng lại, nÃ³i với họ rằng chÃ ng cÃ³ Ã½ định vĩnh biệt họ vÃ khuyÃªn họ thay đổi cÃ¡ch sinh sống.

- Dưới sự chỉ huy của tÃ´i, cÃ¡c anh đÃ£ trở nÃªn giÃ u cÃ³. Mọi người đều đÃ£ cÃ³ đủ giấy tờ tuỳ thÃ¢n để cÃ³ thể đến một nơi nÃ o đÃ³ thật xa mÃ lÃ m ăn lương thiện vÃ sống phong lưu cho đến giÃ . Nhưng mÃ cÃ¡c anh toÃ n lÃ những tay đầu trộm đuÃ´i cướp cả vÃ cÃ³ lẽ cÃ¡c anh cũng chẳng muốn bỏ cÃ¡i nghề nÃ y.

NÃ³i đoạn, Đubrốpxki từ biệt tất cả, chỉ đem theo một người lÃ X. KhÃ´ng ai biết chÃ ng đi đÃ¢u, lÃºc đầu người ta cÃ²n nghi ngờ những lời khai trÃªn đÃ¢y, vÃ¬ ai cũng biết rằng tất cả toÃ¡n cướp đều hết lÃ²ng quÃ½ mến chủ tướng của họ. Người ta cho rằng họ muốn nÃ³i dối để cứu chủ tướng, nhưng những sự kiện về sau xÃ¡c nhận lÃ những điều họ nÃ³i đều đÃºng. Những cuộc đột nhập kinh khủng, những vụ đốt nhÃ vÃ cướp của ngừng hẳn, cÃ¡c tuyến đường đều được yÃªn tĩnh. Theo một vÃ i nguồn tin khÃ¡c thÃ¬ Đubrốpxki đÃ£ trốn ra nước ngoÃ i.

1833

Cao XuÃ¢n Hạo dịch

PHỤ LỤC

Tiểu thuyết nÃ y bắt đầu được viết ngÃ y 21 thÃ¡ng Mười năm 1832 ở PÃªterburg. Thời điểm cuối cÃ¹ng cÃ´ng việc viết tÃ¡c phẩm nÃ y đến nay cÃ²n đư907;c biết: 6 thÃ¡ng Hai năm 1833. Dự định của tiểu thuyết nÃ y được gợi ra do một chuyến đi cÃ³ thật mÃ Puskin đÃ£ được anh bạn thÃ¢n thÃ¢n Paven VÃ´inÃ´vÃch NasÃ´kin (1801-1854) kể cho nghe: một quÃ½ tộc nhỏ người BÃªlÃ´ruxia, họ Ã"ơrốpxki, kiện cÃ¡o với người hÃ ng xÃ³m về đất đai, thua kiện bị truất khỏi trang ấp, đÃ£ cÃ¹ng với gia nhÃ¢n trở thÃ nh kẻ cướp (tiểu thuyết nÃ y thoạt đầu cũng mang tÃªn lÃ â€œÃ"xtơrốpxkiâ€). Qua người quen của NasÃ´kin – viÃªn quan chức Đ.V. KÃ´rốtki – Puskin lấy được bản sao chÃ©p tay về vụ kiện cÃ³ thực ở toÃ Ã¡n huyện CÃ´dơlốp thÃ¡ng Mười năm 1832. TÃ i liệu nÃ y Puskin đÃ£ đưa đầy đủ vÃ o chương hai, chỉ thay đổi tÃªn họ vÃ chức vụ nhÃ¢n vật. NgoÃ i ra trong tÃ¡c phẩm nÃ y cũng phản Ã¡nh cÃ¢u chuyện Puskin được biết về cuộc nổi loạn của nÃ´ng dÃ¢n dưới quyền địa chủ vÃ¹ng Pơxkốp lÃ Đubrốpxki, xảy ra năm 1737, trong đÃ³ chÃnh viÃªn địa chủ đứng về phÃa chống chÃnh phủ. TÃ¡c phẩm nÃ y của Puskin cÃ²n dở dang. Theo dự định thÃ¬ Đubrốpxki về sống ở MÃ¡txcơva, về sau do sự tố cÃ¡o của một hạ thủ của Ã´ng, Ã´ng đÃ£ bị cảnh sÃ¡t bắt.

Lần đầu tiÃªn được in (với nhiều chỗ lược bỏ vÃ xuyÃªn tạc) năm 1841, trong tập X, Tuyển tập tÃ¡c phẩm của Puskin. Nhan đề â€œĐubrốpxkiâ€ lÃ do người xuất bản đặt.

¹ Đề từ trÃch trong bÃ i ca tụng â€œNhÃ¢n cÃ¡i chết của cÃ´ng tước MÃªserxkiâ€ (1779) của nhÃ thơ Nga G.R. Đergiavin (1713-1816). – 138.

² CÃ¢u đầu một bÃ i hợp xướng trÃch từ bÃ i thơ của Đergiavin, Ã¢m nhạc của Ã".A.CÃ´dơlốpxki viết nhÃ¢n việc quÃ¢n đội Nga chiếm được phÃ¡o đÃ i Thổ Nhĩ Kỳ Idơmain (1791). – 139.

³ Linh mục của giÃ¡o hội Nga cÃ³ thể cÃ³ vợ. – 141

⁴ Lời trong Kinh thÃ¡nh (điều 33, cÃ¢u 15). – 143.

⁵ Ã nÃ³i đến cuộc chiến tranh Nga – Thổ Nhĩ Kỳ những năm 1787-1791. – 146.

⁶ CÃ³ lẽ ở đÃ¢y muốn nÃ³i đến cuốn sÃ¡ch dạy nấu nướng. CÃ³ thể đÃ³ lÃ cuốn tiểu thuyết nổi tiếng một thời của nhÃ văn Nga thế kỷ XVIII M.Tsunkốp â€œChị đầu bếp tuyệt vời, hay Những cuộc phiÃªu lưu của người đÃ n bÃ trÃ¡c tÃ¡ngâ€. – 152

⁷ Ở đÃ¢y muốn nÃ³i đến cÃ¡ch xem tướng của Laphate I.C. (1741-1801) – nhÃ văn cÃ³ tiếng thế kỷ XVIII của Thuỵ Sĩ chuyÃªn xem tướng người ta qua cấu tạo của hộp sọ vÃ nÃ©t mặt. – 156.

⁸ Kulnhốp Iakốp PÃªtơrÃ´vÃch (1763-1812) – một danh tướng tử trận trong cuộc chiến tranh chống NapÃ´lÃªÃ´ng (1812) ở Kliaxtitxư. Sau khi Ã´ng mất, ảnh chÃ¢n dung in thạch bản của Ã´ng được phổ biến rộng rÃ£i. – 159.

⁹ RÃ¡tclÃp Anna (1764-1823) – một nữ văn sĩ Anh nổi tiếng chuyÃªn viết loại tiểu thuyết kể về những cuộc phiÃªu lưu bÃ ẩn vÃ những chuyện khủng khiếp đủ loại, cuối cÃ¹ng bao giờ cÃ¡i thiện cũng được ban thưởng, vÃ điều Ã¡c phải bị đền tội. – 160.

¹⁰ MÃ¹a đÃ´ng ở Nga cÃ¡c nhÃ thường hay lắp hai khung cửa kÃnh. – 164.

¹¹ Giấy chứng chỉ được dÃ¹ng ngựa ở trạm. – 166.

¹² RinanđÃ´ – nhÃ¢n vật chÃnh trong quyển tiểu thuyết â€œRinanđÃ´ Rinanđini – chÃ ng tướng cướpâ€ (1797) của nhÃ văn Đức Kh.A. Vulpius (1762-1827). Tiểu thuyết nÃ y lÃ một chuỗi những cuộc phiÃªu khÃ³ tin lÃ cÃ³ thật, khÃ´ng cÃ³ liÃªn quan gÃ¬ đến nhau, trong đRinanđÃ´ xuất hiện khi thÃ¬ như một chÃ ng tướng cướp dũng cảm, lÃºc lại như một đấng tÃ¬nh nhÃ¢n dịu dÃ ng. – 177.

¹³Hai ngÃ´i sao – hai huÃ¢n chương cao nhất thường tặng cho những đại thần dưới thời Nga hoÃ ng. – 177.

¹⁴ CÃ´nrÃ¡t – nhÃ¢n vật chÃnh trong thiÃªn trường ca â€œCÃ´nrÃ¡t Valenrốtâ€ (1828) của nhÃ thờ Ba Lan Ađam MÃtxkiÃªvÃch (1798-1855). Do lơ đÃ£ng, người tÃ¬nh của chÃ ng đÃ£ thÃªu hoa hồng bằng chỉ xanh vÃ thÃªu lÃ¡ bằng chỉ đỏ. – 179.

Người đăng: Phong hai vào lúc 17:01
Gửi email bài đăng này BlogThis!Chia sẻ lên X Chia sẻ lên Facebook Chia sẻ lên Pinterest

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Bài đăng Mới hơn Bài đăng Cũ hơn Trang chủ

Đăng ký: Đăng Nhận xét (Atom)

Mực khô Hải Phòng - Cát Bà - Bạch Long Vỹ các loại (câu, lưới, cào)

Lưu trữ Blog

▼ 2013 (2554)

► tháng 11 (243)

▼ tháng 10 (1042)

Chang gu

Celui Qui Attend Ray Bradbury.html

body

Cd & sm

Cay bang khong rung la Phong Thu.html

Cau Be Lam Chuyen.html

Cao gia gai gia va tieu thuyet diem tinh.html

Catherine Coulter Historical Regency Romances 04...

Canh Buom Ma.html

Candace Bushnell Sex and the City.html

Cam nang cho nha dau tu phan 2 EB9E7EEA.html

CacKyNangHoangPhapTrongDaoPhatDD.html

Cac giai doan phat trien cua tre.html

CHo em nu hong Song Mai.html

Buy.ology.html

But Ky Ve Tieu Su G.C.Giucop.html

But ky ve tieu su Giucop.html

Bup Be Lo Lem.html

Buoi yeu em.html

Buoc quyet dinh de gap Chua trong doi.html

Buoc Chan Ke Lang Du.html

Buffalo Bill.html

Breeds 12 Aidens Charity.html

Bui Giang

Buddha Smile.html

Buc Mat Thu.html

Bu ra ti no.html

Brockmann, Suzanne TDD11 Night Watch.html

Breeds 4 Kiss of Heat.html

Breeds 2 The Man Within.html

Breeds 10 jacobs faith.html

Breeds 1 Tempting the Beast.html

Bot mi vinh cuu.html

Book 1 J. K. Rowling Harry Potter and the Sorcer...

Bong hong cho tinh dau.html

Biet Danh Xuong Rong.html

Blink.html

Bong May Chieu.html

Bo da tung yeu Anna Gavalda.html

Bo Cuoc Choi.html

Blue Ocean Strategy 2005 .html

Blue Bloods 02 Masquerade.html

Blue Bloods 01 Blue Bloods.html

Billy the Kid.html

Bien khat Song Chau.html

Bien goi tinh yeu.html

Bien Trang Phuong Diem.html

Bi Mat Mo Khong Minh

Bi Mat Anh Trang Khuya.html

Bau Tri Tinh Yeu 8F987D33.html

Barbara Cartland A Very Unusual Wife.html

Ban ve tu tuong Phat giao trong tac pham cua Kim D...

Ban tinh ca muon thuo

Ban Tay Ga Dao Phu.html

Ban Dan Thon Da Khuc Nhac Dong Que.html

Balogh Mary Dark Angel 3 The Famous Heroine.html

Bai Tho Kinh Di.html

Ban Nhac Tinh Yeu.html

Ban Be Oi.html

Balogh Mary Dark Angel 2 Lord Carews Bride.html

Balogh Mary Dark Angel 7 A Christmas Bride.html

Balogh Mary Dark Angel 6 A Precious Jewel.html

Balogh A Masked Deception.html

Bai Hoang.html

Badanh2Bachma.html

Bach ma khieu tay phong

bac si giai dap chuyen ay

Baby Bonanza.html

Ba Vu Bi An.html

Ba Ngay Luan Lac.html

BS Luong Le Hoang.html

BOTU.html

BC cua Harvard ve tuong lai VN 2011-2020_150108

At First Sight.html

Asoka Cuoc doi va su nghiep.html

Ao Vong Du Hoc.html

Anne Rice The Beauty Trilogy 2 Beauty's Punish...

AnChayVaSucKhoe.html

Aravind Adiga The White Tiger.html

Anne Rice The Beauty Trilogy 3 Beauty's Releas...

Animorphs Tap 40 Tinh Ban Cao Quy.html

Anne Rice The Beauty Trilogy 1 The Claiming Of...

Animorphs Tap 39 Hanh Trinh Cat Giau Hop Bien ...

Anh Sang Duoi Long Song.html

Andalite.html

Anderson, Kevin J. The League of Extraordinary G...

An Independent Wife.html

Amelie Nothomb Metaphysique des tubes.html

Alyson Noel The Immortals 2 Blue moon.html

Always Looking Up The Adventures of an Incurable O...

Altitude for success.html

Alexander Lloyd Prydain 05 High King 17607A0D....

All american girl.html

All American Girl 01 All American Girl.html

Agatha Christie Hercule Poirot 37 Elephants Ca...

Agatha Christie Hercule Poirot 27 Taken at the...

Alexander Lloyd Prydain 04 Taran Wanderer 301B...

Ai Lam Duoc.html

Ai Hat Giua Rung Khuya.html

Agatha Christie Tommy and Tuppence 05 Postern ...

► tháng 9 (576)

► tháng 8 (693)

Giới thiệu về tôi

Phong hai

Xem hồ sơ hoàn chỉnh của tôi

Chủ đề Hình mờ. Được tạo bởi Blogger.

Chương IV

Chương V

CHƯƠNG VI

Chương VII

Chương VIII

TẬP THỨ HAI

Chương IX t>

Chương X

Chương XI

Chương XII

Chương XIII

Chương XIV

Chương XV

Chương XVI

Chương XVII

Chương XVIII

Chương XIX

PHỤ LỤC

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Anh Đức Blog

Thứ Hai, 28 tháng 10, 2013

A.Puskin Dubropxki.html

Đubrốpxki

a>TẬP THỨ NHẤT

a>Chương I

Chương II

Chương III font>